Sahih al-Bukhari, hedîsa 4323
Abu Musa al-Ash'ari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Musa al-Ash'ari hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فَرَغَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ حُنَيْنٍ بَعَثَ أَبَا عَامِرٍ عَلَى جَيْشٍ إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقِيَ دُرَيْدَ بْنَ الصِّمَّةِ، فَقُتِلَ دُرَيْدٌ وَهَزَمَ اللَّهُ أَصْحَابَهُ. قَالَ أَبُو مُوسَى وَبَعَثَنِي مَعَ أَبِي عَامِرٍ فَرُمِيَ أَبُو عَامِرٍ فِي رُكْبَتِهِ، رَمَاهُ جُشَمِيٌّ بِسَهْمٍ فَأَثْبَتَهُ فِي رُكْبَتِهِ، فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا عَمِّ مَنْ رَمَاكَ فَأَشَارَ إِلَى أَبِي مُوسَى فَقَالَ ذَاكَ قَاتِلِي الَّذِي رَمَانِي. فَقَصَدْتُ لَهُ فَلَحِقْتُهُ فَلَمَّا رَآنِي وَلَّى فَاتَّبَعْتُهُ وَجَعَلْتُ أَقُولُ لَهُ أَلاَ تَسْتَحِي، أَلاَ تَثْبُتُ. فَكَفَّ فَاخْتَلَفْنَا ضَرْبَتَيْنِ بِالسَّيْفِ فَقَتَلْتُهُ ثُمَّ قُلْتُ لأَبِي عَامِرٍ قَتَلَ اللَّهُ صَاحِبَكَ. قَالَ فَانْزِع�� هَذَا السَّهْمَ فَنَزَعْتُهُ فَنَزَا مِنْهُ الْمَاءُ. قَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَقْرِئِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم السَّلاَمَ، وَقُلْ لَهُ اسْتَغْفِرْ لِي. وَاسْتَخْلَفَنِي أَبُو عَامِرٍ عَلَى النَّاسِ، فَمَكَثَ يَسِيرًا ثُمَّ مَاتَ، فَرَجَعْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِهِ عَلَى سَرِيرٍ مُرْمَلٍ وَعَلَيْهِ فِرَاشٌ قَدْ أَثَّرَ رِمَالُ السَّرِيرِ بِظَهْرِهِ وَجَنْبَيْهِ، فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِنَا وَخَبَرِ أَبِي عَامِرٍ، وَقَالَ قُلْ لَهُ اسْتَغْفِرْ لِي، فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ " اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعُبَيْدٍ أَبِي عَامِرٍ ". وَرَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَوْقَ كَثِيرٍ مِنْ خَلْقِكَ مِنَ النَّاسِ ". فَقُلْتُ وَلِي فَاسْتَغْفِرْ. فَقَالَ " اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ ذَنْبَهُ وَأَدْخِلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُدْخَلاً كَرِيمًا ". قَالَ أَبُو بُرْدَةَ إِحْدَاهُمَا لأَبِي عَامِرٍ وَالأُخْرَى لأَبِي مُوسَى.
