Sahih al-Bukhari, hedîsa 3586
Hudhayfah ibn al-Yaman rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Hudhayfah ibn al-Yaman hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ،. حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، يُحَدِّثُ عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ فَقَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا أَحْفَظُ كَمَا قَالَ. قَالَ هَاتِ إِنَّكَ لَجَرِيءٌ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَجَارِهِ تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ". قَالَ لَيْسَتْ هَذِهِ، وَلَكِنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ. قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لاَ بَأْسَ عَلَيْكَ مِنْهَا، إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا. قَالَ يُفْتَحُ الْبَابُ أَوْ يُكْسَرُ قَالَ لاَ بَلْ يُكْسَرُ. قَالَ ذَاكَ أَحْرَى أَنْ لاَ يُغْلَقَ. قُلْنَا عَلِمَ الْبَابَ قَالَ نَعَمْ، كَمَا أَنَّ دُونَ غَدٍ اللَّيْلَةَ، إِنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ. فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ، وَأَمَرْنَا مَسْرُوقًا، فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنِ الْبَابُ قَالَ عُمَرُ.
Mihemed kurê Beşşar ji me re ragihand, Îbn Ebî Edî ji me re ragihand, ji Şu'be, Bişr kurê Xalid ji min re ragihand, Mihemed ji me re ragihand, ji Şu'be, ji Suleyman, min Ebû Wa'il bihîst ku ji Huzeyfe radigihîne: Omer kurê Xettab (rezayê Xwedê lê be) got:
"Kîjan ji we gotina Resûlullah ﷺ ya der barê fîtneyan de ji ber kiriye?" Huzeyfe got: "Ez wê wekî ku wî gotiye ji ber dikim." Omer got: "Bibêje, tu bi rastî mêrekî wêrek î!" Huzeyfe got: "Resûlullah ﷺ got: 'Fîtneya (guneh û kêmasiyên) mirov ên di malbat, mal û cîranên wî de, bi nimêj, sedeqe, emrkirina bi qenciyê û qedexekirina xerabiyê tên pakijkirin.'" Omer got: "Ez van fîtneyan nabêjim, lê ez wan fîtneyan dibêjim ku wek pêlên deryayê bilind dibin û dadikevin." Huzeyfe got: "Ey Emîrê Bawermendan! Tirs û xemgîniya wan li ser te nîne, çimkî di navbera te û wan de deriyekî girtî heye." Omer pirsî: "Ew derî dê were vekirin an şikandin?" Huzeyfe got: "Na, ew dê were şikandin." Omer got: "Wê demê îhtîmaleke mezin e ku ew derî êdî neyê girtin." Me pirsî: "Ma Omer dizanibû ew derî çi ye?" Wî got: "Erê, wekî ku herkes dizane piştî îşev sibeh dê bê, wisa jî wî dizanibû. Min ji wî re hedîseke rastgotî ragihand, ne derew." Ji ber vê yekê me newêribû ku em jê bipirsin, lewma me Mesrûq şand, wî jê pirsî: "Ew derî kî ye?" Wî got: "Omer."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mirina Omerê dawîna parastinekê li hember fitneya mezin nîşan da.
Ceribandin an aloziyeke ku bawerî, tevger û yekîtiya di navbera mirovan de dixe ber ceribandinê.
Wêneyeke mecazî ya Omer e; li gorî Huzeyfe, aloziya mezin dê dema ku Omer were kuştin dest pê bike.
Xeletiyên biçûk ên rojane bi nimêj, sedeyê û teşwîqkirina kirina baş têne efûkirin.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, derî wekî Omer şîrove dikin: mirina wî destpêka aloziya mezin di nav misilmanan de bû. Gotina derbarê ceribandinên rojane de hîn dike ku îbadet û tevgera baş gunehan jê dibin; lê ev nayê wê wateyê ku neheqiyên giran an binpêkirina mafên kesên din bixweber bêne paqijkirin. Zanyar herwiha tekez dikin ku sahabeyan di navbera ceribandinên kesane yên asayî û fitneya mezin a civakî de cudahî dikir.
- Nimêjên xwe yên rojane biparêze û sedeyê bide; van kirinan ji bo sererastkirina xeletiyên biçûk bi kar bîne.
- Teşwîqî başiyê bike û bi hişyarî û dadperwerî li dijî xerabiyê raweste.
- Di demên aloziya civakî de li ser dadperweriyê bimîne û nehêle ku cudahî bibin sedema dabeşbûnê.
Ev riwayet di heman beşê de rasterast berî vê hedîsê tê û ew jî fezîletên sahabeyan derdixe holê.
Sahih al-Bukhari · #3585 (Sahih)Ev riwayeta nêzîk jî behsa fezîletên sahabeyan dike û ji bo vê beşê çarçoveyeke guncaw pêşkêş dike.
Sahih al-Bukhari · #120 (Sahih)Ev riwayet li ser zanînê û veguhastina gotinên Pêxember ﷺ e, wekî ku Huzeyfe li vir dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.