Tefsîra Pêxemberî ya Qur'anê · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 4677

Ka'b ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Tefsîra Pêxemberî ya Qur'anê
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Ka'b ibn Malik hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ رَاشِدٍ، أَنَّ الزُّهْرِيَّ، حَدَّثَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ،، وَهْوَ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ أَنَّهُ لَمْ يَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ غَيْرَ غَزْوَتَيْنِ غَزْوَةِ الْعُسْرَةِ وَغَزْوَةِ بَدْرٍ‏.‏ قَالَ فَأَجْمَعْتُ صِدْقَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضُحًى، وَكَانَ قَلَّمَا يَقْدَمُ مِنْ سَفَرٍ سَافَرَهُ إِلاَّ ضُحًى وَكَانَ يَبْدَأُ بِالْمَسْجِدِ، فَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ، وَنَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَلاَمِي وَكَلاَمِ صَاحِبَىَّ، وَلَمْ يَنْهَ عَنْ كَلاَمِ أَحَدٍ مِنَ الْمُتَخَلِّفِينَ غَيْرِنَا، فَاجْتَنَبَ النَّاسُ كَلاَمَنَا، فَلَبِثْتُ كَذَلِكَ حَتَّى طَالَ عَلَىَّ الأَمْرُ، وَمَا مِنْ شَىْءٍ أَهَمُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَمُوتَ فَلاَ يُصَلِّي عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ يَمُوتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَكُونَ مِنَ النَّاسِ بِتِلْكَ الْمَنْزِلَةِ، فَلاَ يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ مِنْهُمْ، وَلاَ يُصَلِّي عَلَىَّ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَوْبَتَنَا عَلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ بَقِيَ الثُّلُثُ الآخِرُ مِنَ اللَّيْلِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ أُمِّ سَلَمَةَ، وَكَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ مُحْسِنَةً فِي شَأْنِي مَعْنِيَّةً فِي أَمْرِي، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أُمَّ سَلَمَةَ تِيبَ عَلَى كَعْبٍ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ أَفَلاَ أُرْسِلُ إِلَيْهِ فَأُبَشِّرَهُ قَالَ ‏"‏ إِذًا يَحْطِمَكُمُ النَّاسُ فَيَمْنَعُونَكُمُ النَّوْمَ سَائِرَ اللَّيْلَةِ ‏"‏‏.‏ حَتَّى إِذَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْفَجْرِ آذَنَ بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا، وَكَانَ إِذَا اسْتَبْشَرَ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ قِطْعَةٌ مِنَ الْقَمَرِ، وَكُنَّا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ الَّذِينَ خُلِّفُوا عَنِ الأَمْرِ الَّذِي قُبِلَ مِنْ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ اعْتَذَرُوا حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ لَنَا التَّوْبَةَ، فَلَمَّا ذُكِرَ الَّذِينَ كَذَبُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُتَخَلِّفِينَ، وَاعْتَذَرُوا بِالْبَاطِلِ، ذُكِرُوا بِشَرِّ مَا ذُكِرَ بِهِ أَحَدٌ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ ‏{‏يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لاَ تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ‏}‏ الآيَةَ‏.‏

Werger

Ebdullah kurê Keb ji me re ragihand: Min bihîst ku bavê min Keb kurê Malik -ku yek ji wan sê kesên ku tobe ya wan hat qebûlkirin bû- digot:

