Sahih al-Bukhari, hedîsa 4044
Al-Bara ibn Azib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Al-Bara ibn Azib hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَقِينَا الْمُشْرِكِينَ يَوْمَئِذٍ، وَأَجْلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَيْشًا مِنَ الرُّمَاةِ، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ وَقَالَ " لاَ تَبْرَحُوا، إِنْ رَأَيْتُمُونَا ظَهَرْنَا عَلَيْهِمْ فَلاَ تَبْرَحُوا وَإِنْ رَأَيْتُمُوهُمْ ظَهَرُوا عَلَيْنَا فَلاَ تُعِينُونَا ". فَلَمَّا لَقِينَا هَرَبُوا حَتَّى رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ فِي الْجَبَلِ، رَفَعْنَ عَنْ سُوقِهِنَّ قَدْ بَدَتْ خَلاَخِلُهُنَّ، فَأَخَذُوا يَقُولُونَ الْغَنِيمَةَ الْغَنِيمَةَ. فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ عَهِدَ إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ تَبْرَحُوا. فَأَبَوْا، فَلَمَّا أَبَوْا صُرِفَ وُجُوهُهُمْ، فَأُصِيبَ سَبْعُونَ قَتِيلاً، وَأَشْرَفَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ " لاَ تُجِيبُوهُ ". فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ قَالَ " لاَ تُجِيبُوهُ ". فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنَّ هَؤُلاَءِ قُتِلُوا، فَلَوْ كَانُوا أَحْيَاءً لأَجَابُوا، فَلَمْ يَمْلِكْ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، أَبْقَى اللَّهُ عَلَيْكَ مَا يُخْزِيكَ. قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أُعْلُ هُبَلْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَجِيبُوهُ ". قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ ". قَالَ أَبُو سُفْيَانَ لَنَا الْعُزَّى وَلاَ عُزَّى لَكُمْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَجِيبُوهُ ". قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُ مَوْلاَنَا وَلاَ مَوْلَى لَكُمْ ". قَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ، وَتَجِدُونَ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي. أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ اصْطَبَحَ الْخَمْرَ يَوْمَ أُحُدٍ نَاسٌ ثُمَّ قُتِلُوا شُهَدَاءَ.
El-Bera (r.e.) ragihand: Em wê rojê (di şerê Uhudê de) li hemberî muşrikan sekinîn. Pêxember ﷺ komeke tîravêjan li cihekî taybet bi cih kirin û Ebdullah (bîn Cubeyr) wekî fermandarê wan tayîn kir û got:
"Ji vê derê dernakevin; heger hûn bibînin ku em serketine, dîsa jî ji vê derê dernakevin; û heger hûn bibînin ku ew li ser me serketine, jî neyên alîkariya me." Gava em rastî dijmin hatin, ew revîn heta ku min dît jinên wan ber bi çiyê ve direvin, cilên xwe ji lingên xwe hildidin û xelekên lingên wan xuya dibin. Misilmanan dest pê kirin gotin: "Xenîmet! Xenîmet!" Ebdullah bîn Cubeyr got: "Pêxember ﷺ ji min sozeke xurt stendibû ku ez ji vê derê dernakevim." Lê hevalên wî red kirin ku bimînin. Gava wan red kirin, (Allah) ew tevlihev kirin da ku nizanibin biçin ku derê û heftê kes ji wan hatin kuştin. Ebû Sufyan derket cihekî bilind û got: "Gelo Muhemmed di nav gel de ye?" Pêxember ﷺ got: "Bersivê nedin wî." Ebû Sufyan got: "Gelo kurê Ebû Quhafe di nav gel de ye?" Pêxember ﷺ got: "Bersivê nedin wî." Ebû Sufyan got: "Gelo kurê Xettab di nav gel de ye?" Paşê zêde kir: "Ev hemû hatine kuştin, lewra heger ew sax bûna, dê bersiv bidana." Li ser vê yekê, Omer (r.e.) nikaribû xwe bigire û got: "Te derew got, ey dijminê Allah! Allah ew tiştê ku te rûreş dike li ser te hiştiye." Ebû Sufyan got: "Bila Hubel bilind be!" Pêxember ﷺ (ji hevalên xwe re) got: "Bersivê bidin wî." Wan pirsî: "Em çi bibêjin?" Wî got: "Bibêjin: Allah bilindtir û mezintir e!" Ebû Sufyan got: "Uzza ya me heye û Uzza ya we tune ye!" Pêxember ﷺ (ji hevalên xwe re) got: "Bersivê bidin wî." Wan got: "Em çi bibêjin?" Wî got: "Bibêjin: Allah mewlayê me ye û mewlayê we tune ye!" Ebû Sufyan got: "Rojeke li hemberî roja Bedrê ye, û şer carinan wiha ye (serkeftin diguhere); hûn ê bibînin ku hinek ji miriyên we hatine mûtlekirin (parçe kirin), lê min ferman neda vê yekê û ez jê ne xemgîn im." Cabir (r.e.) ragihand: Di sibeha roja Uhudê de hinek kesan şerab vexwarin û paşê wekî şehîd hatin kuştin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Li Uhudê, terkkirina cihê ku hatiye diyarkirin bû sedema windahiyên giran.
Ev rivayet bûyerên Şerê Uhudê vedibêje: ji tîravan re fermaneke zelal hatibû dayîn ku cihê xwe nehêlin, lê hin ji wan li dû talana şer ketin.
Şervanên bi kevan û tîran ku cihê ku ji wan re hatiye diyarkirin diparastin.
Mal û milkên ku piştî şerekî ji dijmin tên standin.
Bêşêweyîkirina laşên kesên ku di şer de mirine; Ebu Sufyan got ku ew ev yek ferman nekiribû.
Zanyarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, tekez dikin ku guhdariya fermana zelal a Pêxember ﷺ ji peydakirina talanê pêştir bû. Ev bûyer herwiha nîşan dide ku fermandar divê çavdêriya pêkanîna erkê hatiye diyarkirin bike û misilman baweriya xwe bi bilindî û parastina Allah îlan dikin. Gotina dawî ya derbarê kesên ku berî Uhud şerab vexwaribûn û paşê wekî şehîd mirin, kiryara wan erê nake: zanyar destnîşan dikin ku ew berî daxuyankirina qedexeya şerabê mirin.
- Erkekî zelal bi baldarî bicîh bîne, tewra dema derfeteke din a balkêş derkeve holê.
- Peyman û rêwerzên zelal ji pêş ve saz bike, da ku her kes berpirsiyariya xwe bizane.
- Bersiva provokasyonan bi gotinên ku yekîtiya Allah û pêbaweriya bi Wî piştrast dikin bide.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.