Sahih al-Bukhari, hedîsa 3905
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَىَّ قَطُّ إِلاَّ وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ، وَلَمْ يَمُرَّ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلاَّ يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَرَفَىِ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً، فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونُ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا نَحْوَ أَرْضِ الْحَبَشَةِ، حَتَّى بَلَغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ وَهْوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ. فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي، فَأُرِيدُ أَنْ أَسِيحَ فِي الأَرْضِ وَأَعْبُدَ رَبِّي. قَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ فَإِنَّ مِثْلَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ لاَ يَخْرُجُ وَلاَ يُخْرَجُ، إِنَّكَ تَكْسِبُ الْمَعْدُومَ، وَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ، وَتَقْرِي الضَّيْفَ، وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ، فَأَنَا لَكَ جَارٌ، ارْجِعْ وَاعْبُدْ رَبَّكَ بِبَلَدِكَ. فَرَجَعَ وَارْتَحَلَ مَعَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ، فَطَافَ ابْنُ الدَّغِنَةِ عَشِيَّةً فِي أَشْرَافِ قُرَيْشٍ، فَقَالَ لَهُمْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لاَ يَخْرُجُ مِثْلُهُ وَلاَ يُخْرَجُ، أَتُخْرِجُونَ رَجُلاً يَكْسِبُ الْمَعْدُومَ، وَيَصِلُ الرَّحِمَ، وَيَحْمِلُ الْكَلَّ، وَيَقْرِي الضَّيْفَ، وَيُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَلَمْ تُكَذِّبْ قُرَيْشٌ بِجِوَارِ ابْنِ الدَّغِنَةِ، وَقَالُوا لاِبْنِ الدَّغِنَةِ مُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيَعْبُدْ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، فَلْيُصَلِّ فِيهَا وَلْيَقْرَأْ مَا شَاءَ، وَلاَ يُؤْذِينَا بِذَلِكَ، وَلاَ يَسْتَعْلِنْ بِهِ، فَإِنَّا نَخْشَى أَنْ يَفْتِنَ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا. فَقَالَ ذَلِكَ ابْنُ الدَّغِنَةِ لأَبِي بَكْرٍ، فَلَبِثَ أَبُو بَكْرٍ بِذَلِكَ يَعْبُدُ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، وَلاَ يَسْتَعْلِنُ بِصَلاَتِهِ، وَلاَ يَقْرَأُ فِي غَيْرِ دَارِهِ، ثُمَّ بَدَا لأَبِي بَكْرٍ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَكَانَ يُصَلِّي فِيهِ وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ، فَيَنْقَذِفُ عَلَيْهِ نِسَاءُ الْمُشْرِكِينَ وَأَبْنَاؤُهُمْ، وَهُمْ يَعْجَبُونَ مِنْهُ، وَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلاً بَكَّاءً، لاَ يَمْلِكُ عَيْنَيْهِ إِذَا قَرَأَ الْقُرْآنَ، وَأَفْزَعَ ذَلِكَ أَشْرَافَ قُرَيْشٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَأَرْسَلُوا إِلَى ابْنِ الدَّغِنَةِ، فَقَدِمَ عَلَيْهِمْ. فَقَالُوا إِنَّا كُنَّا أَجَرْنَا أَبَا بَكْرٍ بِجِوَارِكَ، عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، فَقَدْ جَاوَزَ ذَلِكَ، فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ، فَأَعْلَنَ بِالصَّلاَةِ وَالْقِرَاءَةِ فِيهِ، وَإِنَّا قَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ نِسَاءَنَا وَأَبْنَاءَنَا فَانْهَهُ، فَإِنْ أَحَبَّ أَنْ يَقْتَصِرَ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَعَلَ، وَإِنْ أَبَى إِلاَّ أَنْ يُعْلِنَ بِذَلِكَ فَسَلْهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْكَ ذِمَّتَكَ، فَإِنَّا قَدْ كَرِهْنَا أَنْ نُخْفِرَكَ، وَلَسْنَا مُقِرِّينَ لأَبِي بَكْرٍ الاِسْتِعْلاَنَ. قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَتَى ابْنُ الدَّغِنَةِ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتَ الَّذِي عَاقَدْتُ لَكَ عَلَيْهِ، فَإِمَّا أَنْ تَقْتَصِرَ عَلَى ذَلِكَ، وَإِمَّا أَنْ تَرْجِعَ إِلَىَّ ذِمَّتِي، فَإِنِّي لاَ أُحِبُّ أَنْ تَسْمَعَ الْعَرَبُ أَنِّي أُخْفِرْتُ فِي رَجُلٍ عَقَدْتُ لَهُ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَإِنِّي أَرُدُّ إِلَيْكَ جِوَارَكَ وَأَرْضَى بِجِوَارِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ. وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ بِمَكَّةَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلْمُسْلِمِينَ " إِنِّي أُرِيتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لاَبَتَيْنِ ". وَهُمَا الْحَرَّتَانِ، فَهَاجَرَ مَنْ هَاجَرَ قِبَلَ الْمَدِينَةِ، وَرَجَعَ عَامَّةُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ إِلَى الْمَدِينَةِ، وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ قِبَلَ الْمَدِينَةِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَلَى رِسْلِكَ، فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَهَلْ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ قَالَ " نَعَمْ ". فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَصْحَبَهُ، وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ وَرَقَ السَّمُرِ وَهْوَ الْخَبَطُ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَبَيْنَمَا نَحْنُ يَوْمًا جُلُوسٌ فِي بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ قَالَ قَائِلٌ لأَبِي بَكْرٍ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَقَنِّعًا ـ فِي سَاعَةٍ لَمْ يَكُنْ يَأْتِينَا فِيهَا ـ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فِدَاءٌ لَهُ أَبِي وَأُمِّي، وَاللَّهِ مَا جَاءَ بِهِ فِي هَذِهِ السَّاعَةِ إِلاَّ أَمْرٌ. قَالَتْ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَ، فَأُذِنَ لَهُ فَدَخَلَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَبِي بَكْرٍ " أَخْرِجْ مَنْ عِنْدَكَ ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّمَا هُمْ أَهْلُكَ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَإِنِّي قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصَّحَابَةُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " نَعَمْ ". قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَخُذْ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَى رَاحِلَتَىَّ هَاتَيْنِ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بِالثَّمَنِ ". قَالَتْ عَائِشَةُ فَجَهَّزْنَاهُمَا أَحَثَّ الْجَهَازِ، وَصَنَعْنَا لَهُمَا سُفْرَةً فِي جِرَابٍ، فَقَطَعَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ قِطْعَةً مَنْ نِطَاقِهَا فَرَبَطَتْ بِهِ عَلَى فَمِ الْجِرَابِ، فَبِذَلِكَ سُمِّيَتْ ذَاتَ النِّطَاقِ ـ قَالَتْ ـ ثُمَّ لَحِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ بِغَارٍ فِي جَبَلِ ثَوْرٍ فَكَمَنَا فِيهِ ثَلاَثَ لَيَالٍ، يَبِيتُ عِنْدَهُمَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ وَهْوَ غُلاَمٌ شَابٌّ ثَقِفٌ لَقِنٌ، فَيُدْلِجُ مِنْ عِنْدِهِمَا بِسَحَرٍ، فَيُصْبِحُ مَعَ قُرَيْشٍ بِمَكَّةَ كَبَائِتٍ، فَلاَ يَسْمَعُ أَمْرًا يُكْتَادَانِ بِهِ إِلاَّ وَعَاهُ، حَتَّى يَأْتِيَهُمَا بِخَبَرِ ذَلِكَ حِينَ يَخْتَلِطُ الظَّلاَمُ، وَيَرْعَى عَلَيْهِمَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ مِنْحَةً مِنْ غَنَمٍ، فَيُرِيحُهَا عَلَيْهِمَا حِينَ يَذْهَبُ سَاعَةٌ مِنَ الْعِشَاءِ، فَيَبِيتَانِ فِي رِسْلٍ وَهْوَ لَبَنُ مِنْحَتِهِمَا وَرَضِيفِهِمَا، حَتَّى يَنْعِقَ بِهَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ بِغَلَسٍ، يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ تِلْكَ اللَّيَالِي الثَّلاَثِ، وَاسْتَأْجَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ رَجُلاً مِنْ بَنِي الدِّيلِ، وَهْوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ بْنِ عَدِيٍّ هَادِيًا خِرِّيتًا ـ وَالْخِرِّيتُ الْمَاهِرُ بِالْهِدَايَةِ ـ قَدْ غَمَسَ حِلْفًا فِي آلِ الْعَاصِ بْنِ وَائِلٍ السَّهْمِيِّ، وَهْوَ عَلَى دِينِ كُفَّارِ قُرَيْشٍ فَأَمِنَاهُ، فَدَفَعَا إِلَيْهِ رَاحِلَتَيْهِمَا، وَوَاعَدَاهُ غَارَ ثَوْرٍ بَعْدَ ثَلاَثِ لَيَالٍ بِرَاحِلَتَيْهِمَا صُبْحَ ثَلاَثٍ، وَانْطَلَقَ مَعَهُمَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ وَالدَّلِيلُ فَأَخَذَ بِهِمْ طَرِيقَ السَّوَاحِلِ.
Aişe (Xwedê jê razî be) wiha rivayet dike: Min tu carî bi bîr nayne ku dê û bavê min li ser dînê rastîn (Îslam) ji bilî dînekî din bin, û rojek derbas nebûye ku Qasidê Xwedê ﷺ sibeh û êvar serdana me nekiribe. Dema ku Misilman hatin ceribandin (ji aliyê muşrikan ve hatin eziyetkirin), Ebû Bekir koçberî erdê Hebeşistanê bû. Gava gihîşte Berku'l-Gimad, Ibn Ed-Daxine, serokê eşîra Qareyê, pê re hevdîtin kir û got:
"Ey Ebû Bekir! Tu diçî ku derê?" Ebû Bekir bersiv da: "Qewmê min ez ji welatê xwe derxistim, lewma ez dixwazim li rûyê erdê bigerim û Perwerdekarê xwe îbadet bikim." Ibn Ed-Daxine got: "Ey Ebû Bekir! Mîna te kesek divê ji welatê xwe dernekeve û neyê derxistin. Ji ber ku tu alîkariya belengazan dikî da ku debara xwe bikin, tu silatan didomînî, barê lawazan hildigirî, mêvanan baş pêşwazî dikî û di demên tengasiyê de alîkariya mirovan dikî. Lewma ez parastvana te me. Vegere û li bajarê xwe Perwerdekarê xwe îbadet bike." Vêca Ebû Bekir vegeriya û Ibn Ed-Daxine jî pê re çû. Êvarê Ibn Ed-Daxine serdana mîrên Qureyşê kir û ji wan re got: "Mîna Ebû Bekir kesek nayê derxistin. Ma hûn zilamekî ku alîkariya belengazan dike, silatan didomîne, barê lawazan hildigire, mêvanan pêşwazî dike û di tengasiyan de alîkar e, derdixin?" Qureyş nikaribû parastina Ibn Ed-Daxine red bike û ji wî re gotin: "Bila Ebû Bekir di mala xwe de Perwerdekarê xwe îbadet bike. Bila li wir nimêj bike û çi bixwaze bixwîne, lê bila bi vê yekê zirarê nede me û eşkere neke. Em ditirsin ku ew bandorê li jin û zarokên me bike." Ibn Ed-Daxine ev yek ji Ebû