Sahih al-Bukhari, hedîsa 3150
Abdullah ibn Mas'ud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Mas'ud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ آثَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُنَاسًا فِي الْقِسْمَةِ، فَأَعْطَى الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ، وَأَعْطَى عُيَيْنَةَ مِثْلَ ذَلِكَ، وَأَعْطَى أُنَاسًا مِنْ أَشْرَافِ الْعَرَبِ، فَآثَرَهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْقِسْمَةِ. قَالَ رَجُلٌ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ الْقِسْمَةَ مَا عُدِلَ فِيهَا، وَمَا أُرِيدَ بِهَا وَجْهُ اللَّهِ. فَقُلْتُ وَاللَّهِ لأُخْبِرَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم. فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " فَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ يَعْدِلِ اللَّهُ وَرَسُولُهُ رَحِمَ اللَّهُ مُوسَى قَدْ أُوذِيَ بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ ".
Ebdullah (razîyallahu enhu) ragihand: Di roja şerê Huneynê de, Pêxember ﷺ di dabeşkirina xenîmetê de hin kesan kirin bijarte; wî da Eqrâ' kurê Habis sed deve û da Uyeyne jî wekî wê, û da hin kesên ji eşrafên Ereban û ew di wê rojê de di dabeşkirinê de kirin bijarte. Mêrekî got:
"Bi Xwedê sond! Di vê dabeşkirinê de edalet nehatiye kirin û rûyê Xwedê jî nehatiye xwestin." Min got: "Bi Xwedê sond! Ez ê vê yekê ji Pêxember re bibêjim." Ez çûm cem wî û min jê re got. Wî ferman kir: "Heke Xwedê û Qasidê wî edaletê nekin, kî dê edaletê bike? Xwedê rehmetê li Mûsa bike; bêguman ew bi zêdetirî vê hat eziyetkirin lê sebir kir."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ bi hikmet belav dikir û li hember rexneyên bêbingeh sebir dikir.
Hadîs bixwe bûyerê vedibêje: di dema dabeşkirina deynimetê piştî Huneynê de, hin Erebên bi bandor diyariyên mezintir wergirtin. Mêrêk dabeşkirin bi neheqiyê sûcdar kir; Abdullah ibn Mes'ud ev gotin ji Pêxember ﷺ re vegot.
Şerekî ku di sala heştemîn piştî hijretê de qewimî.
Mal û milkên ku di dema seferê şerî de hatine bidestxistin û li gorî rêzikên Îslamê hatine dabeşkirin.
Tevî gotinên birîndar, mirov xwe di bin kontrolê de bigire û li ser raya xwe bimîne.
Zanayên klasîk diyar dikin ku serok dema deynimeta şerê dabeş dike, dikare berjewendiya giştî û dilê mirovan bidestxistinê li ber çavan bigire; di her rewşê de parên wekhev ne şert in. Sûcdarkirina di vegotinê de bêbingeh bû: Pêxember ﷺ bi dadperwerî û hikmet tevdigerî. Amaje bi Musa fêrî me dike ku pêxember jî sûcdarkirinên birîndar dikêşandin û sebir nîşan didan. Ev vegotin bi tenê rêzikên tevahî yên hemû mijarên dabeşkirinê nade; ji bo van mijaran, hiqûqnas jî delîlên din û rêzikên mezhebê digirin ber çavan.
- Berî ku sedem û şert û mercên biryarekê bi baldarî lêkolîn nekiriye, wê wek neheqiyê mehesibîne.
- Kesê ku rêveberiyê dike dikare dema ev yek ji berjewendiya giştî re baş be, çavkaniyan bi awayên cuda dabeş bike; lê divê bi dadperwerî tevbigere.
- Li hember sûcdarkirineke birîndar bi aramî bersiv bide û bihêle ku sebir bertekê te rêve bike.
Ev vegotina ji heman beşê jî li ser dabeşkirina deynimeta şerê ye û dibe alîkar ku çarçoveya biryarên li ser Huneynê were famkirin.
Sahih al-Bukhari · #3149 (Sahih)Vegotin vedibêje ku Pêxember ﷺ bi bedewiyekî ku nêzî wî bû re çawa tevgerî û bi mijara sebirê li hember muameleya tund ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.