Sahih al-Bukhari, hedîsa 4746
Sahl ibn Sa'd rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Sulayman ibn Dawud Abu ar‑Rabi'ji al‑Bukhari re vegotسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو الرَّبِيعِ
- 2Fulayhفُلَيْحٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Sahl ibn Sa'dسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ
- 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ رَجُلاً رَأَى مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِمَا مَا ذُكِرَ فِي الْقُرْآنِ مِنَ التَّلاَعُنِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ قُضِيَ فِيكَ وَفِي امْرَأَتِكَ ". قَالَ فَتَلاَعَنَا، وَأَنَا شَاهِدٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفَارَقَهَا فَكَانَتْ سُنَّةً أَنْ يُفَرَّقَ بَيْنَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ وَكَانَتْ حَامِلاً، فَأَنْكَرَ حَمْلَهَا وَكَانَ ابْنُهَا يُدْعَى إِلَيْهَا، ثُمَّ جَرَتِ السُّنَّةُ فِي الْمِيرَاثِ أَنْ يَرِثَهَا، وَتَرِثَ مِنْهُ مَا فَرَضَ اللَّهُ لَهَا.
Sehl bîn Se'd (rz) ragihand: Mêrekî hat cem Resûlê Allah ﷺ û got:
"Ey Resûlê Allah! Bifikire ku mêrekî mêrekî din ligel jina xwe bibîne, gelo divê ew wî bikuje û hûn jî wî bikujin (wekî Qisas), yan divê çi bike?" Hingê Allah der barê wan de ayetên Li'anê yên ku di Qur'anê de hatine behskirin nazil kir. Resûlê Allah ﷺ ji wî mêrî re got: "Di navbera te û jina te de hukm hatiye biryarkirin." Paşê wan li ber çavên Resûlê Allah ﷺ Li'an kirin û ez jî li wir amade bûm. Dûv re mêr ji jina xwe veqetiya û ev bû sunnet ku cotên ku Li'an dikin ji hev bên veqetandin. Jin ducanî bû û mêr ducaniya wê red kir, lewma kurê wê tenê bi navê wê dihat nasîn. Paşê ev bû sunnet ku ew kur mîrasê dayika xwe werbigire û dayik jî ji wî tiştê ku Allah ji bo wê ferz kiriye mîras bigire.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di dema tê sûcdarkirina zînayê de, liʿān biryareke qanûnî û encamên wê diyar dike.
Mêrêk ji Pêxember ﷺ pirsî ku ger mêrêkî din li cem jina wî bibîne, divê çi bike. Piştî wê, rêzikên liʿānê hatin wahy kirin.
Pêvajoyeke destnîşankirî ya sond û lanetên hevbeş e, ku dema mêr jina xwe bi zînayê sûcdar dike û şahidên pêwîst tune ne, tê bikaranîn.
Qesasê qanûnî ji bo kuştin an birîndarkirina laş e, ku ji hêla desthilata peywandar ve û li gorî rêzikên qanûnê tê sepandin.
Naskirina qanûnî ya girêdana zarokekî bi dêûbavê xwe re ye, ku maf û erk li ser wê ava dibin.
Fuqehayên klasîk ji vê yekê derdixin ku mêr nikare sûcdariyekê bi tundiya xwe çareser bike: divê doz li gorî pêvajoya destnîşankirî were nirxandin. Çar mezhebên sunî liʿān wekî pêvajoyeke taybet a qanûnî nas dikin, dema şertên wê yên pêwîst bên bicihanîn; hûrguliyên sepandina wê di hin waran de cuda ne. Vegotin dibêje ku liʿān dibe sedema veqetînê û di vê rewşê de zarok bi dayikê ve hatiye girêdan; li gorî rêzikên diyarkirî, dayik û zarok ji hevûdu mîras digirin.
- Li hember gumanê zînayê bi tundiyê bersiv nede; serî li alim an dadwereke peywandar bide û pêvajoya qanûnî ya derbasdar bişopîne.
- Sûcdarkirin bandorê li rûmet, neseb û mafên mirovan dike, ji ber vê yekê divê bi baldarî were nirxandin.
- Di nakokiyeke di derbarê zewac, neseb an mîrasê de, bi xwe biryareke qanûnî nede; şîreta pispor bixwaze.
Ev vegotin jî vedibêje ka Pêxember ﷺ çawa dozeke liʿānê çareser kir û çarçoveya qanûnî temam dike.
Sahih al-Bukhari · #4747 (Sahih)Tê de mêrêk tê nîşandan ku jina xwe sûcdar kiriye; vegotin behsa şahidî û pêvajoya liʿānê dike.
Sahih al-Bukhari · #4744 (Sahih)Ev vegotin pirsiyareke nêzîk di derbarê mêrê ku jina xwe bi zînayê sûcdar dike de vedibêje.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.