Sahih al-Bukhari, hedîsa 4192
Anas ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Abd al‑A'la ibn Hammadji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ
- 2Yazid ibn Zuray'يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ
- 3Sa'idسَعِيدٌ
- 4Qatadaقَتَادَةَ
- 5Anasأَنَسًا
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَاسًا مِنْ عُكْلٍ وَعُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَتَكَلَّمُوا بِالإِسْلاَمِ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ ضَرْعٍ، وَلَمْ نَكُنْ أَهْلَ رِيفٍ. وَاسْتَوْخَمُوا الْمَدِينَةَ، فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَوْدٍ وَرَاعٍ، وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَخْرُجُوا فِيهِ، فَيَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا، فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا نَاحِيَةَ الْحَرَّةِ كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ، وَقَتَلُوا رَاعِيَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَاسْتَاقُوا الذَّوْدَ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ الطَّلَبَ فِي آثَارِهِمْ فَأَمَرَ بِهِمْ فَسَمَرُوا أَعْيُنَهُمْ، وَقَطَعُوا أَيْدِيَهُمْ، وَتُرِكُوا فِي نَاحِيَةِ الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا عَلَى حَالِهِمْ. قَالَ قَتَادَةُ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ كَانَ يَحُثُّ عَلَى الصَّدَقَةِ، وَيَنْهَى عَنِ الْمُثْلَةِ. وَقَالَ شُعْبَةُ وَأَبَانُ وَحَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ مِنْ عُرَيْنَةَ. وَقَالَ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ وَأَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ عَنْ أَنَسٍ قَدِمَ نَفَرٌ مِنْ عُكْلٍ.
Ebdul-E‘la bîn Hemmad ji min re vegot: Yezîd bîn Zurey‘ ji me re vegot: Se‘îd ji me re vegot, ji Qetade, ku Enes (Xwedê jê razî be) ji wan re vegotiye: Komek ji eşîra Ukl û Ureyne hatin Medîneyê cem Pêxember ﷺ û bûn Misilman. Wan got:
"Ey Pêxemberê Xwedê! Em xwediyên dewar in, ne cotkar in." Hewaya Medîneyê li wan giran hat, lewma Resûlullah ﷺ ferman da ku çend deveyên şîrdêr û şivanek bidin wan û emir kir ku derkevin dervayî Medîneyê û ji şîr û mîza wan devan vexwin wekî derman. Ew çûn heta gihîştin herêma Herreyê; piştî ku bûbûn Misilman, kafir bûn, şivanê Pêxember ﷺ kuştin û deve ajotin. Dema ev nûçe gihîşte Pêxember ﷺ, wî kes şandin pey wan. Ew hatin girtin û anîn cem Pêxember ﷺ. Wî di derbarê wan de ferman da: Çavên wan hatin sotin, destên wan hatin birîn û ew li herêma Herreyê hatin hiştin heta ku di wê rewşê de mirin. Qetade got: Ji me re hate ragihandin ku piştî vê yekê Pêxember ﷺ teşwîqa sedeqeyê dikir û ji mûsle (birîna endaman) qedexe dikir. Şu‘be, Eban û Hemmad ji Qetade gotine "ji Ureyne". Yehya bîn Ebî Kesîr û Eyyûb ji Ebî Qelabe, ji Enes gotine: "Komek ji Ukl hatin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Vêgotin sûcek giran vedibêje û qelskirinê qedexe dike.
Enes radigihîne ku hin zilamên ji eşîrên 'Ukl û 'Uraina hatin Medîneyê, ji ber hewayê nexweş ketin û ji bajêr derketin. Piştî çûna xwe, şivan kuştin û deveyan dizîn; dûv re hatin girtin û cezakirin.
Herêmeke nêzî Medîneyê ku zeviyên wê yên lavayê reş in.
Bi qest zirar gihandina laşê kesekî an jî xerabkirina wê.
Komeke deve ku şîr didan.
Zanyar vê vegotinê di çarçoveya rêzikên derbarê dizîna bi çek, kuştin û cezakirina ji aliyê desthilatdarên berpirsiyar ve nîqaş dikin. Herwiha tekez dikin ku di heman nivîsê de tê gotin ku Pêxember ﷺ paşê qelskirin qedexe kir. Cezaya awarte ya di vê vegotinê de destûrê nade kesên sivîl ku şîdetê bikar bînin; dadwerî û bicihanîna cezayan karê desthilatdarên berpirsiyar e û divê li gorî rêzikên hiqûqa îslamî be.
- Cezakirin û dadweriyê bihêle destê saziyên berpirsiyar; tu carî xwe tolhildan neke û şîdetê bi kar neyne.
- Jiyana û milkê kesên din biparêze û sûcên giran ragihîne desthilatdarên berpirsiyar.
- Qedexeya qelskirinê bi ciddî bigire û bi gumanbaran re jî bi rêzdarî tevbigere.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.