Sahih al-Bukhari, hedîsa 4359
Jarir ibn Abdullah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Jarir ibn Abdullah hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ كُنْتُ بِالْبَحْرِ فَلَقِيتُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ذَا كَلاَعٍ وَذَا عَمْرٍو، فَجَعَلْتُ أُحَدِّثُهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ذُو عَمْرٍو لَئِنْ كَانَ الَّذِي تَذْكُرُ مِنْ أَمْرِ صَاحِبِكَ، لَقَدْ مَرَّ عَلَى أَجَلِهِ مُنْذُ ثَلاَثٍ. وَأَقْبَلاَ مَعِي حَتَّى إِذَا كُنَّا فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ رُفِعَ لَنَا رَكْبٌ مِنْ قِبَلِ الْمَدِينَةِ فَسَأَلْنَاهُمْ فَقَالُوا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ وَالنَّاسُ صَالِحُونَ. فَقَالاَ أَخْبِرْ صَاحِبَكَ أَنَّا قَدْ جِئْنَا وَلَعَلَّنَا سَنَعُودُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، وَرَجَعَا إِلَى الْيَمَنِ فَأَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرٍ بِحَدِيثِهِمْ قَالَ أَفَلاَ جِئْتَ بِهِمْ. فَلَمَّا كَانَ بَعْدُ قَالَ لِي ذُو عَمْرٍو يَا جَرِيرُ إِنَّ بِكَ عَلَىَّ كَرَامَةً، وَإِنِّي مُخْبِرُكَ خَبَرًا، إِنَّكُمْ مَعْشَرَ الْعَرَبِ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا كُنْتُمْ إِذَا هَلَكَ أَمِيرٌ تَأَمَّرْتُمْ فِي آخَرَ، فَإِذَا كَانَتْ بِالسَّيْفِ كَانُوا مُلُوكًا يَغْضَبُونَ غَضَبَ الْمُلُوكِ وَيَرْضَوْنَ رِضَا الْمُلُوكِ.
Cerîr (rz) wiha rivayet dike: Dema ez li Yemenê bûm, min du mêrên ji xelkê Yemenê bi navên Zû Kela' û Zû Emr dîtin û min dest bi axaftina li ser Resûlullah ﷺ kir. Zû Emr ji min re got:
"Eger ew tiştê ku tu li ser hevalê xwe dibêjî rast be, wê hingê sê roj in ku ew wefat kiriye." Paşê her duyan bi min re ber bi Medîneyê ve hatin. Dema em di rê de bûn, siwariyên ji aliyê Medîneyê ve hatin derketin pêşiya me. Me pirs ji wan kir û wan got: "Resûlullah ﷺ wefat kiriye, Ebû Bekir bûye xelîfe û gel di rewşeke baş de ye." Wan gotin: "Ji hevalê xwe re bibêje ku em hatine û înşaallah em ê dîsa vegerin." Paşê vegeriyan Yemenê. Dema min ev yek ji Ebû Bekir re vegot, wî got: "Ma te ew neanîn ba min?" Piştî demekê Zû Emr ji min re got: "Ey Cerîr! Te qenciyek li min kiriye û ez ê nûçeyekê bidim te. Hûn ereb, heta ku hûn piştî mirina mîrekî, yekî din hilbijêrin û bikin serok, hûn ê her tim di xêrê de bin. Lê eger hikumdarî bi şûrê were girtin, ew ê bibin padîşah; wekî padîşahan hêrs dibin û wekî padîşahan jî razî dibin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Şêwirmendî di dema veguheztina serokatî de xêrê civakê diparêze; desteserkirina desthilatdariyê bi zorê dibe sedema zilmê.
Wek cîgir û rêberê civakê hate hilbijartin.
Bi tundiya çekdarî desteserkirina desthilatdariyê, li şûna şêwirmendiyê.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku şêwirmendî û razîbûn di hilbijartina rêberekî de alîkariya yekîtiyê û xêrê civakê dike. Gotina Dhu ‘Amr hişyarî dide li dijî desthilatdariya bi tundiyê hatî bidestxistin û li dijî rêberên ku wek padîşahan tevdigerin. Ev rivayet prensîbek siyasî vedibêje, lê bi tenê rêgezek temam ji bo veguheztina serokatî danaynê; mezhebên fiqhê van mijaran li gorî çavkaniyên berfirehtir û prensîbên hiqûqî rave dikin.
- Mirovan di biryarên girîng de beşdar bike û li encameke ku civakê yekgirtî dihêle bigere.
- Îstismara desthilatdariyê red bike û ji rêberan hesab bixwaze ku bi dadperwerî rêvebirinê bikin.
- Di dema guherîna serokatî de peymanan zelal saz bike da ku nezelalî û dabeşbûn kêm bibin.
Ev rivayet dibêje ku Pêxember ﷺ ‘Amr ibn al-‘As wek fermandar tayîn kir, û bi vî awayî mînakeke nêzîk a serokatî pêşkêş dike.
Sahih al-Bukhari · #4357 (Sahih)Cərîr tê de behsa erka ku Pêxember ﷺ pê spartiye dike; ev bi mijara serokatî û hilgirtina berpirsiyariyê ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.