Sahih al-Bukhari, hedîsa 5308
Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idi
- 1Isma'ilji al‑Bukhari re vegotإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرًا الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ الأَنْصَارِيِّ فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ، أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ عَنْ ذَلِكَ. فَسَأَلَ عَاصِمٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا، حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمٌ لِعُوَيْمِرٍ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ، قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا. فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا. فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أُنْزِلَ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا ". قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا مِنْ تَلاَعُنِهِمَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا. فَطَلَّقَهَا ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ.
Îsmaîl ji me re ragihand û got: Malik ji Îbn Şîhab ji min re ragihand ku Sehl bîn Se'd ê Sa'idî (r.a.) xeber da û got: Uweymir ê Eclanî hat cem Asim bîn Ediyê Ensarî (r.a.) û jê re got:
"Ey Asim! Bifikire ku mêrek mêrekî din ligel jina xwe bibîne, gelo ew ê wî bikuje û hûn jî wî bikujin, yan divê ew çi bike? Ey Asim, ji bo min li ser vê yekê bipirse." Asim (r.a.) li ser vê mijarê ji Resûlullah ﷺ pirsî. Resûlullah ﷺ ev cure pirs nebaş dît û rexne kir, lewma tiştê ku Asim ji Resûlullah ﷺ bihîst, li ser wî giran hat. Gava Asim vegeriya malbata xwe, Uweymir hat cem wî û got: "Ey Asim! Resûlullah ﷺ ji te re çi got?" Asim ji Uweymir re got: "Te qencî ji min re neanî; Resûlullah ﷺ ew pirsa ku min jê pirsîbû, nebaş dît." Uweymir got: "Bi Xwedê sond e, ez ê dev ji vê yekê bernedim heya ku ez ji Nivîskar ﷺ nepirsim." Paşê Uweymir çû heya ku di nava xelkê de gihîşt Resûlullah ﷺ û got: "Ey Resûlullah! Heke mêrek mêrekî din ligel jina xwe bibîne, gelo ew ê wî bikuje û hûn jî wî bikujin, yan divê ew çi bike?" Resûlullah ﷺ ferman da: "Di derbarê te û hevjîna te de ayet hatine nazilkirin. Here û wê bîne." Sehl (r.a.) dibêje: Wan herduyan 'Lîan' (sondxwarina hevpar a bi lanetê) pêk anîn dema ku ez ligel xelkê li cem Resûlullah ﷺ bûm. Gava wan Lîana xwe temam kir, Uweymir got: "Ey Resûlullah! Heke ez niha wê wekî jin li cem xwe bihêlim, wê demê min derew li ser wê kiriye." Lewma berî ku Resûlullah ﷺ ferman bide, wî sê caran wê berda (telaq kir). Îbn Şîhab dibêje: Ev bû sunneta kesên ku Lîan dikin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di dema tawanbarîya zînayê de, li’an rêyekî qanûnî ye, ne xweserîkirin.
Uwaimir al-Ajlani pirsî ku mêr divê çi bike ger zilamekî din li cem jina wî bibîne. Piştî ku pirsê xwe ji Pêxember ﷺ kir, tiştê ku eleqedarî wî û jina wî bû hat wehy kirin, paşê wan li’an pêk anî.
Pêvajoyeke destnîşankirî ye ku tê de hevjîn di bin sondê de daxuyaniyên hevbeş didin û li ser derewkar nifirê Allah dixwazin, dema ku bêyî şahidên pêwîst tawanbarîya zînayê tê kirin.
Bi destê xwe şîdet an ceza sepandin, li şûna ku dozê bide destê saziya dadwerî ya desthilatdar.
Zanyarên klasîk ji vê rivayetê derdixin ku mêr nikare bi biryara xwe jina xwe tawanbar bike an jî êrîşî zilamê gumanbar bike; divê mijar bi pêvajoya hiqûqî ya destnîşankirî were çareserkirin. Li’an pêvajoyeke taybet e ji bo hevjînan dema ku mêr jina xwe bi zînayê tawanbar dike û şahidên pêwîst tune ne. Mezhebên fiqhê şert û encamên hiqûqî yên wê bi hûrgulî nîqaş dikin; ev rivayetê tekez dike ku zewac bi şîdetê nayê bidawîkirin, lê li gorî rêzikên olî-hiqûqî tê birêvebirin. Talaqa sêcarî ya Uwaimir kiryara wî ya xwe bû, ne fermana Pêxember ﷺ di vê rivayetê de.
- Li hember gumanê bi şîdetê bersiv nede; dozê bide destê saziyên olî û hiqûqî yên desthilatdar.
- Tawanbarîyên giran sivik negire û pêvajoya destnîşankirî bişopîne.
- Di nakokiya zewacê de, berî ku biryareke bêveger bidî, şêwirmendiya pisporan bistîne.
Ev rivayet jî pêvajoya li’anê vedibêje û alîkar e ku çarçoveya sondên hevbeş zelal bibe.
Sahih al-Bukhari · #5307 (Sahih)Ev rivayeta Sahih mijareke nêzîk vedibêje ku tê de mêr jina xwe bi zînayê tawanbar dike.
Sahih al-Bukhari · #5309 (Sahih)Ev rivayet bi mijara li’anê û encamên wê ji bo zewacê ve girêdayî ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.