Sahih al-Bukhari, hedîsa 4476
Anas ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Muslim ibn Ibrahimji al‑Bukhari re vegotمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Qatadaقَتَادَةُ
- 4Anasأَنَسٍ
- 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ أَبُو النَّاسِ، خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلاَئِكَتَهُ، وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَىْءٍ، فَاشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا. فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ ذَنْبَهُ فَيَسْتَحِي ـ ائْتُوا نُوحًا فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ. وَيَذْكُرُ سُؤَالَهُ رَبَّهُ مَا لَيْسَ لَهُ بِهِ عِلْمٌ فَيَسْتَحِي، فَيَقُولُ ائْتُوا خَلِيلَ الرَّحْمَنِ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ. وَيَذْكُرُ قَتْلَ النَّفْسِ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَيَسْتَحِي مِنْ رَبِّهِ فَيَقُولُ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ، وَكَلِمَةَ اللَّهِ وَرُوحَهُ. فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ. فَيَأْتُونِي فَأَنْطَلِقُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ {لِي} فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ. فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُهُ بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ، ثُمَّ أَشْفَعُ، فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَعُودُ إِلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي ـ مِثْلَهُ ـ ثُمَّ أَشْفَعُ، فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ {ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ} ثُمَّ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَقُولُ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ وَوَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ " إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ ". يَعْنِي قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى {خَالِدِينَ فِيهَا}.
Enes (r.a) wiha rivayet dike: Pêxember ﷺ ferman kir:
"Di Roja Qiyametê de mu'min dê kom bibin û bibêjin: 'Werin em yekî bibînin da ku ji bo me li cem Rebbê me şefa'etê bike.' Ew ê herin cem Adem û bibêjin: 'Tu bavê mirovan î; Allah te bi destên xwe afirand, ferîşteyan ji te re secde kirin û navên hemû tiştan hînî te kirin; loma ji bo me li cem Rebbê xwe şefa'etê bike heya ku me ji vê cihê me rehet bike.' Adem dê bibêje: 'Ez ne layiqî vê me.' Paşê dê gunehê xwe bîne bîra xwe û şerm bike. Dê bibêje: 'Herin cem Nûh, çimkî ew yekem pêxember e ku Allah ji bo rûniyên erdê şandiye.' Ew ê herin cem wî û Nûh jî dê bibêje: 'Ez ne layiqî vê me.' Ew dê daxwaza xwe ya ji Rebbê xwe ya ku bêyî zanîn bû bîne bîra xwe û şerm bike, paşê bibêje: 'Herin cem Xelîlê Rehman (Îbrahîm).' Ew ê herin cem wî û ew jî dê bibêje: 'Ez ne layiqî vê me. Herin cem Mûsa, ew bendeyê ku Allah rasterast bi wî re axivî û Tawrat da wî.' Ew ê herin cem wî û ew jî dê bibêje: 'Ez ne layiqî vê me.' Ew dê kuştina kesekî ku ne qatil bû bîne bîra xwe û li ber Rebbê xwe şerm bike, paşê bibêje: 'Herin cem Îsa, bendeyê Allah û Resûlê Wî, Kelîmeya Wî û Ruha Wî.' Îsa dê bibêje: 'Ez ne layiqî vê me; herin cem Muhemmed ﷺ, ew bendeyê ku Allah gunehên wî yên berê û yên paşê lê efû kirine.' Ew ê werin cem min û ez ê derkevim heya ku ez ji Rebbê xwe destûrê bixwazim û ji min re tê dayîn. Dema ku ez Rebbê xwe bibînim, ez ê bikevim secdê û Allah dê bi qasî ku bixwaze min di wê rewşê de bihêle. Paşê dê were gotin: '(Muhemmed!) Serê xwe rake; bixwaze, dê ji te re were dayîn; bibêje, dê were bihîstin; şefa'etê bike, dê şefa'eta te were qebûlkirin.' Ez ê serê xwe rakim û bi duayeke ku Allah hînî min dike pesnê Wî bidim, paşê ez ê şefa'etê bikim. Ew ê ji bo min sînorekî diyar bike û ez ê wan têxim Cennetê. Paşê ez ê dîsa vegerim cem Allah û dema ku ez Rebbê xwe bibînim, heman tişt dê biqewime. Ez ê dîsa şefa'etê bikim û Ew ê ji bo min sînorekî diyar bike û ez ê wan têxim Cennetê. Paşê ez ê cara sêyemîn û çaremîn vegerim û bibêjim: 'Di Dojehê de tu kes nemaye ji bilî wan ên ku Qur'anê ew girtine û mayîna wan a herheyî li wir ferz bûye.'" Ebû Ebdullah got: "'Yên ku Qur'anê ew girtine', ev ayeta Allah Teala ye: 'Ew ê tê de herheyî bin.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di Roja Qiyametê de, Allah şefaeta Muhammed ﷺ qebûl dike.
Daxwazek di navê kesên din de ye ku Allah wê di Roja Qiyametê de, li gorî destûr û iradeya Xwe, qebûl dike.
Li gorî şîroveya imam al-Buxarî, ev behsa kesên dike ku Qur'an dibêje dê heta hetayê di Agirê de bimînin.
Sernavekî rêzgirtinê ye ji bo pêxember Îbrahim, yê ku Allah ew wek hevalekî xwe yê nêzîk hilbijart.
Zanyarên klasîk ji vê yekê digihîjin wê encamê ku şefaeta mezin di Roja Qiyametê de dê ji Pêxember Muhammed ﷺ re bê dayîn, lê tenê bi destûra Allah. Pêxemberên ku li pey hev tên rêz û hurmeta xwe ji Allah re nîşan didin û haya wan ji berpirsiyariya kesane heye; xweparêziya wan pileya wan a bilind kêm nake. Al-Buxarî diyar dike ku hevoka dawî behsa kesên dike ku ji wan re mayîna heta hetayê di Agirê de hatiye biryardan. Herwiha hedîsê destnîşan dike ku rehmet û dadweriya Allah diyar dikin ku kî bi şefaetê bikeve Bihuştê.
- Ji Allah rehmet bixwaze û hêviya xwe bi kerema Wî ve girêde, bêyî ku ji bîr bikî şefaat tenê bi destûra Wî pêk tê.
- Berpirsiyariya kirinên xwe hilgire û piştî xeletiyekê bi dilpakî vegere ba Allah.
- Rêzê ji pêxemberan re bigire û qebûl bike ku pileya wan a taybet di dawiyê de ji Allah tê.
Ev vegotin di pirtûka tefsîra al-Buxarî de rasterast li kêleka vê hedîsê ye û dike alîkar ku şîroveya derdorê ya ayetên Qur'anê di çarçoveya xwe de bê fêmkirin.
Sahih al-Bukhari · #4475 (Sahih)Ev vegotina sahih jî girêdayî heman çarçoveya tefsîrê ye û şîroveya pêxemberî ya zêdetir li ser Qur'anê pêşkêş dike.
Sahih al-Bukhari · #238 (Sahih)Gotina ku ummeta Muhammed ﷺ ya dawî ye, lê di Roja Qiyametê de dê ya pêşîn be, bi pozîsyona taybet a bawermendan di wê rojê de têkildar e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.