Sahih al-Bukhari, hedîsa 3342
Anas ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Anas ibn Malik hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
قَالَ عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ كَانَ أَبُو ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ، فَفَرَجَ صَدْرِي، ثُمَّ غَسَلَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي، ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي، فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ، فَلَمَّا جَاءَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا، قَالَ جِبْرِيلُ لِخَازِنِ السَّمَاءِ افْتَحْ. قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ. قَالَ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ. قَالَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ، فَافْتَحْ. فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ إِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ، وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ، فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا آدَمُ، وَهَذِهِ الأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ، وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ، فَأَهْلُ الْيَمِينِ مِنْهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ، وَالأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ، فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى، ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ، حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ، فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ. فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ الأَوَّلُ، فَفَتَحَ ". قَالَ أَنَسٌ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ إِدْرِيسَ وَمُوسَى وَعِيسَى وَإِبْرَاهِيمَ، وَلَمْ يُثْبِتْ لِي كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ، غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ ذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ آدَمَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا، وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ. وَقَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ بِإِدْرِيسَ. قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ، ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ عِيسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولاَنِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ثُمَّ عُرِجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ صَرِيفَ الأَقْلاَمِ ". قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً، فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى، فَقَالَ مُوسَى مَا الَّذِي فُرِضَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلاَةً. قَالَ فَرَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ. فَرَجَعْتُ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَذَكَرَ مِثْلَهُ، فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ، فَرَجَعْتُ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ، وَهْىَ خَمْسُونَ، لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ. فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ. فَقُلْتُ قَدِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي، ثُمَّ انْطَلَقَ، حَتَّى أَتَى السِّدْرَةَ الْمُنْتَهَى، فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ، ثُمَّ أُدْخِلْتُ {الْجَنَّةَ} فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤِ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ ".
Enes (rz) wiha rivayet dike: Ebû Zerr (rz) digot ku Resûlê Allah ﷺ wiha ferman kir:
"Dema ez li Mekkeyê bûm, banê mala min hat vekirin û Cibrîl daket xwarê. Sînga min vekir û bi ava Zemzemê şûşt. Paşê taseke zêrîn a tijî hikmet û îman anî û naveroka wê rijand sînga min, paşê sînga min girt. Dû re destê min girt û bi min re derket ezmên. Dema em gihîştin ezmana yekem, Cibrîl ji parastvanê ezman re got: 'Veke!' Wî pirsî: 'Kî ye?' Got: 'Cibrîl.' Pirsî: 'Kesek bi te re ye?' Got: 'Muhammed ﷺ bi min re ye.' Pirsî: 'Ji bo wî hatiye şandin?' Got: 'Erê.' Hingê derî hat vekirin. Dema em derbasî ezmana yekem bûn, me mêrek dît ku li rast û çepê wî komên mirovan hebûn. Dema li aliyê rastê dinêriya, dikenî; dema li aliyê çepê dinêriya, digiriya. Wî got: 'Xêrhatî ey Pêxemberê salih û lawê salih!' Min pirsî: 'Ey Cibrîl, ev kî ye?' Got: 'Ev Adem e. Ev kesên li rast û çepê wî, ruhên zarokên wî ne. Yên li rastê xelkê Bihuştê ne, yên li çepê jî xelkê Dojehê ne. Loma dema li rastê dinêre dikenî, dema li çepê dinêre digirî.' Paşê Cibrîl bi min re derket heta ezmana duyem û ji parastvanê wê re got: 'Veke!' Parastvan jî wekî yê yekem pirsî û derî vekir." Enes dibêje: Ebû Zerr behs kir ku Pêxember ﷺ li ezmanan Îdrîs, Mûsa, Îsa û Îbrahîm dîtine, lê cihê wan ên taybet diyar nekir, tenê got ku Adem li ezmana yekem û Îbrahîm li ezmana şeşem bû. Enes got: "Dema Cibrîl û Pêxember ﷺ derbasî cem Îdrîs bûn, wî got: 'Xêrhatî ey Pêxemberê salih û birayê salih!' Min pirsî: 'Ev kî ye?' Cibrîl got: 'Ev Îdrîs e.' Paşê em derbasî cem Mûsa bûn, wî got: 'Xêrhatî ey Pêxemberê salih û birayê salih!' Min pirsî: 'Ev kî ye?' Got: 'Ev Mûsa ye.' Paşê em derbasî cem Îsa bûn, wî got: 'Xêrhatî ey Pêxemberê salih û birayê salih!' Min pirsî: 'Ev kî ye?' Got: 'Ev Îsa ye.' Paşê em derbasî cem Îbrahîm bûn, wî got: 'Xêrhatî ey Pêxemberê salih û lawê salih!' Min pirsî: 'Ev kî ye?' Got: 'Ev Îbrahîm e.'" Îbn Hezm û Enes bin Malik (rz) dibêjin ku Pêxember ﷺ wiha got: "Paşê ez hatim bilindkirin heta astekê ku min dengê qeleman bihîst." Û Pêxember ﷺ wiha domand: "Allah pêncî nimêj li ser min ferz kirin. Dema ez bi vê fermanê vegeriyam, ez derbasî cem Mûsa bûm. Wî pirsî: 'Li ser ummeta te çi hatiye ferzkirin?' Min got: 'Pêncî nimêj.' Wî got: 'Vegere cem Xwedêyê xwe, çimkî ummeta te nikare vê hilgire.' Ez vegeriyam û ji Xwedêyê xwe daxwaza kêmkirinê kir, Wî nîvê wê kêm kir. Ez vegeriyam cem Mûsa, wî dîsa got: 'Vegere cem Xwedêyê xwe.' Bi vî awayî berdewam kir heta ku Xwedêyê min got: 'Ew pênc in, lê wekî pêncî ne; gotina li cem nayê guhertin.' Ez vegeriyam cem Mûsa, wî dîsa got vegere, lê min got: 'Ez niha ji Xwedêyê xwe şerm dikim.' Paşê Cibrîl min bir heta Sîdretul-Munteha, ku bi rengên nayên wesifkirin hatibû pêçandin. Paşê ez ketim Bihuştê; min dît ku tê de konên ji moriyan hene û axa wê misk e."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pênc nimêjên rojane di xelatê de wekî pêncî nimêjan in.
Rêwîtiya şevê ya Pêxember ﷺ û hilkişîna wî di ezmanan re.
Dara lotûsê ya li sînorê herî dûr, ku di dema rêwîtiya ezmanî de gihîştê.
Ava navdar a ji kaniya li kêleka Ka‘beyê li Mekkeyê.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku pênc nimêjên rojane xwedî cihê taybet in: hejmarê wan pênc e, lê xelata wan wekî xelata pêncî nimêjan e. Kêmkirina hejmarê nîşana rehmeta Allah û nirxa domdar a nimêjê ye. Hevdîtina bi pêxemberên berê re girêdana di navbera peyamên wan de destnîşan dike; cihên wan ên rastîn ên li ezmanan hemû di vê rîwayetê de nehatine diyarkirin.
- Parastina pênc nimêjên rojane bike û roja xwe wisa plan bike ku wan di wextê xwe de pêk bînî.
- Di her nimêjê de bîr bîne xelata mezin a ku Allah bi wê ve girêdaye.
- Ji Allah bixwaze ku te li ser dînê xwe bihêle û ji bo rehmeta Wî şukir bike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.