Sahih al-Bukhari, hedîsa 4905
Jabir ibn Abdullah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Jabir ibn Abdullah hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا فِي غَزَاةٍ ـ قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً فِي جَيْشٍ ـ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا لَلأَنْصَارِ. وَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ. فَسَمِعَ ذَاكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ دَعْوَى جَاهِلِيَّةٍ " قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ. فَقَالَ " دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ ". فَسَمِعَ بِذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ فَقَالَ فَعَلُوهَا، أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ. فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُ لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ " وَكَانَتِ الأَنْصَارُ أَكْثَرَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ، ثُمَّ إِنَّ الْمُهَاجِرِينَ كَثُرُوا بَعْدُ. قَالَ سُفْيَانُ فَحَفِظْتُهُ مِنْ عَمْرٍو قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرًا كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Cabir ibn Ebdullah (razîyallahu anhuma) got: Em di sefereke leşkerî de bûn. Mêrekî ji Muhaciran lingê xwe li mêrekî ji Ensaran da. Ensarî got: 'Ey Ensar!' Muhacir jî got: 'Ey Muhacir!' Dema Resûlullah ﷺ ev bihîst, got: 'Ev çi bangkirina serdema nezanîyê ye?' Gotin: 'Ya Resûlullah! Mêrekî ji Muhaciran lingê xwe li yekî ji Ensaran da.' Resûlullah ﷺ got: 'Wê berdin, bêguman ew tiştekî pîs û nefretbar e.' Ebdullah ibn Ubey ev bihîst û got: 'Wan ev kir? Sond be bi Xwedê, heger em vegerin Medîneyê, bêguman yên bi rûmet dê yên rezil jê derxînin.' Gava ev gotin gihîşt Pêxember ﷺ, Omer rabû û got: 'Ya Resûlullah! Destûrê bide min ku ez stûyê vî munaqifî bibirim.' Pêxember ﷺ got: 'Wî berde, da ku xelk nebêjin Muhemmed hevalên xwe dikuje.' Di wê demê de dema wan gihîştibûn Medîneyê, hejmara Ensaran ji ya Muhaciran zêdetir bû, lê paşê hejmara Muhaciran zêde bû.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ bangkirina alîkariya eşîrî red kir û pêşî li dabeşbûna zêdetir girt.
Di dema seferê şerî de, zilamek ji Muhaciran zilamek ji Ensaran bi lingê xwe lêxist. Herdu jî ji koma xwe alîkarî xwestin, û Pêxember ﷺ bangkirina eşîrî şermezar kir. Piştre Abdullah ibn Ubayy ji tevliheviyê sûd wergirt da ku nakokiyê girantir bike.
Musulmanên ku ji Mekkeyê koçî Medîneyê kirin.
Musulmanên Medîneyê ku Pêxember ﷺ û koçberan pêşwazî kirin û piştgirî dan.
Bangek ji bo dilsozîya komê an eşîrê, ku mirovan dike dijminê hevdu, li şûna ku wan ji bo dadmendî û rastiyê bike yek.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, rave dikin ku Pêxember ﷺ her navê komekê qedexe nekir, lê bangkirina alîkariyê ya alîgirane ku neheqî û nakokiyê xurt dike qedexe kir. Alîkarîkirina endamekî koma xwe tenê wê demê rast e ku mirov wî ji neheqiyê dûr bixe û bi dadmendî tevbigere. Biryarê wî yê ku destûr neda Abdullah ibn Ubayy were kuştin jî nîşana hikmetê ye: wî pêşî li vê girt ku mirovan Îslamê şaş fam bikin û civak bêtir parçebibe.
- Endamê koma xwe dema ku neheqiyê dike hişyar bike; tenê ji ber ku ew ji koma te ye, wî biparêze.
- Di dema nakokiyê de zû destwerdanê bike û peyvên ku bala mirovan vedigerînin ser dadmendî û berpirsiyariya hevpar bi kar bîne.
- Dema ku tevgera zirardar çareser dikî, rêbazeke bi hikmet hilbijêre ku pêşî li nakokiya zêdetir bigire.
Ev vegotin jî pevçûna di dema seferê de û gotinên fitneyê yên Abdullah ibn Ubayy vedibêje, û konteksta vê çîrokê temam dike.
Sahih al-Bukhari · #4904 (Sahih)Ev vegotin jî gotina Abdullah ibn Ubayy vedibêje û nîşan dide ku Pêxember ﷺ çawa civak ji zêdebûna nakokiyê parast.
Sahih al-Bukhari · #4907 (Sahih)Ev vegotina bi riya Cabir hatiye vegotin û behsa heman bûyerê dike; herwiha nêrîneke din li ser redkirina alîgirîya komî pêşkêş dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.