Sahih al-Bukhari, hedîsa 4368
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، حَدَّثَنَا قُرَّةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ إِنَّ لِي جَرَّةً يُنْتَبَذُ لِي نَبِيذٌ، فَأَشْرَبُهُ حُلْوًا فِي جَرٍّ إِنْ أَكْثَرْتُ مِنْهُ، فَجَالَسْتُ الْقَوْمَ، فَأَطَلْتُ الْجُلُوسَ خَشِيتُ أَنْ أَفْتَضِحَ فَقَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ النَّدَامَى ". فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ الْمُشْرِكِينَ مِنْ مُضَرَ، وَإِنَّا لاَ نَصِلُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ، حَدِّثْنَا بِجُمَلٍ مِنَ الأَمْرِ، إِنْ عَمِلْنَا بِهِ دَخَلْنَا الْجَنَّةَ، وَنَدْعُو بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا. قَالَ " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، الإِيمَانِ بِاللَّهِ، هَلْ تَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُعْطُوا مِنَ الْمَغَانِمِ الْخُمُسَ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ مَا انْتُبِذَ فِي الدُّبَّاءِ، وَالنَّقِيرِ، وَالْحَنْتَمِ، وَالْمُزَفَّتِ ".
Ebû Cemre ragihand: Min ji Îbn Ebbas re got:
"Kûpekî min ê axê heye ku tê de nebîd (ava xurme yan tirî) ji bo min tê amadekirin û ez wê dema şîrîn e vedixwim. Gava ez jê zêde vedixwim û demeke dirêj li gel xelkê rûdinim, ditirsim ku halê min eşkere bibe." Wî got: "Şandeya Ebdulqeys hatin cem Resûlullah ﷺ û wî ferman kir: 'Xêrhatî bin ey cemaet! Hûn ne dê rûreş bin û ne jî poşman bibin.' Wan gotin: 'Ey Resûlullah! Di navbera me û te de muşrîkên Mudar hene, lewma em nikarin werin cem te ji bilî mehên heram. Em fermanên giştî ji me re bibêje da ku em bi wan bikin û bikevin Bihuştê û wan ji yên pişt me re jî vebêjin.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Ez ferman didim we çar tiştan û qedexe dikim çar tiştan. Îmana bi Allah, nimêj, zekat, rojiya Remezanê û dayîna pênciyekê ji xenîmetê. Ma hûn dizanin îmana bi Allah çi ye? Şehadeta ku tu ilah nîne ji bilî Allah. Û ez we ji çar tiştan qedexe dikim: Nebîda ku di Dubba, Neqîr, Hentem û Muzefet de hatiye amadekirin.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ baweriyê bi îbadetê ve girêdide û vexwarinên serxweşker qedexe dike.
Şandeya ‘Abd al-Qays vegot ku pirxwedaperestên Muḍar wan ji Pêxember ﷺ cuda dikirin û ew tenê di mehên pîroz de dikaribûn serdana wî bikin. Ji ber vê yekê, wan rêberiyên kurt xwestin ku bikaribin wan ji gelê xwe re jî ragihînin.
Ji yek pêncê talana şerê ku li gorî rêzikên Îslamê tê dayîn.
Vexwarinek ku, bo nimûne, bi hiştina xurme an tirî di avê de çêdibe; heke serxweş bike, dikeve bin qedexeya vexwarinên serxweşker.
Navên hin keştiyan in ku tê de vexwarin dihatin amadekirin an parastin. Qedexe li ser bikaranîna wan ji bo vexwarinên serxweşker bû.
Zanayan rave dikin ku li vir baweriya bi Allahê bi şahidiya baweriyê û erkên girîng ve tê girêdan: nimêj, zekat û rojîgirtina Ramaḍānê. Bêjeya dayîna yek pêncê bi rêzikên talana şerê ve girêdayî ye. Di vê çarçoveyê de keştiyên navborî hatin qedexekirin, ji ber ku vexwarin dikaribû di wan de bifermente û serxweşker bibûya; qedexeya bingehîn li ser serxweşbûnê ye, ne li ser madeya ku keştî jê hatiye çêkirin. Çar mezhebên hiqûqa Sunnî vexwarinên serxweşker qedexe dikin, bêyî ku navê wan an madeya bingehîn çi be.
- Erkên bingehîn ên baweriyê fêr bibe û zanîna pêbawer bi awayekî hêsan ji malbat û civaka xwe re ragihîne.
- Ji her vexwarineke ku serxweş dike dûr bikeve û bi bikaranîna keştiyek an navekî din hewl nede qedexeyê derbas bike.
- Dema bersiva pirsên li ser rêzikên olî didî, rewşa dîrokî ji rêberiya ku hîn jî derbasdar e bi zelalî cuda bike.
Ev rivayeta Sahih a Ibn ‘Abbās jî behsa serdana şandeya ‘Abd al-Qays û hînkirinên ku Pêxember ﷺ ji wan re kir dike.
Sahih al-Bukhari · #4370 (Sahih)Ev rivayet pirsên şandeyê dide ber çavan û rêzikên pratîkî yên ku ew ji Pêxember ﷺ wergirtine zelal dike.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Ev rivayeta navdar Îslamê wekî dînê ku li ser pênc stûnan hatiye avakirin vedibêje û bi şahidiya baweriyê, nimêjê, zekatê û rojîgirtinê yên li vir hatine gotin ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.