"Min tu carî di tiştekî de li pey Resûlullah ﷺ nemabû, lê belê di du şeran de: Şerê Usre (Tebûk) û Şerê Bedrê." Wî wiha domand: "Min biryar da ku sibehê rastiyê ji Resûlullah ﷺ re bibêjim. Ew kêm caran ji seferekê vedigeriya lê ne sibehê be; û pêşî diçû mizgeftê û du riket nimêj dikir. Pêxember ﷺ qedexe kir ku kesek bi min an bi her du hevalên min re biaxive, lê wî qedexe nekir ku kesek bi yên din ên ku li paş mabûn re biaxive. Lewma xelkê dev ji axaftina bi me berda û ez di wê rewşê de mam heta ku kar li ser min giran bû. Tişta ku herî zêde ez ditirsandim ew bû ku ez bimrim û Pêxember ﷺ nimêja cenaze ya min neke, yan jî Resûlullah ﷺ bimre û ez di nav xelkê de bi wê rewşê bim ku kesek bi min re naxive û nimêja cenaze ya min nake. Lê Allah tobe ya me di sêyeka dawî ya şevê de ji Pêxemberê xwe ﷺ re nazil kir, dema ku Resûlullah ﷺ li cem Ummu Seleme bû. Ummu Seleme di derbarê min de baş bû û alîkariya min dikir. Resûlullah ﷺ got: 'Ey Ummu Seleme! Tobe ya Keb hat qebûlkirin.' Wê got: 'Ma ez kesekî neşînim cem wî da ku mizgîniyê bidim wî?' Wî got: 'Hingê xelk dê we dorpêç bikin û nehêlin hûn tevahiya şevê razên.' Dema ku Resûlullah ﷺ nimêja sibehê kir, wî tobe ya Allah a li ser me îlan kir. Dema ku ew kêfxweş dibû, rûyê wî wekî perçeyek ji heyvê ronahî dida. Em ew sê kesên ku karê wan hatibû paşxistin bûn, berevajî wan kesên ku ozir pêşkêş kiribûn û hatibûn qebûlkirin. Lê dema behsa wan kesan hat kirin ku li pêşiya Resûlullah ﷺ derew kiribûn û li paş mabûn û bi ozirên batil hatibûn, ew bi xerabtirîn awayî hatin wesifkirin. Allah Subhanehu got: {Dema hûn vegerin cem wan, ew ê ji we re oziran bînin. Bêje: 'Ozirên xwe neynin; em ê baweriya xwe bi we neynin. Allah me ji xeberên we agahdar kiriye. Û Allah û Resûlê wî dê kiryarên we bibînin.}'

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Kaʿb rastiyê hilbijart û Allah tobehiya sê kesan qebûl kir.

Paşxane û sedem

Kaʿb ibn Malik behsa nebûna xwe di şerê Tebûkê de, biryara xwe ya bersivdana rast ji Pêxember ﷺ re û dema ku misilmanan xwe ji wî û her du hevalên wî dûr girtin dike. Allah tobehiya wan qebûl kir û di derbarê vê yekê de ayetên di sûreta at-Tawbahê de nîزل kir.

Wateya peyvên dijwar
Sê kesên ku tobehiya wan hat qebûlkirin

Kaʿb ibn Malik û her du hevalên wî, ku doza wan hate paşxistin heta ku Allah tobehiya wan qebûl kir.

Şerê al-ʿUsra

Navê din ê şerê Tebûkê, ku di şertên dijwar de pêk hat.

Fecr

Nimêja sibehê ya ferz, ku berî hilatina rojê tê kirin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk, di nav wan de an-Nawawî û Ibn Hajar, tekez dikin ku îtîrafa vekirî ya Kaʿb ji hincetek derewîn çêtir bû. Ew ji vê yekê derdixin ku tobehiya samîmî bi rastgoî, sebrê û hilgirtina encamên xeletiyan re tê. Rîwayet herwiha nîşan dide ku dûrxistina civakî ya demkî di vê rewşa taybet de tedbîrek perwerdehiyê bû; ev destûreke giştî nîne ku mirov bê sedem ji kesan dûr bikeve.

Dersên ji bo îro
  1. Dema ku divê xeletiyekê rave bikî, rastiyê bibêje, her çend derew demkî wekî sûdeke ji te re xuya bike.
  2. Bi qebûlkirina rast a xeletiya xwe, xwestina lêborîna Allah û başkirina tevgera xwe tobehiya xwe nîşan bide.
  3. Ji kesê ku tobe dike re derfetê vegerê bide û ji gotegotê an şermandina bêhewce dûr bikeve.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.