Sahih al-Bukhari, hedîsa 4122
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ أُصِيبَ سَعْدٌ يَوْمَ الْخَنْدَقِ، رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ حِبَّانُ ابْنُ الْعَرِقَةِ، رَمَاهُ فِي الأَكْحَلِ، فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَيْمَةً فِي الْمَسْجِدِ لِيَعُودَهُ مِنْ قَرِيبٍ، فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْخَنْدَقِ وَضَعَ السِّلاَحَ وَاغْتَسَلَ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَهْوَ يَنْفُضُ رَأْسَهُ مِنَ الْغُبَارِ فَقَالَ قَدْ وَضَعْتَ السِّلاَحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعْتُهُ، اخْرُجْ إِلَيْهِمْ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَأَيْنَ ". فَأَشَارَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ، فَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلُوا عَلَى حُكْمِهِ، فَرَدَّ الْحُكْمَ إِلَى سَعْدٍ، قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ الْمُقَاتِلَةُ، وَأَنْ تُسْبَى النِّسَاءُ وَالذُّرِّيَّةُ، وَأَنْ تُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ. قَالَ هِشَامٌ فَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ سَعْدًا قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَىَّ أَنْ أُجَاهِدَهُمْ فِيكَ مِنْ قَوْمٍ كَذَّبُوا رَسُولَكَ صلى الله عليه وسلم وَأَخْرَجُوهُ، اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَظُنُّ أَنَّكَ قَدْ وَضَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ، فَإِنْ كَانَ بَقِيَ مِنْ حَرْبِ قُرَيْشٍ شَىْءٌ، فَأَبْقِنِي لَهُ حَتَّى أُجَاهِدَهُمْ فِيكَ، وَإِنْ كُنْتَ وَضَعْتَ الْحَرْبَ فَافْجُرْهَا، وَاجْعَلْ مَوْتَتِي فِيهَا. فَانْفَجَرَتْ مِنْ لَبَّتِهِ، فَلَمْ يَرُعْهُمْ وَفِي الْمَسْجِدِ خَيْمَةٌ مِنْ بَنِي غِفَارٍ إِلاَّ الدَّمُ يَسِيلُ إِلَيْهِمْ فَقَالُوا يَا أَهْلَ الْخَيْمَةِ مَا هَذَا الَّذِي يَأْتِينَا مِنْ قِبَلِكُمْ فَإِذَا سَعْدٌ يَغْذُو جُرْحُهُ دَمًا، فَمَاتَ مِنْهَا رضى الله عنه.
Aişe (r.a.) wiha rivayet dike: Di roja Xendeqê de Se'd birîndar bû. Mêrekî ji Qureyşê yê bi navê Hîbban kurê Ereqe tîrek avêt wî û li damara sereke ya milê wî ket. Loma Pêxember ﷺ di mizgeftê de çadirek lê da, da ku bikaribe nêzîkî wî be û serdana wî bike. Dema ku Resûlullah ﷺ ji şerê Xendeqê vegeriya, çekên xwe danîn û xwe şuşt, Cebraîl (a.s.) dema ku toza serê xwe dida hev hat ba wî û got:
"Te çek danîne? Sond be bi Allah, me hîn çek nedanîne. Derkeve pêşiya wan!" Pêxember ﷺ pirsî: "Li ku derê?" Cebraîl (a.s.) ber bi Benî Qureyze ve îşaret kir. Lewma Resûlullah ﷺ çû ba wan û ew teslîmî hukmê wî bûn. Pêxember ﷺ hukm sparte Se'd. Se'd got: "Ez hukm dikim ku şervanên wan bên kuştin, jin û zarokên wan bên dîlgirtin û malên wan bên parvekirin." Hişam dibêje: Bavê min ji Aişeyê ji min re ragihand ku Se'd wiha dua kiribû: "Ya Allah! Tu dizanî ku tiştek ji min re ezîztir nîne ji wê yekê ku ez dijî wan kesên ku Resûlê te ﷺ derewandin û ew derxistin, di riya te de cîhadê bikim. Ya Allah! Ez guman dikim ku te şerê di navbera me û wan de bidawî kiriye. Heke hîn tiştek ji şerê Qureyşê maye, min zindî bihêle heta ku ez di riya te de li dijî wan şer bikim. Lê heke te şer bidawî kiribe, vê birînê biteqîne û mirina min pê bide." Piştre xwîn ji stûyê wî teqiya. Di mizgeftê de çadira Benî Xifar hebû; wan xwîna ku ber bi wan ve diherikî dît û matmayî man. Gotin: "Ey xwediyên çadirê! Ev çi ye ku ji aliyê we ve tê ba me?" Me dît ku xwîn bi lez ji birîna Se'd diherike û ew jî ji ber wê şehîd bû.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Birîndarbûna Sa‘d, biryara wî û du‘aya wî dilsoziya wî ji Allah re nîşan didin.
Sa‘d ibn Mu‘adh di dema Şerê Xendekê de birîndar bû. Piştî dorpêçkirina Benu Qurayza, Pêxember ﷺ biryargirtinê pê sipart. Hadîs dibêje ku birîna wî paşê gelek xwîn rijand û ew ji ber wê mir.
Xendek; xetek parastinê ku di dema dorpêçkirinê de li nêzî Medîneyê hat kolan.
Qebîleyek Cihû bû ku di dema Pêxember ﷺ de li Medîneyê dijiyan.
Mezinahiya rehê xwînê ya di milê Sa‘d de ku tîr lê ket.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku dikare kesekî birîndar di mizgeftê de were dermankirin û serdan kirin, û rêberek dikare biryargirtinê bide dadwerekî jêhatî. Beşa derbarê Benu Qurayza de behsa pevçûnek taybet a dîrokî dike û destûrek giştî nîne ku kesên takekes dest bi tundûtûjiyê bikin. Du‘aya Sa‘d nîşan dide ku wî meseleya xwe spart biryara Allah.
- Serdana nexweş û birîndaran bike û alîkariya wan a pratîk pêşkêş bike.
- Ji Allah ji bo sebatê bixwaze û encamê bispêre Wî.
- Dadweriyê bihêle destê saziyên berpirsiyar û tu carî çîrokên dîrokî yên şerê wekî hincet ji bo tundûtûjiya kesane bi kar neîne.
Ev vegotina li kêleka vê, ji heman beşê, derbarê Sa‘d û bûyerên dora Şerê Xendekê agahiyên zêde dide.
Sahih al-Bukhari · #4121 (Sahih)Ev vegotina ji heman beşê bi bûyerên derbarê biryara li ser Benu Qurayza ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #4123 (Sahih)Ev vegotina Sahih agahiyên zêde derbarê bûyerên leşkerî yên ku di vê beşa Sahih al-Bukhari de têne gotin dide.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.