Sahih al-Bukhari, hedîsa 3632
Abdullah ibn Masud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Masud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ انْطَلَقَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ مُعْتَمِرًا ـ قَالَ ـ فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ أَبِي صَفْوَانَ، وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا انْطَلَقَ إِلَى الشَّأْمِ فَمَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ، فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ انْتَظِرْ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ، وَغَفَلَ النَّاسُ انْطَلَقْتُ فَطُفْتُ، فَبَيْنَا سَعْدٌ يَطُوفُ إِذَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ مَنْ هَذَا الَّذِي يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ فَقَالَ سَعْدٌ أَنَا سَعْدٌ. فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ تَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ آمِنًا، وَقَدْ آوَيْتُمْ مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ فَقَالَ نَعَمْ. فَتَلاَحَيَا بَيْنَهُمَا. فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ، فَإِنَّهُ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي. ثُمَّ قَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ لأَقْطَعَنَّ مَتْجَرَكَ بِالشَّأْمِ. قَالَ فَجَعَلَ أُمَيَّةُ يَقُولُ لِسَعْدٍ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ. وَجَعَلَ يُمْسِكُهُ، فَغَضِبَ سَعْدٌ فَقَالَ دَعْنَا عَنْكَ، فَإِنِّي سَمِعْتُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلُكَ. قَالَ إِيَّاىَ قَالَ نَعَمْ. قَالَ وَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ إِذَا حَدَّثَ. فَرَجَعَ إِلَى امْرَأَتِهِ، فَقَالَ أَمَا تَعْلَمِينَ مَا قَالَ لِي أَخِي الْيَثْرِبِيُّ قَالَتْ وَمَا قَالَ قَالَ زَعَمَ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدًا يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلِي. قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ. قَالَ فَلَمَّا خَرَجُوا إِلَى بَدْرٍ، وَجَاءَ الصَّرِيخُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَمَا ذَكَرْتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ فَأَرَادَ أَنْ لاَ يَخْرُجَ، فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ إِنَّكَ مِنْ أَشْرَافِ الْوَادِي، فَسِرْ يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ، فَسَارَ مَعَهُمْ فَقَتَلَهُ اللَّهُ.
Ebdullah îbn Mesûd (razîyallahu enhu) ragihand: Se'd îbn Muaz bi niyeta edakirina Umrê çû Mekkeyê û li mala Umeyye îbn Xelef Ebû Sefwan ma. Dema Umeyye diçû Şamê û di riya xwe de derbasî Medîneyê dibû, ew li mala Se'd dima. Umeyye ji Se'd re got:
"Heta nîvro ku mirov bêhay in bisekine, paşê here û tawafa Kabe'yê bike." Dema Se'd li dora Kabe'yê digeriya, Ebû Cehl hat û pirsî: "Kî ye yê ku tawafê dike?" Se'd got: "Ez Se'd im." Ebû Cehl got: "Tu bi ewlehî tawafa Kabe'yê dikî, lê we Muhemmed û hevalên wî parastine?" Se'd got: "Erê." Di navbera wan de pevçûn derket. Umeyye ji Se'd re got: "Dengê xwe li ser Ebû'l-Hekem (Ebû Cehl) bilind neke, çimkî ew serokê gelê vê geliyê ye." Paşê Se'd got: "Bi Xwedê sond! Heke tu rê li ber tawafa min a Kabe'yê bigirî, ez ê ticareta te ya bi Şamê re qut bikim." Umeyye berdewam ji Se'd re digot: "Dengê xwe bilind neke" û hewl dida wî bigire. Se'd hêrs bû û got: "Ji min dûr be, çimkî min ji Muhemmed ﷺ bihîstiye ku dibêje ew ê te bikuje." Umeyye got: "Ez?" Se'd got: "Erê." Umeyye got: "Bi Xwedê sond! Muhemmed dema tiştekî bibêje, qet derewan nake." Ew vegeriya cem jina xwe û got: "Ma tu dizanî birayê min ê Yesebî çi ji min re got?" Wê pirsî: "Çi got?" Wî got: "Wî îdia kir ku wî ji Muhemmed bihîstiye ku dibêje ew ê min bikuje." Wê got: "Bi Xwedê sond! Muhemmed qet derewan nake." Dema kafir ber bi Bedrê ve derketin û şer îlan kirin, jina wî jê re got: "Te bîr nekir ku birayê te yê Yesebî çi ji te re gotibû?" Umeyye biryar da ku neçe, lê Ebû Cehl jê re got: "Tu ji eşrafên vê geliyê yî, divê tu rojekê an du rojan bi me re werî." Ew bi wan re çû û Allah ew kuşt.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Umeyye rastiya pêşbîniya mirina xwe qebûl kir.
Bûyer di dema serdana Saʿd a Mekkeyê ji bo ʿumreyê de, beriya şerê Bedrê, pêk tê. Hadîs dibêje ku Muhammed ﷺ gotibû dê Umeyye were kuştin; Umeyye qebûl kir ku Muhammed ﷺ qet derew negotibû.
Ziyareta Kaʿbeyê ku dikare li derveyî rojên diyarkirî yên hecê were kirin.
Li dora Kaʿbeyê heft caran gerîn, wekî beşek ji ziyareta pîroz.
Navê dîrokî yê Şamê, herêmeke ku di nav de Sûriya îroyîn jî heye.
Zanyarên klasîk destnîşan dikin ku bûyerên Bedrê rastiya agahiya pêxemberî piştrast kirin. Ev rivayet herwiha nîşan dide ku zanîna rastiyê her dem rê li ber bawerî an bindestiyê venake: Umeyye pêbaweriya Muhammed ﷺ qebûl kir, lê Abu Cehl ew qanih kir ku biçe. Ev rivayet li ser destûrdariya hemû pêşbîniyan gotineke giştî nake; zanyar van mijaran li gorî wehî û çarçoveyê dinirxînin.
- Rastiyê tenê bi gotinan qebûl neke; bihêle ku ew biryarên te rêberî bike.
- Nehêle zexta komê te ber bi gavekê ve bibe ku dizanî şaş e.
- Rastiyê bibêje, her çend ew bandorê li rewş an berjewendiyên te bike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.