Sahih al-Bukhari, hedîsa 4043
Al-Bara ibn Azib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Al-Bara ibn Azib hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَقِينَا الْمُشْرِكِينَ يَوْمَئِذٍ، وَأَجْلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَيْشًا مِنَ الرُّمَاةِ، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ وَقَالَ " لاَ تَبْرَحُوا، إِنْ رَأَيْتُمُونَا ظَهَرْنَا عَلَيْهِمْ فَلاَ تَبْرَحُوا وَإِنْ رَأَيْتُمُوهُمْ ظَهَرُوا عَلَيْنَا فَلاَ تُعِينُونَا ". فَلَمَّا لَقِينَا هَرَبُوا حَتَّى رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ فِي الْجَبَلِ، رَفَعْنَ عَنْ سُوقِهِنَّ قَدْ بَدَتْ خَلاَخِلُهُنَّ، فَأَخَذُوا يَقُولُونَ الْغَنِيمَةَ الْغَنِيمَةَ. فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ عَهِدَ إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ تَبْرَحُوا. فَأَبَوْا، فَلَمَّا أَبَوْا صُرِفَ وُجُوهُهُمْ، فَأُصِيبَ سَبْعُونَ قَتِيلاً، وَأَشْرَفَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ " لاَ تُجِيبُوهُ ". فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ قَالَ " لاَ تُجِيبُوهُ ". فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنَّ هَؤُلاَءِ قُتِلُوا، فَلَوْ كَانُوا أَحْيَاءً لأَجَابُوا، فَلَمْ يَمْلِكْ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، أَبْقَى اللَّهُ عَلَيْكَ مَا يُخْزِيكَ. قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أُعْلُ هُبَلْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَجِيبُوهُ ". قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ ". قَالَ أَبُو سُفْيَانَ لَنَا الْعُزَّى وَلاَ عُزَّى لَكُمْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَجِيبُوهُ ". قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُ مَوْلاَنَا وَلاَ مَوْلَى لَكُمْ ". قَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ، وَتَجِدُونَ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي. أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ اصْطَبَحَ الْخَمْرَ يَوْمَ أُحُدٍ نَاسٌ ثُمَّ قُتِلُوا شُهَدَاءَ.
El-Bera (r.a) wiha rivayet dike: Em wê rojê (di şerê Uhudê de) rastî muşrikan hatin û Pêxember ﷺ komek tîravêjan li cihekî taybet bi cih kirin û Ebdullah (bîn Cubeyr) wekî fermandarê wan tayîn kir û got:
"Ji vê derê neçin; heger hûn bibînin ku em serketine, dîsa jî ji vê derê neçin; û heger hûn bibînin ku ew li ser me serketine, jî neyên alîkariya me." Gava em rastî dijmin hatin, ew reviyan heta ku min dît jin ber bi çiyê ve direvin, cilên xwe hildidin û xelekên lingên wan xuya dibin. Misilmanan dest pê kirin gotin: "Xenîmet! Xenîmet!" Ebdullah bîn Cubeyr got: "Pêxember ﷺ ji min sozek qayim standibû ku ez ji vê derê neçim." Lê hevalên wî red kirin ku bimînin. Dema ku wan red kirin, (Allah) rûyê wan zivirand û ew tevlihev bûn, û heftê kes ji wan hatin kuştin. Ebû Sufyan derket cihekî bilind û got: "Ma Muhemmed di nav vî gelî de ye?" Pêxember ﷺ got: "Bersivê nedin wî." Ebû Sufyan got: "Ma kurê Ebû Quhafe di nav gel de ye?" Pêxember ﷺ got: "Bersivê nedin wî." Ebû Sufyan got: "Ma kurê Xettab di nav gel de ye?" Paşê zêde kir: "Ev hemû hatine kuştin, lewra heger ew sax bûna, dê bersiv bidana." Li ser vê yekê Umer (r.a) nikaribû xwe ragire û got: "Te derew got, ey dijminê Allah! Allah tiştekî ku te rezîl bike ji bo te hiştiye." Ebû Sufyan got: "Bila Hubel bilind be!" Pêxember ﷺ (ji hevalên xwe re) got: "Bersivê bidin wî." Wan pirsî: "Em çi bibêjin?" Wî got: "Bibêjin: Allah bilindtir û mezintir e!" Ebû Sufyan got: "Uzza ya me heye û Uzza ya we tune ye!" Pêxember ﷺ got: "Bersivê bidin wî." Wan got: "Em çi bibêjin?" Wî got: "Bibêjin: Allah mewlayê me ye û mewlayê we tune ye!" Ebû Sufyan got: "Rojeke li hember roja Bedrê ye, û şer dor bi dor e; hûn ê bibînin ku hinek ji miriyên we hatine mîslkirin (parçe kirin), lê min ferman neda vê yekê û ev yek min nexapandiye." Cabir (r.a) rivayet dike: Di sibeha roja Uhudê de hinek kesan şerab vexwarin û paşê wekî şehîd hatin kuştin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Tîrekvan diviyabû cihê xwe biparêzin; nebendewarî rêça şer guherand.
Rivayet şerê Uhudê vedibêje: Pêxember ﷺ fermana tîrekvanên di bin fermandariya Abdullah ibn Jubayr de da ku cihê xwe bernedin. Dema ku hin ji wan ji bo berhevkirina talanê cihê xwe hiştin, rêça şer guherî û heftê misilman hatin kuştin.
Şervanên ku bi kevan û tîran çekdar bûn û cihêkî diyarkirî diparastin.
Mal û milkên ku piştî şerekî ji dijmin tên desteserkirin.
Îhane kirin an jî perçeyên laşê dijminekî kuştî birîn.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku pêkanîna fermana zelal a Pêxember ﷺ girîngiyeke mezin heye, her çend şert û merc xuya bike ku baştir dibin. Ev bûyer nîşan dide ku terk kirina cihê ku hatiye tayînkirin dikare encamên xwe li ser tevahiya komê hebe. Ew herwiha îqrara îslamî ya yekitiya Xwedê destnîşan dikin: tenê Allah Bilindtirîn û Parêzerê rastîn e. Gotina Ebû Sufyan ku wî bedenşikandin fermand nekiribû û ew şermezar dikir, herwiha redkirina bedenşikandinê nîşan dide.
- Li pey erkekî ku bi zelalî hatiye diyarkirin bimîne, her çend fersendeke din di demeke kurt de balkêştir xuya bike.
- Dema tengasî çêdibe, berpirsiyariyên li ser wan lihev hatiye kirin bernede; şêwir bike û li gorî planê tevbigerê.
- Gotinên derewîn an pûtperestane bi gotinên zelal ên ku yekitiya Xwedê piştrast dikin, red bike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.