Bekir re got. Ebû Bekir di vê rewşê de ma, di mala xwe de Perwerdekarê xwe îbadet dikir. Wî bi eşkereyî nimêj nedikir û li derveyî mala xwe Qur'anê nexist. Paşê fikrek hat bîra Ebû Bekir û wî li ber mala xwe mizgeftek çêkir. Li wir nimêj dikir û Qur'anê dixwend. Jin û zarokên muşrikan li dora wî kom dibûn, ecêbmayî dimanan û li wî dinerîn. Ebû Bekir zilamekî zû digiriya bû; dema Qur'anê dixwend, nikaribû hêsirên xwe bigire. Ev rewş tirs xiste dilê mîrên muşrik ên Qureyşê, lewma wan peyama xwe şandin Ibn Ed-Daxine. Gava ew hat, wan got: "Me parastina te ya ji bo Ebû Bekir qebûl kiribû bi şertê ku ew di mala xwe de Perwerdekarê xwe îbadet bike. Lê wî ev şert binpê kiriye û li ber mala xwe mizgeftek çêkiriye û bi eşkereyî nimêj û xwendinê dike. Em niha ditirsin ku ew bandorek neyînî li jin û zarokên me bike. Lewma wî ji vê yekê dûr bixe. Eger ew bixwaze tenê di mala xwe de îbadetê bike, bila bike; lê eger israr bike ku bi eşkereyî bike, jê bixwaze ku parastina te vegerîne. Em naxwazin peymana te bişkînin, lê em destûrê nadin Ebû Bekir ku bi eşkereyî îbadeta xwe ragihîne." Aişe dibêje: Ibn Ed-Daxine hat cem Ebû Bekir û got: "Te dizanibû ku min ji bo te çi peyman girêdaye. Niha yan divê tu li gorî wê tevbigerî, yan jî parastina min vegerînî. Ji ber ku ez naxwazim Ereb bibihîzin ku peymana min a ji bo zilamekî hatiye binpêkirin." Ebû Bekir got: "Ez parastina te vedigerînim û bi parastina Xwedê Ezze we Celle razî me." Di wê demê de Pêxember ﷺ li Mekeyê bû û ji Misilmanan re got: "Di xewnekê de cihê koça we hate nîşandan; ew erdek e ku xwediyê darên xurme ye û di navbera du herêmên kevirîn (Herre) de ye." Hinek kes koçberî Medîneyê bûn û piraniya yên ku berê koçberî Hebeşistanê bûbûn, vegeriyan Medîneyê. Ebû Bekir jî ji bo çûyîna Medîneyê amadekarî kir, lê Qasidê Xwedê ﷺ ji wî re got: "Hinekî bisekine, ji ber ku ez hêvî dikim ku ji min re jî destûra koçê were dayîn." Ebû Bekir got: "Bavê min ji te re feda be! Ma tu hêviya vê yekê dikî?" Pêxember ﷺ got: "Erê." Lewma Ebû Bekir ji bo ku bi Qasidê Xwedê ﷺ re here, koça xwe paşxist. Wî çar mehan pelên dara Semûrê da du deveyên xwe yên ku li cem wî bûn. Aişe dibêje: Rojekê dema em di nîvro de li mala Ebû Bekir rûniştîbûn, kesekî ji Ebû Bekir re got: "Ev Qasidê Xwedê ﷺ e ku rûyê xwe girtiye û di saetekê de tê ku wî tu carî serdana me nedikir." Ebû Bekir got: "Dê û bavê min ji wî re feda bin! Sond bi Xwedê, wî di vê saetê de ji bilî karekî girîng tiştek neaniye." Qasidê Xwedê ﷺ hat û destûr xwest, jê re hate dayîn û ket hundir. Pêxember ﷺ ji Ebû Bekir re got: "Yên li cem te ne derxe." Ebû Bekir got: "Qasidê Xwedê! Bavê min ji te re feda be! Ew tenê malbata te ne." Pêxember ﷺ got: "Ji min re destûra derketinê hate dayîn." Ebû Bekir got: "Qasidê Xwedê! Bavê min ji te re feda be! Ez ê bi te re werim?" Qasidê Xwedê ﷺ got: "Erê." Ebû Bekir got: "Qasidê Xwedê! Bavê min ji te re feda be! Yek ji van her du deveyên min werbigire." Qasidê Xwedê ﷺ got: "Bi pereyan." Aişe dibêje: