Sahih al-Bukhari, hedîsa 4712
Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Huraira hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ، فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ، وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ، فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً ثُمَّ قَالَ " أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يُجْمَعُ النَّاسُ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ، يُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي، وَيَنْفُذُهُمُ الْبَصَرُ، وَتَدْنُو الشَّمْسُ، فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنَ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لاَ يُطِيقُونَ وَلاَ يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلاَ تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلاَ تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عليه السلام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ. وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ، أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ، فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ، وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ، أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ، فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ، فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ، أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلاَثَ كَذَبَاتٍ ـ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ ـ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى، فَيَأْتُونَ مُوسَى، فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ، فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلاَمِهِ عَلَى النَّاسِ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى، فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ، وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ـ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا ـ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الأَنْبِيَاءِ، وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ، فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، سَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَرْفَعُ رَأْسِي، فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ، أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لاَ حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْبَابِ الأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنَ الأَبْوَابِ، ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ، أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى ".
Ebû Hureyre (Xwedê jê razî be) got: Ji bo Resûlullah ﷺ goşt hat anîn û milê wî yê pêşiyê ji wî re hate pêşkêşkirin, çimkî ew jê hez dikir. Wî perçeyek jê xwar û ferman kir:
"Ez ê di Roja Qiyametê de serokê hemû mirovan bim. Ma hûn dizanin çima? Allah dê hemû mirovên pêşîn û paşîn li meydanekê kom bike, da ku dengê bangker bigihîje hemûyan û çavê temaşevan hemûyan bibîne. Roj ew qas nêzîkî mirovan dibe ku ew ê rastî tengayî û azareke wisa werin ku nikarin tehemûl bikin. Hingê mirov dê bibêjin: 'Ma hûn nabînin ku em gihîştine çi rewşê? Ma hûn li kesekî nagere ku ji bo we li cem Xwedayê we şefaatê bike?' Hin kes dê ji hinên din re bibêjin: 'Herin ba Adem.' Ew ê herin ba Adem û jê re bibêjin: 'Tu bavê mirovahiyê yî; Allah te bi destê xwe afirandiye, ji ruhê xwe daye te û ferman daye milyaketan ku ji te re secde bikin; ji kerema xwe ji bo me li cem Xwedayê xwe şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne?' Adem dê bibêje: 'Îro Xwedayê min wisa bi hêrs bûye ku berê qet wisa nebûye û piştî vê jî dê qet wisa nebe. Wî daraxa qedexe kiribû lê min guh neda Wî. Nefsa min! Nefsa min! Nefsa min! Herin ba kesekî din, herin ba Nûh.' Ew ê herin ba Nûh û bibêjin: 'Ey Nûh! Tu yekemîn peyamberê erdê yî û Allah navê te wekî bendeyekî şukirder aniye ziman; ji bo me li cem Xwedayê xwe şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne?' Ew