Sahih al-Bukhari, hedîsa 3983
Ali ibn Abi Talib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Ali ibn Abi Talib hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا مَرْثَدٍ وَالزُّبَيْرَ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ " انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ، مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ". فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا الْكِتَابُ. فَقَالَتْ مَا مَعَنَا كِتَابٌ. فَأَنَخْنَاهَا فَالْتَمَسْنَا فَلَمْ نَرَ كِتَابًا، فَقُلْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ. فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ أَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْهُ، فَانْطَلَقْنَا بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ". قَالَ حَاطِبٌ وَاللَّهِ مَا بِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ لَهُ هُنَاكَ مِنْ عَشِيرَتِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ، وَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ". فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ. فَقَالَ " أَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ ". فَقَالَ " لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ إِلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ، أَوْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ". فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
Elî (r.a.) wiha gotiye: Resûlê Allah ﷺ ez, Ebû Mersed û Zubeýr şandin û em hemû siwar bûbûn. Fermo kir:
"Herin heta ku bigihîjin Rewdetu Xaxê; li wir jineke muşrîk heye û nameyek ji Hatib bin Ebî Belte'a ji bo muşrîkan pê re ye." Me ew jin li cihê ku Resûlê Allah ﷺ diyar kiribû, li ser deve xwe dît. Me jê re got: "Nameyê bide me." Wê got: "Tu name bi min re nîne." Me deva wê dan rûniştandin û lêgerîn kir, lê me tu name nedît. Paşê me got: "Resûlê Allah ﷺ derew nekiriye; yan dê nameyê derxîne yan jî em ê te tazî bikin." Gava wê dît ku em cidî ne, destê xwe avêt nav piştbenda xwe - çimkî wê çarşefa xwe li belê girêda bû - û name derxist. Em ew anîn cem Resûlê Allah ﷺ. Omer (r.a.) got: "Ya Resûlê Allah! Vî mirovî xiyanet li Allah, Resûlê Wî û bawermendan kiriye; rê bide min da ku ez stûyê wî bibirim." Pêxember ﷺ ji Hatib pirsî: "Çi te han da vê yekê bikî?" Hatib got: "Bi Allah sond! Ne ji ber ku ez baweriya xwe ya bi Allah û Resûlê Wî ﷺ winda bikim; min tenê dixwest ku di nav wan kesan de xwedî bandor bim, da ku Allah bi wê yekê malbat û malê min biparêze. Di nav hevalên te de kesek tune ku li Mekkeyê xizmên wî tunebin û Allah bi riya wan malbat û malê wan diparêze." Pêxember ﷺ ferman kir: "Wî rast gotiye; ji bilî qenciyê tiştekî din jê re nebêjin." Omer dîsa got: "Wî xiyanet li Allah, Resûlê Wî û bawermendan kiriye; rê bide min da ku ez stûyê wî bibirim." Pêxember ﷺ ferman kir: "Ma ew ne ji ehlu Bedirê ye? Dibe ku Allah li ehlu Bedirê mêze kiribe û gotibe: 'Hûn çi bixwazin bikin, bêguman Cennet ji we re ferz bûye,' an jî gotibe: 'Min we efû kir.'" Li ser vê yekê çavên Omer tijî heskirin bûn û got: "Allah û Resûlê Wî baştir dizanin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ dema ku biryara xwe li ser wî da, niyet û xêrxwaziyên Ḥāṭib jî hesab kir.
Ḥāṭib ibn Abî Baltaʿa nameyek ji bo pirxwedayên Mekkeyê şand. Wî rave kir ku bi vê yekê dixwest malbat û milkê xwe biparêze, ne ku dev ji baweriya xwe berdaye. Pêxember ﷺ ravekirina wî pejirand û beşdarbûna wî ya di Bedrê de bi bîr xist.
Cihek li ser riya Mekkeyê, ku peyamberê ku name digihand li wir hate girtin.
Sahabeyên ku beşdarî Şerê Bedrê bûn.
Xizmetekê kirin da ku ji bo malbata xwe piştgirî an parastin bistînin.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku xeletiyek giran bi xwe nayê wê wateyê ku kes kafir bûye: divê sedem û baweriyên olî yên kesê têkildar bêne lêkolînkirin. Pêxember ﷺ ravekirina Ḥāṭib pejirand û qedexe kir ku mirov li ser wî bi xirabî biaxivin. Beşdarbûna wî ya di Bedrê de xêrxwaziyeke taybet bû û bingeha bêgunehderxistina wî ji vê xeletiyê bû; gotina derbarê mirovên Bedrê de destûreke giştî nîne ji bo kirina gunehan. Zanyar herwiha balê dikişînin ser vê yekê ku parastina civakê û veşartina agahiyên nepen berpirsiyariyên girîng in.
- Berî ku tawanbareke giran li kesekî bar bikî, motîf û ravekirina wî lêkolîn bike.
- Xeletiyê bi rastî nav bike, lê cihê tovbûnê, rewşê û kirinên baş ên berê jî bihêle.
- Agahiyên nepen biparêze û heke dudilî hebin, berî parvekirina wan şîretê bistîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.