Cizye û Muwade'e · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3173

Sahl ibn Abi Hathma rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Cizye û Muwade'e
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Sahl ibn Abi Hathma hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ ـ هُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ ـ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ انْطَلَقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ إِلَى خَيْبَرَ، وَهْىَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ، فَتَفَرَّقَا، فَأَتَى مُحَيِّصَةُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ وَهْوَ يَتَشَحَّطُ فِي دَمٍ قَتِيلاً، فَدَفَنَهُ ثُمَّ قَدِمَ الْمَدِينَةَ، فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ ‏"‏ كَبِّرْ كَبِّرْ ‏"‏‏.‏ وَهْوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ، فَسَكَتَ فَتَكَلَّمَا فَقَالَ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ أَوْ صَاحِبَكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَرَ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِيكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا كَيْفَ نَأْخُذُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَعَقَلَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ‏.‏

Werger

Sehl bîn Ebî Hesme ragihand: Ebdullah bîn Sehl û Muheyîse bîn Mesûd bîn Zeyd ber bi Xeyberê ve çûn, û wê demê li wir peymana aştiyê hebû. Ew ji hev veqetiyan, paşê Muheyîse hat ser Ebdullah bîn Sehl û dît ku ew di xwîna xwe de hatiye kuştin. Wî ew defn kir û vegeriya Medîneyê. Paşê Ebdurehman bîn Sehl, Muheyîse û Huweyîse kurên Mesûd hatin cem Pêxember ﷺ. Ebdurehman xwest biaxive, lê Pêxember ﷺ got:

"Bila mezinê we biaxive, bila mezinê we biaxive", ji ber ku ew ciwantirîn kes bû. Ebdurehman bêdeng ma û her du kesên din axivîn. Pêxember ﷺ got: "Hûn sond dixwin da ku hûn mafê xwe ji kujer an hevalê xwe bistînin?" Wan got: "Em çawa sond bixwin dema ku me ne şahidî kiriye û ne jî me dîtiye?" Pêxember ﷺ got: "Wê demê Cihû dikarin bi pêncî sondan xwe ji tawanê paqij bikin." Wan got: "Em çawa dikarin sondên kafiran qebûl bikin?" Loma Pêxember ﷺ xwînbiha ji mala xwe da.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Di kuştinekî bêdelîl de, Pêxember ﷺ maf û bawerî parast.

Paşxane û sedem

Abdullah ibn Sahl li Khaybarê hate kuştin, dema ku peymaneke aştiyê bi misilmanan re di derbasdariyê de bû. Xizmên wî ji Pêxember ﷺ dad dixwestin; ji ber ku wan kuştin nedîtibû, wî diyeya xwînê ji pereyên xwe da.

Wateya peyvên dijwar
diyeya xwînê

Tezmînata pereyî ya ku li gorî rêgezên hiqûqa Îslamî, di doza mirina neheq de ji xizmên mirî re tê dayîn.

sond

Gotinên bi ciddî ku kesek bi wan îdiaya xwe an bêgunehiya xwe piştrast dike.

peymana aştiyê

Peymaneke girêdanbar ku ji bo parastina aşitî û ewlehiyê di navbera koman de tê kirin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanayan vê rîwayetê di çarçoveya rêgezên qasāma de dinirxînin: prosedureke taybet a sondan di doza kuştinê de, dema ku nîşane hene lê şahidên asayî tune ne. Mercên rast û rêza sondan di nav mezhebên hiqûqî de ji hev cuda ne. Bûyer herwiha diyar dike ku îdiayek bê delîl divê bibe sedema tolhildanê, peymanên bi civakên din re divê bên rêzgirtin û kesê ciwantir cih ji mezintiran re hişt ku ew biaxivin.

Dersên ji bo îro
  1. Bê delîl kesek bi sûcekî giran tawanbar neke û prosedureke dadmend bişopîne.
  2. Peymanên aştiyê biparêze, heta dema ku tengasî an gumankirin derdikeve holê.
  3. Bihêle mezin û axêverên berpirsiyar pêşî biaxivin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.