Cîhad di Rêya Allah de · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3045

Abu Hurayrah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Cîhad di Rêya Allah de
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abu Hurayrah hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ ـ وَهْوَ حَلِيفٌ لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةَ رَهْطٍ سَرِيَّةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ، فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَأَةِ وَهْوَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ قَرِيبًا مِنْ مِائَتَىْ رَجُلٍ، كُلُّهُمْ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ تَمْرًا تَزَوَّدُوهُ مِنَ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ‏.‏ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا رَآهُمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ، وَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمُ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ، وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ، وَلاَ نَقْتُلُ مِنْكُمْ أَحَدًا‏.‏ قَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ السَّرِيَّةِ أَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ لاَ أَنْزِلُ الْيَوْمَ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ، اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ‏.‏ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ، فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ رَهْطٍ بِالْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الأَنْصَارِيُّ وَابْنُ دَثِنَةَ وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَأَوْثَقُوهُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ فِي هَؤُلاَءِ لأُسْوَةً‏.‏ يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَأَبَى فَقَتَلُوهُ، فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَابْنِ دَثِنَةَ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا، فَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عِيَاضٍ أَنَّ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمْ حِينَ اجْتَمَعُوا اسْتَعَارَ مِنْهَا مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَأَخَذَ ابْنًا لِي وَأَنَا غَافِلَةٌ حِينَ أَتَاهُ قَالَتْ فَوَجَدْتُهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ، فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فِي وَجْهِي فَقَالَ تَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ‏.‏ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ مِنَ اللَّهِ رَزَقَهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ، قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ ذَرُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ‏.‏ فَتَرَكُوهُ، فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ لَوْلاَ أَنْ تَظُنُّوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَطَوَّلْتُهَا اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا‏.‏ وَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ فَقَتَلَهُ ابْنُ الْحَارِثِ، فَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ لِكُلِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا، فَاسْتَجَابَ اللَّهُ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ، فَأَخْبَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَصْحَابَهُ خَبَرَهُمْ وَمَا أُصِيبُوا، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَدْ قَتَلَ رَجُلاً مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ، فَبُعِثَ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلُ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رَسُولِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْئًا‏.‏

Werger

Ebû Hureyre (Xwedê jê razî be) got: Resûlullah ﷺ deh kes wekî komeke çavdêrî û sîxuriyê şandin û Asim bin Sabit el-Ensarî, kalikê Asim bin Omer, kir emîrê wan. Ew derketin rê heta ku gihîştin cihekî bi navê Hed'etê di navbera Usfan û Mekkeyê de; nûçeya wan gihîşt eşîreke ji Huzeylê ku jê re digotin Benû Lihyan. Nêzîkî du sed mêr, ku hemû tîrvan bûn, li pey şopên wan çûn heta ku cihê ku wan xwaribû dîtin; ew hurmeyên ku ji Medîneyê bi xwe re anîbûn. Gotin:

