Pêşgotin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3667

Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêşgotin
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Isma'il ibn Abdullahji al‑Bukhari re vegotإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
  3. 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  5. 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ‏.‏ فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ‏.‏ وَقَالَ ‏{‏إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ‏}‏ وَقَالَ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ‏}‏ قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ‏.‏ فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ‏.‏

Werger

Aişe (razîyallahu anha) wiha rivayet kir: Dema ku Resûlullah ﷺ wefat kir, Ebû Bekir li cihekî bi navê Es-Sunh (El-Alîye) bû. Omer rabû û got:

"Bi Xwedê sond! Resûlullah ﷺ nemiriye!" Paşê Omer got: "Bi Xwedê sond! Tiştek ji bilî vê neketibû dilê min; bêguman Xwedê dê wî dîsa zindî bike û ew ê dest û lingên hin mêran jê bike." Piştre Ebû Bekir hat, rûyê Resûlullah ﷺ vekir û maç kir û got: "Bila dayik û bavê min ji bo te feda bin! Tu di jiyanê de jî pak bûyî û di mirinê de jî pak î. Bi wî yê ku canê min di destê wî de ye sond be! Xwedê tu caran dê du mirinan tam nede te." Paşê derket derve û got: "Ey sondxwar! Hêdî be." Gava Ebû Bekir axivî, Omer rûnişt. Ebû Bekir hemd û senaya Xwedê kir û got: "Agahdar bin! Kî Muhammed ﷺ perestiş kiribe, bêguman Muhammed ﷺ miriye. Lê kî Xwedê perestiş kiribe, bêguman Xwedê Zindî ye û tu caran namire." Her wiha ev ayet xwendin: {Bêguman tu yê bimirî û bêguman ew jî dê bimirin} (39:30) û {Muhammed tenê pêxemberek e; beriya wî gelek pêxember derbas bûne. Eger ew bimire an were kuştin, hûn ê li ser paşiyên xwe vegerin? Kî li ser paşiyên xwe vegere, tu zirarê nade Xwedê; Xwedê dê yên şikir dikin xelat bike} (3:144). Mirov bi dengekî bilind giriyan. Piştre Ensar li gel Se'd bîn Ubade di Siqîfeya Benî Saîde de civiyan û gotin: "Ji me emîrek û ji we jî emîrek." Ebû Bekir, Omer bîn El-Xettab û Ebû Ubeyde bîn El-Cerrah çûn ba wan. Omer xwest biaxive lê Ebû Bekir ew bêdeng kir. Paşê Omer digot: "Bi Xwedê sond! Min tenê dixwest tiştekî ku ji min re xweş bû bibêjim û min ditirsîya ku Ebû Bekir nikaribe wisa baş biaxive." Piştre Ebû Bekir axivî û axaftina wî pir belaxat bû. Di axaftina xwe de got: "Em mîr in û hûn wezîr in." Hubab bîn El-Munzir got: "Na, bi Xwedê sond! Em vê qebûl nakin. Ji me emîrek û ji we jî emîrek divê." Ebû Bekir got: "Na, em mîr in û hûn wezîr in. Ew (Qureyş) di nav Ereban de xwediyê cih û warê herî navendî û xwediyê nesebê herî bilind in. Loma hûn bey'etê bidin Omer an Ebû Ubeyde bîn El-Cerrah." Omer got: "Na, em bey'etê didin te, ji ber ku tu serokê me yî, yê herî baş ê me yî û li cem Resûlullah ﷺ yê herî hezkirî yî." Omer destê wî girt û bey'et da wî, mirovan jî bey'et dan wî. Kesekî got: "We Se'd bîn Ubade kuşt." Omer got: "Xwedê ew kuştiye."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Piştî wefata Pêxember ﷺ, Ebu Bekir alîkariya civakê kir ku aramî û yekîtîya xwe ji nû ve bibîne.

Paşxane û sedem

Hedîs bûyerên yekser piştî wefata Pêxember ﷺ vedibêje: xwendina Ebu Bekir hişt ku kesên amade fêm bikin ku Pêxember ﷺ wefat kiriye; paşê Ensar li Seqîfeya Benu Sa'îde kom bûn da ku li ser serkirdayetiyê biaxivin.

Wateya peyvên dijwar
Ensar

Welatiyên Medîneyê ku piştgirî dane Pêxember ﷺ û misilmanên ji Mekkeyê.

Seqîfe

Cihekî hewşkirî yê civînê ku Ensar lê kom bûn.

Beyeta dilsozî

Peymaneke bi heybet ji bo naskirin û piştgirîkirina serokê hilbijartî.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk tekez dikin ku Ebu Bekir bi xwendina Quranê jiyana bêdawî ya Allah û mirina mirovî ya pêxemberan ji civakê re anî bîra wan. Ev bûyer herwiha nîşan dide ku serkirdayetî piştî Pêxember ﷺ bi şêwirdarî û beyeta dilsozî hate rêxistinkirin. Zanyar ji vê yekê girîngiya aramiyê, şêwirdariyê û pêşîlêgirtina cudahiyê di demên krîzê de derdixin; ev beş bi tena serê xwe ravekirineke temam li ser hemû rêgezên tayînkirina serokekî nîne.

Dersên ji bo îro
  1. Dema tu tevlihev dibî, berî ku encaman belav bikî, vegere ser Quranê û zanîna pêbawer.
  2. Di dema krîzê de demê bide guhdarkirina kesên xwedî hişmendiyê û bi aramî biaxive.
  3. Di dema nakokiyan de ji bo şêwirdarî û yekîtiya civakê bixebite, bêyî ku rastiyan an mafên kesên din ji bîr bikî.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.