Ebû Mûsa (rz) wiha rivayet dike: Dema ku Pêxember ﷺ ji şerê Huneynê farix bû, Ebû Amîr wekî fermandarê artêşekê şand Ewtasê. Li wir ew rastî Dureyd bin Es-Simme hat; Dureyd hate kuştin û Allah hevalên wî têk birin. Ebû Mûsa dibêje: Pêxember ﷺ ez jî bi Ebû Amîr re şandim. Mêrekî ji eşîra Cuşmê tîrek avêt û ew li çokê Ebû Amîr ket û tê de ma. Ez çûm ba wî û gotim: 'Ey mamê min! Kî tîr avêt te?' Wî îşaret kir û got: 'Ew e yê ku min kuştiye, ew tîr avêt min.' Ez ber bi wî ve çûm û gihîştimê; dema ku min dît, reviya. Min ew taqîb kir û digot: 'Ma tu şerm nakî? Ma tu ranawestî?' Ew sekinî; me du caran bi şûran li hev xist û min ew kuşt. Paşê min ji Ebû Amîr re got: 'Allah yê ku te kuştiye, kuşt.' Wî got: 'Vê tîrê derxe.' Min ew derxist û ji birînê av derket. Wî got: 'Ey kurê birayê min! Silavên min bigihîne Pêxember ﷺ û jê bixwaze ku ji bo min bexşandinê bixwaze.' Ebû Amîr fermandariya gel (artêşê) sparte min. Piştî demeke kurt ew wefat kir. Ez vegeriyam û çûm mala Pêxember ﷺ; min ew li ser nivînekê ku ji pelên hurmeyê yên bi ben hatibûn hûnandin dît, û li ser wê doşeke hebû. Şopên benên nivînê li pişt û kêlekên wî diyar bûn. Min nûçeya me û ya Ebû Amîr jê re vegot û got ku wî gotiye: 'Jê re bibêje ku ji bo min bexşandinê bixwaze.' Pêxember ﷺ av xwest, destnimêj girt û destên xwe bilind kirin û got: 'Ya Allah! Ubeyd Ebû Amîr bibexşîne.' Di wê demê de min spîbûna binçengên Pêxember ﷺ dît. Paşê got: 'Ya Allah! Roja Qiyametê wî ji gelek mirovên afirandiyên xwe bilindtir bike.' Min got: 'Ji bo min jî bexşandinê bixwaze.' Pêxember ﷺ got: 'Ya Allah! Gunehên Ebdullah bin Qeys bibexşîne û roja Qiyametê wî bi cihyekî rûmetdar (biheştê) têxe.' Ebû Burde dibêje: Yek ji van duayan ji bo Ebû Amîr bû û ya din ji bo Ebû Mûsa bû.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ ji bo hevalên xwe ji Allahê re daxwaza lêborîn û pileyek bilind kir.
Piştî sefera Huneynê, Ebu Amir ji bo Awtasê hate şandin. Li wir bi giranî birîndar bû û ji Ebu Musa xwest ku ji Pêxember ﷺ bixwaze ji Allahê re ji bo wî lêborînê bixwaze.
Cihê ku piştî Huneynê şerê leşkerî lê çêbû.
Paşojîna ayînî ya ku misilman, ji bo nimûne berî nimêjê, pêk tînin.
Ketina bi rûmet a cihana axiretê, ku alim wê wek ketina Bihiştê şîrove dikin.
Alim ji vê yekê derdixin ku ji bo misilmana mirî ji Allahê re lêborîn xwestin destûr e û pêşniyar e. Pêxember ﷺ dema dua dikir destên xwe bilind kir; ev piştgirî dide vê tevgerê di duayan de, lê ew ji bo her duayê ne mecbûrî ye. Her wiha, ji sazkirina sade ya mala wî de nermî û tevazûya Pêxember ﷺ xuya dibe. Ebu Amir lêborîn xwest û paşê Ebu Musa jî ji bo wî dua kir; duayên wisa şeklê lênêzî û biratiya hevûdu ne.
- Gelek caran ji Allahê ji bo xwe, malbata xwe û misilmanên mirî lêborîn bixwaze.
- Dema kesek ji te dixwaze ku ji bo wî dua bikî, daxwaza wî bi cidî bigire û bi dilsozî dua bike.
- Biratiyê nîşan bide û di duayên xwe de yên din bi bîr bîne û daxwazên xweş ji wan re ragihîne.
Ev rivayeta sahih a ji heman beşê derbarê bûyerên li dora Huneynê de agahiyên zêde dide.
Sahih al-Bukhari · #4322 (Sahih)Ev rivayet jî bûyerên dema seferê vedibêje û ji bo seferekê Awtasê kontekstek dîrokî peyda dike.
40 Hadith van an-Nawawi · #10 (Sahih)Ev hedîsê destnîşan dike ku Allah baş e û tiştên baş qebûl dike; ev prensîpek e ku bi duayên dilsoz ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.