Me bi lez amadekariya wan kir û xwarina rêwîtiyê di tûrekê de danîn. Esma keça Ebû Bekir perçeyek ji qayişa xwe birrî û devê tûrê pê girêda; ji ber vê yekê jê re 'Zatu'n-Nitaqeyn' (Xwediyê Du Qayişan) hate gotin. Paşê Qasidê Xwedê ﷺ û Ebû Bekir gihîştin gharekê li Çiyayê Sewrê û sê şevan li wir man. Ebdullah kurê Ebû Bekir, ku ciwanekî jîr û zana bû, şevê li cem wan dima. Beriya sibehê ji cem wan derdiket da ku sibehê li Mekkeyê wekî kesekî ku şevê li wir derbas kiriye xuya bike. Her planek ku li dijî wan dihat çêkirin, wî bi bîr dianî û dema tarî dibû, diçû agahdarî dida wan. Amir bin Fuheyre, azadkiriyê Ebû Bekir, piştî îşayê hinekî pezên şîrdêr dianî cem wan da ku pez li wir bihese. Şevê şîrê teze û şîrê germkirî (bi kevirên germ) dixwarin. Amir bin Fuheyre beriya sibehê pez dibir. Di her sê şevan de wiha dikir. Qasidê Xwedê ﷺ û Ebû Bekir zilamekî ji Benu'd-Dayl, ji malbata Benu Ebd bin Edî, wekî rêberê pispor kirê kirin. Ew di hevalbendiya Al-As bin Wail Es-Sehmî de bû û li ser dînê kafirên Qureyşê bû. Wan ewlehiya xwe anî ser wî û her du deveyên xwe dan wî û soz jê standin ku piştî sê şevan, sibehê wan bîne ghara Çiyayê Sewrê. Amir bin Fuheyre û rêber bi wan re çûn û rêber wan bi riya peravê ve bir.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Ebû Bekir parastina Xwedê hilbijart û hijreta bi Pêxember ﷺ re bi baldarî amade kir.
Hadîs bûyerên dema koçkirina ji Mekkeyê bo Medîneyê vedibêje: parastina Ebû Bekir ji aliyê Ibn ad-Daghina ve, amadekariyên wî ji bo ku bi Pêxember ﷺ re rê bikeve û mayîna wan di şikefta Sevrê de.
Koçkirin ji bo parastina baweriyê û îbadetkirina Xwedê.
Parastin û sozeke fermî ji bo peydakirina ewlehiyê.
Sernavê Esmayê ye, wateya wê “xwediyê du piştaşokan” e; wê perçeyek ji piştaşoka xwe bikar anî da ku kîsê xwarinê girêbide.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku divê sozên parastinê û peyman bên bicihanîn û mirov dikare parastinê bi dawî bike dema ku kirinên kesekî li gor şertên wê nebin. Hilbijartina parastina Xwedê ji aliyê Ebû Bekir ve baweriya wî bi Xwedê nîşan dide; amadekirina heywanên siwarbûnê û peydakirina rêberêkî pêbawer jî nîşan dide ku bawerî bi girtina tedbîrên pratîk re tê hev. Zikirkirina rêberê ne-misilman delîl e ku mirov di rêwîtiyan de dikare alîkariya pisporan bistîne û peymanên pêbawer bike.
- Armancên girîng bi baldarî amade bike û di heman demê de xwe bispêre Xwedê.
- Soz û peymanan bi cih bîne, tewra dema ku ev yek zehmet be.
- Şiyan û çavkaniyên xwe bikar bîne da ku bi awayekî pratîk alîkariya kesên din bikî.
Ev vegotina ji heman beşê çîroka hîcretê û bûyerên têkildarî Ebû Bekir temam dike.
Sahih al-Bukhari · #3906 (Sahih)Ev vegotin bi riya Pêxember ﷺ û Ebû Bekir re piştî derketina wan ji Mekkeyê girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #3907 (Sahih)Esma behsa rola xwe di amadekirina koçkirinê de dike û perspektîfeke din li ser alîkariya malbatê pêşkêş dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.