Sahih al-Bukhari, hedîsa 3698
Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Uthman
- 1Musa ibn Isma'ilji al‑Bukhari re vegotمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Uthmanعُثْمَانُ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ ـ هُوَ ابْنُ مَوْهَبٍ ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مَنْ أَهْلِ مِصْرَ حَجَّ الْبَيْتَ فَرَأَى قَوْمًا جُلُوسًا، فَقَالَ مَنْ هَؤُلاَءِ الْقَوْمُ قَالَ هَؤُلاَءِ قُرَيْشٌ. قَالَ فَمَنِ الشَّيْخُ فِيهِمْ قَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ. قَالَ يَا ابْنَ عُمَرَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ شَىْءٍ فَحَدِّثْنِي هَلْ تَعْلَمُ أَنَّ عُثْمَانَ فَرَّ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ نَعَمْ. قَالَ تَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَدْرٍ وَلَمْ يَشْهَدْ قَالَ نَعَمْ. قَالَ تَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَيْعَةِ الرُّضْوَانِ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ. قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ. قَالَ ابْنُ عُمَرَ تَعَالَ أُبَيِّنْ لَكَ أَمَّا فِرَارُهُ يَوْمَ أُحُدٍ فَأَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَفَا عَنْهُ وَغَفَرَ لَهُ، وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَدْرٍ، فَإِنَّهُ كَانَتْ تَحْتَهُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ مَرِيضَةً، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لَكَ أَجْرَ رَجُلٍ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا وَسَهْمَهُ ". وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَيْعَةِ الرُّضْوَانِ فَلَوْ كَانَ أَحَدٌ أَعَزَّ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ عُثْمَانَ لَبَعَثَهُ مَكَانَهُ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُثْمَانَ وَكَانَتْ بَيْعَةُ الرُّضْوَانِ بَعْدَ مَا ذَهَبَ عُثْمَانُ إِلَى مَكَّةَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ الْيُمْنَى " هَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ ". فَضَرَبَ بِهَا عَلَى يَدِهِ، فَقَالَ " هَذِهِ لِعُثْمَانَ ". فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ اذْهَبْ بِهَا الآنَ مَعَكَ.
Mûsa kurê Îsmaîl ji me re vegot, Ebû Ewane ji wî re vegot, Usman (kurê Mewheb) ji wî re vegot: Mêrekî ji xelkê Misrê hat û Kabe hac kir, wî komek mirov dîtin ku rûniştibûn. Wî pirsî:
"Ev kom kî ne?" Hate gotin: "Ev Qureyş in." Wî pirsî: "Ew kalê di nav wan de kî ye?" Gotin: "Ew Ebdullah kurê Umer e." Wî got: "Ey kurê Umer! Ez dixwazim tiştekî ji te bipirsim, ji kerema xwe ji min re rave bike. Ma tu dizanî ku Usman roja Uhudê reviya?" Îbn Umer got: "Erê." Wî mêrî got: "Ma tu dizanî ku ew roja Bedrê amade nebû û beşdar nebû?" Îbn Umer got: "Erê." Wî got: "Ma tu dizanî ku ew ji Bîata Rıdwanê re amade nebû û şahidî pê nekir?" Îbn Umer got: "Erê." Wî mêrî got: "Ellahu Ekber!" Îbn Umer got: "Were ez van hersê tiştan ji te re rave bikim. Li ser revîna wî ya roja Uhudê, ez şahidiyê dikim ku Ellah ew efû kiriye û lê bexşandiye. Li ser tunebûna wî ya Bedrê, sedem ew bû ku keça Resûlullah ﷺ jina wî bû û ew nexweş bû. Resûlullah ﷺ jê re got: 'Xelat û para te wekî yekî ku beşdarî Bedrê bûye heye.' Li ser tunebûna wî ya Bîata Rıdwanê, heger li Mekkeyê kesek ji Usman bihêztir û rêzdartir hebûya, Resûlullah ﷺ dê ew şandiba şûna wî. Lê Resûlullah ﷺ Usman şand û Bîata Rıdwanê piştî çûna Usman a Mekkeyê pêk hat. Resûlullah ﷺ destê xwe yê rastê bilind kir û got: 'Ev destê Usman e.' Paşê destê xwe li ser da û got: 'Ev ji bo Usman e.' Îbn Umer ji wî mêrî re got: 'Niha vê yekê bi xwe re bibe.'
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Îbn Omer rexneyên li dijî Osman bi pêşkêşkirina çarçoveya tam a dîrokî red dike.
Di dema hecê de, zilamekî ji Misrê bi Îbn Omer re axivî û sê bûyer wekî rexne li dijî Osman anî. Îbn Omer diyar kir ku çima Osman ne li Bedrê û ne jî di Peymana Ridwanê de amade bû, her wiha çawa ji tevgera wî ya li Uhudê hatibû efûkirin.
Şerekî girîng di navbera misilmanan û Qureyşiyan de bû; Osman beşdarî wê nebû, ji ber ku ew xema jina xwe ya nexweş dikir.
Sonda dilsoziyê ya ku sehabeyan li Hudeybiyê ji Pêxember ﷺ re xwar.
Beşa talana şer a ku ji beşdarekî re dihat veqetandin.
Zanyarên klasîk ji vê rivayetê derdixin ku bûyer bêyî berçavgirtina şert û mercên wan bi dadperwerî nayên nirxandin. Li gorî Îbn Omer, ji ber ku Osman xema keça nexweş a Pêxember ﷺ dikir, ew xelat û para ku ji beşdarekî Bedrê re dihat dayîn wergirt. Nebûna wî di Peymana Ridwanê de ji ber erkekê bû: Pêxember ﷺ ew şandiye Mekkeyê û di dema sondê de ew temsîl kiriye. Rivayet her wiha balê dikişîne ku divê xeletiyeke borî ji tovbûnê, efûkirina Xwedê û kirinên baş veqetandî neyê nirxandin.
- Berî ku nebûna an xeletiya kesekî wek delîlekê li dijî wî bikar bînî, şert û mercan kontrol bike.
- Li hember sûcdariyan bi zanîna pêbawer û ravekirineke aram û tam bersiv bide.
- Kêfxweşiya û xebata mirovên din bi dadperwerî binirxîne, her çend ew bi awayê asayî xuya nebe.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.