Hevalên Pêxember ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3668

Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Hevalên Pêxember ﷺ
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Isma'il ibn Abdullahji al‑Bukhari re vegotإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
  3. 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  5. 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ‏.‏ فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ‏.‏ وَقَالَ ‏{‏إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ‏}‏ وَقَالَ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ‏}‏ قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ‏.‏ فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ‏.‏

Werger

Ji Aişe (razî be) hatiye vegotin: Dema ku Resûlê Allah ﷺ wefat kir, Ebû Bekir li cihekî bi navê Sunh (Aliya) bû. Omer rabû û got:

"Bi Allah sond! Resûlê Allah ﷺ nemiriye!" Paşê Omer got: "Bi Allah sond! Tiştekî din di dilê min de derbas nebû ji bilî vê. Bêguman Allah dê wî dîsa zindî bike û ew ê dest û lingên hin mêran jê bike." Piştre Ebû Bekir hat, rûyê Resûlê Allah ﷺ vekir û maç kir û got: "Bila bav û diya min ji bo te feda bin! Tu di jiyanê de jî xweşbîn bûyî û di mirinê de jî xweşbîn î. Bi wî Zatê ku canê min di destê wî de ye sond! Allah tu caran dê du mirinan bi te neçeje." Paşê derket û got: "Ey sondxwar! Hêdî be." Gava Ebû Bekir axivî, Omer rûnişt. Ebû Bekir Allah pesn da û got: "Agahdar bin! Kî Muhammed ﷺ perestiye, bêguman Muhammed ﷺ miriye. Lê kî Allah perestiye, bêguman Allah Zindî ye û tu caran namire." Û wî ev ayet xwendin: {"Bêguman tu yê bimirî û bêguman ew jî dê bimirin"} (39:30) û {"Muhammed tenê pêxemberek e; beriya wî gelek pêxember derbas bûne. Eger ew bimire an were kuştin, hûn ê paşve vegerin ser pehnîyên xwe? Kî paşve vegere, tu zerarê nade Allah. Allah dê şikirderan xelat bike"} (3:144). Mirov bi dengekî bilind giriyan. Ensar li cem Se'd bin Ubade di Seqîfeya Benî Saide de civiyan û gotin: "Ji me mîrek û ji we mîrek." Ebû Bekir, Omer bin Xettab û Ebû Ubejde bin Cerrah çûn cem wan. Omer xwest biaxive lê Ebû Bekir ew bêdeng kir. Paşê Omer digot: "Bi Allah sond! Min tenê dixwest tiştekî ku ji min re xweş bû bibêjim, lê min tirsiya ku Ebû Bekir nikaribe wisa baş biaxive." Paşê Ebû Bekir pir zelal axivî û di gotina xwe de got: "Em emîr in û hûn wezîr in." Hubab bin Munzir got: "Na, bi Allah sond! Em vê qebûl nakin. Ji me emîrek û ji we emîrek." Ebû Bekir got: "Na, em emîr in û hûn wezîr in. Çimkî Qureyş di nav Ereban de xwediyê cih û warê herî navendî û xwediyê neseba herî bilind in. Loma hûn yan Omer yan jî Ebû Ubejde bin Cerrah wekî emîr hilbijêrin." Omer got: "Na, em ji te re bey'at dikin. Tu serokê me yî, yê herî baş ê me yî û yê herî hezkirî yê Resûlê Allah ﷺ yî." Omer destê wî girt û bey'at da, mirovan jî bey'at da. Kesekî got: "We Se'd bin Ubade kuştiye." Omer got: "Allah ew kuştiye."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Ebû Bekir piştî wefata Pêxember ﷺ civat kom kir.

Paşxane û sedem

Hedîs bûyerên yekser piştî wefata Pêxember ﷺ vedibêje: Ebû Bekir ayetên Qur'anê yên li ser mirinê ji civatê re anî bîra xwe, û Ensar û Muhacir li ser serokatiyê şêwirîn.

Wateya peyvên dijwar
Ensar

Niștecîhên Medîneyê ku piştgirî dan Pêxember ﷺ û misilmanên ji Mekkeyê hatin.

Seqîfe

Cihekî civînê yê nixumandî yê eşîra Benu Sa'îde li Medîneyê.

bey'eta dilsozîyê

Soza piştgirî û guhdariya ji serokek re di tiştên dadperwer de.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk dibêjin ku Ebû Bekir bi bîranîna ayetên Qur'anê alîkariya civatê kir da ku bi wefata Pêxember ﷺ rû bi rû bimîne û îbadetê tenê ji bo Allah bihêle. Ev riwayet herwiha girîngiya şêwirê û pêşîgirtina ji dabeşbûnê di hilbijartina serokatiyê de nîşan dide. Vegotina bûyeran raporek dîrokî ye, ne qaîdeyek serbixwe ku hemû awayên paşerojê yên rêveberiyê destnîşan bike.

Dersên ji bo îro
  1. Dema ku nûçeyên şokker digihîjin te, di Qur'anê de piştgiriyê bibîne û bi baldarî û zelalî biaxive.
  2. Di biryarên girîng ên civatê de dem bide şêwirê û pêşîgirtina ji dabeşbûnê.
  3. Rêzê ji kesên xwedî nêrînên cuda bigire û balê bikişîne ser tiştê ku civatê yek digire.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.