Cizye û Muwade'e · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3169

Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Cizye û Muwade'e
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abu Huraira hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ خَيْبَرُ أُهْدِيَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَاةٌ فِيهَا سُمٌّ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اجْمَعُوا إِلَىَّ مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ يَهُودَ ‏"‏‏.‏ فَجُمِعُوا لَهُ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي سَائِلُكُمْ عَنْ شَىْءٍ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ لَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَبُوكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا فُلاَنٌ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ كَذَبْتُمْ، بَلْ أَبُوكُمْ فُلاَنٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا صَدَقْتَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَىْءٍ إِنْ سَأَلْتُ عَنْهُ ‏"‏ فَقَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ، وَإِنْ كَذَبْنَا عَرَفْتَ كَذِبَنَا كَمَا عَرَفْتَهُ فِي أَبِينَا‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ مَنْ أَهْلُ النَّارِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا نَكُونُ فِيهَا يَسِيرًا ثُمَّ تَخْلُفُونَا فِيهَا‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اخْسَئُوا فِيهَا، وَاللَّهِ لاَ نَخْلُفُكُمْ فِيهَا أَبَدًا ـ ثُمَّ قَالَ ـ هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَىْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ جَعَلْتُمْ فِي هَذِهِ الشَّاةِ سُمًّا ‏"‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَرَدْنَا إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا نَسْتَرِيحُ، وَإِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ‏.‏

Werger

Ebû Hureyre (ezî jê razî be) ragihand: Dema ku Xeyber hat fethkirin, pezakekî biraştî yê jehrîbûyî wekî diyarî ji Pêxember ﷺ re hate pêşkêşkirin. Pêxember ﷺ ferman da:

"Hemû Cihûyên li vir in, li cem min kom bikin." Cihû hatin komkirin û Pêxember ﷺ ji wan re got: "Ez ê tiştekî ji we bipirsim; gelo hûn ê rastiyê bibêjin?" Wan got: "Erê." Pêxember ﷺ pirsî: "Bavê we kî ye?" Wan bersiv da: "Fîlan e." Wî got: "We derew kir; lê belê bavê we fîlan e." Wan got: "Te rast got." Wî got: "Gelo heke ez tiştekî din ji we bipirsim, hûn ê rastiyê bibêjin?" Wan bersiv da: "Erê, ey Ebul-Qasim; û heke em derewan bikin, tu yê derewa me nas bikî wekî ku te di meseleya bavê me de nas kir." Paşê wî ji wan pirsî: "Xelkê Agirê kî ne?" Wan got: "Em ê demeke kurt tê de bimînin, paşê hûn ê şûna me bigirin." Pêxember ﷺ got: "Di nav de rezîl û ruswa bin! Bi Xwedê, em ê qet şûna we tê de negirin." Paşê wî pirsî: "Niha heke ez tiştekî ji we bipirsim, hûn ê rastiyê bibêjin?" Wan got: "Erê, ey Ebul-Qasim." Wî pirsî: "Ma we di vî pezî de jehr danîye?" Wan got: "Erê." Wî pirsî: "Çi we han da ku hûn vê yekê bikin?" Wan got: "Me xwest ku heke tu derewkar bî, em ji te xelas bibin, û heke tu Pêxember bî, jehr zirarê nede te."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Piştî jehrkirina li Xeyberê, Pêxember ﷺ pêxembertiya xwe piştrast kir.

Paşxane û sedem

Piştî fetihkirina Xeyberê, pezê jehrkirî pêşkêşî Pêxember ﷺ kirin. Wî ji Cihûyên li wir hebûn pirsî û wan qebûl kir ku jehr lê zêde kiribûn.

Wateya peyvên dijwar
Xeyber

Oazeyek û herêmeke bi kelehan e ku li bakurê Medîneyê ye.

Ebu'l-Qasim

Navê bangkirinê yê Pêxember ﷺ e, ku bi navê kurê wî al-Qasim ve girêdayî ye.

Niștecihên Agirê

Kesên ku di axretê de di nav wan kesên ku li Dojehê têne cezakirin de ne.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku Allah dikare nîşan û zanîna ku pêxembertiya wan piştrast dike bide şandiyên xwe. Pêxember ﷺ jehrkirinê eşkere kir û îdiaya ku misilman dê di Dojehê de li pey Cihûyan bên red kir. Ev rivayet herwiha hîn dike ku peyman an diyariyek destûrê nade xiyanetê û dema rastiyan hatine piştrastkirin, dikare xapandin bi eşkereyî were navkirin.

Dersên ji bo îro
  1. Dema sedemeke konkret hebe ku tu ji xeterekê biguman bibî, tiştê ku dixwî an distînî kontrol bike.
  2. Li ser xiyanetê bi rastî biaxive û li pey peymanan bimîne; diyariyek zirara veşartî rewa nake.
  3. Nefetile ber îdiayên bêbingeh ên derbarê axretê de, lê xwe bi wehya pêbawer ve girêde.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.