Sahih al-Bukhari, hedîsa 4735
Khabbab ibn al-Aratt rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Khabbab ibn al-Aratt hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ خَبَّابٍ، قَالَ كُنْتُ رَجُلاً قَيْنًا، وَكَانَ لِي عَلَى الْعَاصِي بْنِ وَائِلٍ دَيْنٌ فَأَتَيْتُهُ أَتَقَاضَاهُ، فَقَالَ لِي لاَ أَقْضِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ. قَالَ قُلْتُ لَنْ أَكْفُرَ بِهِ حَتَّى تَمُوتَ ثُمَّ تُبْعَثَ. قَالَ وَإِنِّي لَمَبْعُوثٌ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ فَسَوْفَ أَقْضِيكَ إِذَا رَجَعْتُ إِلَى مَالٍ وَوَلَدٍ. قَالَ فَنَزَلَتْ {أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لأُوتَيَنَّ مَالاً وَوَلَدًا * أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا * كَلاَّ سَنَكْتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا * وَنَرِثُهُ مَا يَقُولُ وَيَأْتِينَا فَرْدًا}.
Xebbab got: Ez hesinkar bûm û li ser Asî kurê Wayil deynek min hebû, lewma ez çûm cem wî da ku deynê xwe bistînim. Wî ji min re got:
"Ez ê deynê te nedim heya ku tu bi Muhemmed inkar bikî." Min got: "Ez ê qet inkar nekim heya ku tu bimirî û paşê ji nû ve werî rakirin." Wî got: "Gelo ez ê piştî mirinê ji nû ve werim rakirin? Eger wisa be, dema ez vegerim û xwedî mal û zarokan bim, ez ê deynê te bidim." Li ser vê yekê ev ayet hatin nazilkirin: {Te ew kes dît ku li hember ayetên Me kafir bûye û dibêje: 'Bêguman dê mal û zarok bidin min'? Gelo wî ji xeybê agahî stendiye an jî li ba Rehman sozek wergirtiye? Na! Em ê tiştê ku ew dibêje binivîsin û em ê azabê wî zêde bikin. Û em ê mîrasdarê tiştê ku ew dibêje bibin û ew ê tenê bê cem Me.}
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Khabbab li ser baweriya xwe ma, dema deyndarek dayîna deynê bi devjêberdana Îslamê ve girêda.
Khabbab ibn al-Aratt hesinkar bû û ji al-Asi ibn Wa'il daxwaziyeke deynê hebû. Wî red kir ku pere bide, heya Khabbab dev ji Muhammed ﷺ berde; paşê jî bi baweriya vejînê tinaz kir. Rîwayet vê bûyerê bi Qur'ana 19:77–80 ve girêdide.
Kesanek ku hesinê dixebitîne û tiştan çêdike.
Piştî mirinê, di Roja Vejînê de ji nû ve hatiye zindîkirin.
Li vir: ya ku di dawiyê de Allah ji tiştên kesekî xwedî bû dihêle; mirov tenê li pêşberî Wî radibe.
Şirovekirina ayetan tekez dike ku mal û zarok ne delîla razîbûna Xwedê ne û ne jî garantîya paşerojeke ewle di axîretê de ne. Al-Asi ibn Wa'il bê zanîn li ser tiştên nedîtî û vejînê axivî; ayet îdiaya wî red dikin û hişyar dikin ku gotinên wî tên tomar kirin. Zanyar ji vê yekê herwiha derdixin ku deyndar dikare mafê xwe bixwaze, lê bawerî nabe ku wek amûreke danûstandinê were berdan.
- Li ser baweriya xwe bisekine, heta ku kesek ji bo bidestxistina maf an berjewendiyên xwe zextê li te bike.
- Pere an mafên din ên xwe bi awayekî zelal û qanûnî bixwaze, bêyî ku bixapî kaşî neheqiyê bibî.
- Nehêle ku mal û cihê civakî biryara te li ser çarenûsa dawî ya kesekî diyar bike; vejîn û dadweriya Allah girîng in.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.