ê bibêje: 'Îro Xwedayê min wisa bi hêrs bûye ku berê qet wisa nebûye û piştî vê jî dê qet wisa nebe. Min duayeke taybet kiribû û min ew li dijî qewmê xwe bikar anî. Nefsa min! Nefsa min! Nefsa min! Herin ba kesekî din, herin ba Îbrahîm.' Ew ê herin ba Îbrahîm û bibêjin: 'Ey Îbrahîm! Tu peyamberê Allah û dostê wî yî; ji bo me li cem Xwedayê xwe şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne?' Ew ê bibêje: 'Îro Xwedayê min wisa bi hêrs bûye ku berê qet wisa nebûye û piştî vê jî dê qet wisa nebe. Min sê derew gotibûn (Ebû Heyyan di hedîsê de behsa wan kiriye). Nefsa min! Nefsa min! Nefsa min! Herin ba kesekî din, herin ba Mûsa.' Ew ê herin ba Mûsa û bibêjin: 'Ey Mûsa! Tu peyamberê Allah î; Allah bi risalet û axaftina xwe ya rasterast te ji mirovan bilindtir kiriye; ji bo me li cem Xwedayê xwe şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne?' Ew ê bibêje: 'Îro Xwedayê min wisa bi hêrs bûye ku berê qet wisa nebûye û piştî vê jî dê qet wisa nebe. Min canekî kuştibû ku ferman nedabû min ez wî bikujim. Nefsa min! Nefsa min! Nefsa min! Herin ba kesekî din, herin ba Îsa.' Ew ê herin ba Îsa û bibêjin: 'Ey Îsa! Tu peyamberê Allah î, kelîmeya Wî ye ku avêtiye Meryemê û ruhek ji Ew e; te di zaroktiyê de di landikê de bi mirovan re axiviye; ji bo me şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne?' Îsa dê bibêje: 'Îro Xwedayê min wisa bi hêrs bûye ku berê qet wisa nebûye û piştî vê jî dê qet wisa nebe' (wî behsa gunehê xwe nekir) 'Nefsa min! Nefsa min! Nefsa min! Herin ba kesekî din, herin ba Muhemmed ﷺ.' Ew ê werin ba Muhemmed ﷺ û bibêjin: 'Ey Muhemmed! Tu peyamberê Allah û xatema peyamberan î; Allah gunehên te yên berê û paşê efû kirine; ji bo me li cem Xwedayê xwe şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne?' Pêxember ﷺ ferman kir: "Hingê ez ê biçim binê Erşê û ji Xwedayê xwe re secde bikim. Paşê Allah dê ji meth û senayên xwe tiştekî veke ku berê ji tu kesî re venekiriye. Hingê dê bê gotin: 'Ey Muhemmed! Serê xwe rake, bixwaze dê were dayîn, şefaatê bike dê were qebûlkirin.' Ez ê serê xwe rakim û bibêjim: 'Ummeta min ey Xwedayê min! Ummeta min ey Xwedayê min!' Dê bê gotin: 'Ey Muhemmed! Kesên ji ummeta te yên ku hesabê wan tune ye, ji deriyê rastê yê Bihuştê têxe hundir û ew ê di deriyên din de hevparên mirovan bin.' Paşê ferman kir: 'Bi Wî yê ku nefsa min di destê Wî de ye soz dixwim, mesafeya di navbera du baskên deriyên Bihuştê de wekî mesafeya di navbera Mekke û Himyerê de ye, an jî wekî mesafeya di navbera Mekke û Busrayê de ye.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di Roja Qiyametê de, Pêxember ﷺ dê şefaeta mezin bistîne.
Daxwazek ji Allah re ji bo rehmet an sivikkirina rewşa mirovan; şefaat tenê bi destûra Allah pêk tê.
Textê Allah, ku di wehyê de hatiye gotin; nivîsê diyar dike ku Pêxember ﷺ li wir ditewize û Allah pesn dide.
Kesên ji ummetê ku bê hesab dê bikevin Cennetê.
Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku Pêxember Muhemmed ﷺ di Roja Qiyametê de şefaeta mezin bistîne, piştî ku mirov xwe digihînin pêxemberên berê. Pileya wî ya taybet bi tevahî girêdayî destûra Allah e: Allah ji wî dixwaze ku daxwaz bike û şefaatê bike. Nivîs herwiha pileya bilind a pêxemberên berê piştrast dike; tirsa wan ji hesabê nîşana xwe-nizmîtiya wan li ber Allah e. Gotina ku Allah gunehên berê û paşê yên Pêxember ﷺ efû kiriye, li gorî bêgunehbûna pêxemberan û parastina wan a taybet tê şîrovekirin, ne wekî teşwîqek ji bo gunehkirinê.
- Bi nimêjê, poşmanbûnê û bindetiyê têkiliya xwe bi Allah re xurt bike; alîkariya dawî û şefaat bi wî ve girêdayî ne.
- Rêzê ji Pêxember ﷺ bigire û rêberiya wî bişopîne, bêyî ku taybetmendiyên tenê yên Allah bin, bide wî.
- Roja Qiyametê bîne bîra xwe û dema kesên din di bin zextê de ne an zehmetiyê dibînin, bi dilovanî tev bigere.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.