"Ev hurmeyên Yesrîbê ne." Û li pey şopên wan berdewam kirin. Dema Asim û hevalên wî ew dîtin, xwe avêtin ser cihekî bilind û qewmê kafiran dor li wan girtin. Wan ji wan re got: "Werin xwarê û teslîm bibin, em soz û peyman didin we ku em ê tu kesî ji we nekujin." Asim bin Sabit, emîrê komê, got: "Bi Xwedê! Ez îro nayêm xwarê da ku bikevim bin parastina kafirekî. Ya Ellah! Tu xebera me bigihîne Pêxemberê xwe." Hingê wan tîr berdan wan û Asim bi heft kesên din re şehîd kirin. Sê kes bi soz û peymanê hatin xwarê; ji wan Xubeyb el-Ensarî, Ibn Desîne û mêrekî din bûn. Dema ku wan dest danîn ser wan, wan jêyên kevanên xwe vekirin û ew girêdan. Mêrê sêyem got: "Ev yekemîn xiyanet e! Bi Xwedê ez ê bi we re neyêm; bêguman di van şehîdan de ji bo me mînakek baş heye." Wan ew kaş kir û hewl dan ku wî neçar bikin ku bi wan re were, lê wî red kir û wan ew kuşt. Wan Xubeyb û Ibn Desîne birin heta ku piştî Şerê Bedirê wan her du li Mekkeyê firotin. Kurên Haris bin Amir bin Newfel bin Ebd Menaf Xubeyb kirîn; Xubeyb rojekê di Şerê Bedirê de Haris bin Amir kuştibû. Xubeyb li cem wan wekî dîl ma. Ubeydullah bin Iyad ji min re ragihand ku keça Harisê jê re gotiye: "Dema ku ew civiyan da ku Xubeyb bikujin, wî ji min mozek xwest da ku pê riyê xwe paqij bike û min da wî. Wî kurekî min hilgirt dema ku ez bêhay bûm; min dît ku wî kurê min danîbû ser ranê xwe û moz di destê wî de bû. Ez pir tirsiyam, lê Xubeyb tirs di rûyê min de nas kir û got: 'Ma tu ditirsî ku ez ê wî bikujim? Min qet wiha nakim.' Bi Xwedê, min qet dîleki ji Xubeyb çêtir nedîtiye. Bi Xwedê, rojekê min dît ku ew ji heşa tiriyê dixwar û ew bi zincîran girêdayî bû, lê li Mekkeyê ti fêkî tunebûn." Keça Harisê digot: "Ew rizikek bû ku Xwedê dabû Xubeyb." Dema ku wan ew ji Heremê derxistin da ku li derveyî sînorên wê bikujin, Xubeyb ji wan re got: "Bihêlin ez du rekatan nimêj bikim." Wan hişt, wî du rekat nimêj kirin û paşê got: "Heke netirsiyama ku hûn bibêjin ez ji tirsa mirinê dirêj dikim, min ê dirêjtir bikira. Ya Ellah! Wan jimare bi jimare hesab bike." Paşê got: "Gava ku ez wekî Misilman têne kuştin, ez guh nadim ka ez li ser kîjan alî ji bo Xwedê têne kuştin; ev yek di riya Xwedê de ye û heke Ew bixwaze, Ew ê bereketê bide endamên laşekî perçebûyî." Hingê kurê Harisê ew kuşt. Xubeyb bû yê ku sunneta du rekatan ji bo her Misilmanekî ku bi sebr tê kuştin danî. Xwedê di heman roja ku Asim bin Sabit şehîd bû de duaya wî qebûl kir. Pêxember ﷺ hevalên xwe ji nûçeya wan û ya ku bi serê wan hatibû agahdar kir. Paşê, dema ku hinek kafirên Qureyşê bihîstin ku Asim hatiye kuştin, wan kes şandin da ku parçeyekî ji laşê wî bînin ku pê were naskirin, ji ber ku wî di Şerê Bedirê de yek ji mezinên wan kuştibû. Lê mîna siyekê ji mêşên hingiv hatin ser Asim û ew ji qasidên wan parastin, lewma wan nikaribûn ti parçeyekî goştê wî jê bikin.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Xubeyb li hember Allahê dilsoz ma û berî îdamkirina xwe nimêj kir.

Paşxane û sedem

Hadîs behsa mîsyonek keşfê ya deh sehabeyan dike ku di bin fermandariya Asim ibn Sabit de bûn; herwiha behsa dorpêçkirina wan ji aliyê Benu Lihyan ve û girtin û îdamkirina Xubeyb piştî şerê Bedrê dike.

Wateya peyvên dijwar
Seriyye

Komeke biçûk a leşkerî ku ji aliyê serok ve tê şandin.

Rekaet

Yekeya nimêjê ku ji tevger û xwendinên diyarkirî pêk tê.

Harem

Qada pîroz a Mekkeyê, ku xwedî rêgez û parastina taybet e.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji nimêja Xubeybê nimûneya vê derdixin ku girtiyekî ku dê were îdamkirin dikare du rekaet nimêj bike; rivayet dibêje ku wî ev adet danî. Ew herwiha li ser sebatê wî, baweriya wî bi Allah û lênêrîna wî ji bo zarokê wan kesên ku ew girtibûn disekinin. Redkirina wî ya binpêkirina soza xwe giraniya pêbendbûna bi peymanê nîşan dide. Ev çîrok bangewaziyeke giştî ya tundûtûjiyê nîne: mîsyon di çarçoveyeke dîrokî ya taybet de pêk hat û destûrê nade tu kesî ku tundûtûjiyê bikar bîne.

Dersên ji bo îro
  1. Li ser sozên xwe bisekine û bi dadperwerî tevî kesên li hember te ne jî reftar bike.
  2. Berî ceribandineke giran demekê ji bo nimêjê veqetîne û ji Allah sebat bixwaze.
  3. Çîrokên cîhadê ji çarçoveya wan, desthilata rewa û rêgezên wan qut neke.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.