Nimêj · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 371

Anas ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Nimêj
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Ya'qub ibn Ibrahimji al‑Bukhari re vegotيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
  2. 2Isma'il ibn Ulayyaإِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ
  3. 3Abd al‑Aziz ibn Suhaybعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ
  4. 4Anasأَنَسٍ
  5. 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزَا خَيْبَرَ، فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا صَلاَةَ الْغَدَاةِ بِغَلَسٍ، فَرَكِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ، وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ، فَأَجْرَى نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ، وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ حَسَرَ الإِزَارَ عَنْ فَخِذِهِ حَتَّى إِنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ، خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَهَا ثَلاَثًا‏.‏ قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ ـ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا ـ وَالْخَمِيسُ‏.‏ يَعْنِي الْجَيْشَ، قَالَ فَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً، فَجُمِعَ السَّبْىُ، فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً ‏"‏‏.‏ فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ، فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ، لاَ تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ادْعُوهُ بِهَا ‏"‏‏.‏ فَجَاءَ بِهَا، فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَعْتَقَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَتَزَوَّجَهَا‏.‏ فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ، مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا، أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا، حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا لَهُ مِنَ اللَّيْلِ، فَأَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَرُوسًا فَقَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ ‏"‏‏.‏ وَبَسَطَ نِطَعًا، فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ، وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ ـ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَدْ ذَكَرَ السَّوِيقَ ـ قَالَ فَحَاسُوا حَيْسًا، فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Werger

Yeqûb kurê Îbrahîm ji me re got: Îsmaîl kurê Uleye ji me re got: Ebdulezîz kurê Suheyb ji Enes (r.a.) ragihand ku Pêxemberê Xwedê ﷺ êrişî Xeyberê kir. Me li wir di tariyê de nimêja sibehê pêk anî. Paşê Pêxemberê Xwedê ﷺ siwar bû û Ebû Telha jî siwar bû; ez li pişt Ebû Telha siwar bibûm. Pêxemberê Xwedê ﷺ di kolanên Xeyberê de bi lez çû û çokê min li rana Pêxemberê Xwedê ﷺ diket. Wî îzarê xwe vekişand û min spîbûna rana Pêxemberê Xwedê ﷺ dît. Gava ew ket nav gund, got:

"Ellahu Ekber! Xeyber wêran bû! Dema em li hewşa qomekî dakevin, sibeha wan ên hatine hişyarkirin xirab e." Wî ev yek sê caran got. Gel derketin karên xwe û gotin: "Mihemed hatiye!" (Ebdulezîz û hinek hevalên me gotin: "Bi artêşa xwe ve"). Me Xeyber fetih kir, dîl hatin komkirin û xenîmet hate berhevkirin. Dihye hat û got: "Ey Pêxemberê Xwedê! Ji dîlan keçikekê bide min." Pêxember ﷺ got: "Here û keçikekê hilbijêre." Wî Sefiye bint Huye hilbijart. Mervek hat cem Pêxember ﷺ û got: "Ey Pêxemberê Xwedê! Te Sefiye bint Huye da Dihyayê, lê ew xanima serokê Qureyze û Nedîr e û ji bilî te ji kesekî din re nayê." Pêxember ﷺ got: "Wî bi wê re bîne." Wî ew anî û gava Pêxember ﷺ ew dît, ji Dihye re got: "Ji dîlan keçikeke din ji bilî vê hilbijêre." Enes got: Paşê Pêxember ﷺ ew azad kir û bi wê re zewicî. Sabit pirsî: "Ey Ebû Hemze! Pêxember ﷺ çi wek mehr da wê?" Enes got: "Azadiya wê bû mehra wê, ji ber ku wî ew azad kir û paşê bi wê re zewicî." Di rê de, Ummu Suleym ew xemilandin û şevê wekî bûk şand cem Pêxember ﷺ. Pêxember ﷺ bû zava û got: "Kî tiştekî xwarinê li cem wî hebe, bila bîne." Çermek vekir; hinekan xurma anîn û hinekan jî rûn anîn. (Enes behsa Sewîqê jî kir). Wan xwarina 'Heys' amade kir û ew bû velîmaya (ziyafeta zewacê) Pêxemberê Xwedê ﷺ.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ piştî azadkirina Safiyyayê bi wê re zewicî û şahiyeke zewacê ya sade da.

Paşxane û sedem

Riwayet bûyeran di dema sefera leşkerî ya Khaybarê de bi cih dike: piştî nimêja sibehê artêş ket nav niştecihgehê, paşê dîl hatin komkirin û Safiyya piştre bi Pêxember ﷺ re zewicî.

Wateya peyvên dijwar
ghalas

Tarîtiya dawiya şevê, berî sibehê.

hais

Xwarineke sade ku, ji nav tiştên din, ji xurme û rûn an nîvroşê tê çêkirin; carinan ard jî tê tevlîkirin.

walima

Xwarinek ku ji bo bûyera zewacê tê pêşkêşkirin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar vê riwayetê, ji nav mijarên din, di çarçoveya nimêja Fecirê ya di sibehê zû de û pêşniyara lidarxistina xwarineke zewacê de, heta ku ew sade be, nîqaş dikin. Ew destnîşan dikin ku Pêxember ﷺ pêşî Safiyyayê azad kir û paşê bi wê re zewicî; zanyar li ser gotina di derbarê mehriya wê de di têkiliya bi rêzikên azadkirin û zewacê re nîqaş dikin. Vegotina derxistina ranê jî di nîqaşa klasîk a derbarê sînorên ʿewretê û çarçoveya tevger û nêzîkbûnê de tê nirxandin.

Dersên ji bo îro
  1. Zewacê bike derfetek ji bo parvekirinê, her çend tu tenê bikaribî xwarinên sade pêşkêş bikî.
  2. Nimêja Fecirê wisa plan bike ku wê di wextê xwe de û bi baldarî bikî.
  3. Biryarên girîng ên derbarê zewacê û mafan bi baldarî bistîne, li gor rêzikên îslamî û bi rêzgirtina rûmeta hemû kesên têkildar.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.