Tefsîra Pêxemberî ya Qur'anê · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 4679

Zayd ibn Thabit rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Tefsîra Pêxemberî ya Qur'anê
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Ibn as‑Sabbaq

Sahih (pêbawer)
  1. 1Abu al‑Yamanji al‑Bukhari re vegotأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Ibn as‑Sabbaqابْنُ السَّبَّاقِ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ يَكْتُبُ الْوَحْىَ قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِالنَّاسِ، وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ كَثِيرٌ مِنَ الْقُرْآنِ، إِلاَّ أَنْ تَجْمَعُوهُ، وَإِنِّي لأَرَى أَنْ تَجْمَعَ الْقُرْآنَ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِيهِ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ لِذَلِكَ صَدْرِي، وَرَأَيْتُ الَّذِي رَأَى عُمَرُ‏.‏ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لاَ يَتَكَلَّمُ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ وَلاَ نَتَّهِمُكَ، كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ‏.‏ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَىَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلاَنِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ، فَلَمْ أَزَلْ أُرَاجِعُهُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، فَقُمْتُ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الرِّقَاعِ وَالأَكْتَافِ وَالْعُسُبِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ، حَتَّى وَجَدْتُ مِنْ سُورَةِ التَّوْبَةِ آيَتَيْنِ مَعَ خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ، لَمْ أَجِدْهُمَا مَعَ أَحَدٍ غَيْرِهِ ‏{‏لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ‏}‏ إِلَى آخِرِهِمَا، وَكَانَتِ الصُّحُفُ الَّتِي جُمِعَ فِيهَا الْقُرْآنُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ‏.‏ تَابَعَهُ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَاللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ وَقَالَ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ‏.‏ وَقَالَ مُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ‏.‏ وَتَابَعَهُ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ‏.‏ وَقَالَ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ وَقَالَ مَعَ خُزَيْمَةَ، أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ‏.‏

Werger

Ebû'l-Yeman ji me re gotiye, Şu'eyb ji me re ragihandiye, ji Zührî, wî gotiye: Ibn Sebbaq ji min re ragihandiye ku Zeyd bîn Sabît el-Ensarî - Xwedê jê razî be -, yê ku ji nivîskarên wehyê bû, gotiye: Piştî kuştina giran a di şerê Yemameyê de, Ebû Bekir ez vexwendim û Omer jî li cem wî bû. Ebû Bekir got: 'Omer hat cem min û got: Di roja Yemameyê de ziyanek mezin gihîştiye xelkê, û ez ditirsim ku di şerên din de qatilbûn li ser Qurra'an (kesên ku Qur'anê ji ber dizanin) zêde bibe û beşeke mezin ji Qur'anê winda bibe, heger hûn wê kom nekin. Ez pêşniyar dikim ku tu Qur'anê kom bikî.' Ebû Bekir got: 'Min ji Omer re got: Ez çawa tiştekî bikim ku Resûlullah ﷺ nekiriye? Omer got: Sond bi Xwedê, ev tiştekî baş e.' Omer her tim li ser vê mijarê min teşwîq dikir ta ku Xwedê sînga min ji bo vê yekê fireh kir û min jî wekî Omer dît.' Zeyd bîn Sabît got: 'Omer li cem wî rûniştibû û bi min re nedipeyivî. Ebû Bekir ji min re got: Tu ciwanekî aqilmend î û em gumanê ji te nakin; te wehy ji bo Resûlullah ﷺ dinivîsî. Loma li Qur'anê bigere û wê kom bike.' Sond bi Xwedê, heger wî ferman bidaya min ku ez çiyayekî ji cihê wî bilivînim, ew ê ji ya ku wî ferman da min ji bo komkirina Qur'anê siviktir bûya. Min ji wan her duyan re got: 'Hûn çawa tiştekî dikin ku Pêxember ﷺ nekiriye?' Ebû Bekir got: 'Sond bi Xwedê, ev tiştekî baş e.' Min jî her tim bi wî re nîqaş kir ta ku Xwedê sînga min ji bo wê yekê fireh kir, wekî ku Wî sînga Ebû Bekir û Omer jî fireh kiribû. Paşê min dest bi lêgerîn û komkirina Qur'anê kir; min ew ji perçeyên çerm, hestiyên milan, pelên darikên xurme û ji sîngên mêran (bîranîna wan) kom kir. Min du ayetên ji Sûret Tewbe tenê li cem Xuzeyme el-Ensarî dîtin, min ew li cem kesekî din nedîtin: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ} heta dawiya wan. Ew rûpelên ku Qur'an tê de hatibûn komkirin, li cem Ebû Bekir man ta ku Xwedê canê wî stend, paşê li cem Omer man ta ku Xwedê canê wî stend, û piştre li cem Hefse bint Omer man.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Ebû Bekir piştî windahiyên li Yemameyê fermana berhevkirina bi baldarî ya Qur'anê da.

Paşxane û sedem

Piştî windahiyên mezin di nav xwendekarên Qur'anê de di Şerê Yemameyê de, Omer pêşniyar kir ku Qur'an bê berhevkirin. Ebû Bekir vê erkê bi baldarî da Zeyd ibn Sabit, yê ku wehiyê ji bo Pêxember ﷺ dinivîsand.

Wateya peyvên dijwar
qurra'

Xwendekarên Qur'anê; li vir mebesta kesên ku beşeke mezin a Qur'anê ji ber dikir e.

wehy

Peyama Allah ku ji Pêxember ﷺ re hat ragihandin.

pergament û stûnên xurmeyê

Materyalên ku di wê demê de beşên Qur'anê li ser wan dihatin nivîsandin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku berhevkirina Qur'anê erkeke berpirsiyar a civakê bû ji bo parastina wehyê. Ebû Bekir û Omer cudahî danîn di navbera danasîna hînkirineke nû ya olî û bikaranîna amûrekê de ku nivîsa ku berê hatiye wehyê diparêze. Zeyd perçeyên nivîskirî berhev kir û her wiha bi kesên ku Qur'an ji ber dikirin re şêwirî. Ji ber vê yekê, vegotin girîngiya kontrola bi baldarî, pisporî û şêwirmendiyê nîşan dide.

Dersên ji bo îro
  1. Zanîna girîng bi baldarî biparêze û wê li gorî çavkaniyên pêbawer kontrol bike.
  2. Ji bo karên girîng ên civakê şîreta kesên pispor û pêbawer bistîne.
  3. Rêbazeke nû û bikêr dikare ji bo parastina çavkaniyên olî yên heyî were bikaranîn, bêyî ku naveroka wan were guhertin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.