Telaq · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 5344

Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Telaq
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا شِبْلٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، ‏{‏وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا‏}‏ قَالَ كَانَتْ هَذِهِ الْعِدَّةُ تَعْتَدُّ عِنْدَ أَهْلِ زَوْجِهَا وَاجِبًا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ‏}‏ قَالَ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا تَمَامَ السَّنَةِ سَبْعَةَ أَشْهُرٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَصِيَّةً إِنْ شَاءَتْ سَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ، وَهْوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ‏}‏ فَالْعِدَّةُ كَمَا هِيَ، وَاجِبٌ عَلَيْهَا، زَعَمَ ذَلِكَ عَنْ مُجَاهِدٍ‏.‏ وَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَسَخَتْ هَذِهِ الآيَةُ عِدَّتَهَا عِنْدَ أَهْلِهَا، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏غَيْرَ إِخْرَاجٍ‏}‏‏.‏ وَقَالَ عَطَاءٌ إِنْ شَاءَتِ اعْتَدَّتْ عِنْدَ أَهْلِهَا، وَسَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ ‏{‏فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ‏}‏‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ ثُمَّ جَاءَ الْمِيرَاثُ فَنَسَخَ السُّكْنَى، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَلاَ سُكْنَى لَهَا‏.‏

Werger

Mucahid gotiye: Di derbarê ayeta {Û yên ji we dimirin û jinên xwe dihêlin...} de, ev heyama 'îdetê bû ku jinebi mecbûr bû li mala malbata mêrê xwe yê mirî bimîne. Paşê Allah ev ayet nazil kir: {Û yên ji we dimirin û jinên xwe dihêlin, divê ji bo jinên xwe heta salekê wasiyetekê bikin da ku têra wan a jiyanê û cihê mayînê hebe, bêyî ku wan derxin. Lê eger ew bi xwe derkevin, di wê qenciya ku ew ji bo xwe dikin de tu guneh li ser we nîne} (2:240). Mucahid got: Allah bi rêya wasiyeta mêr, maf daye jinebiyê ku heft meh û bîst şev li cem xizmên mêrê xwe bimîne da ku sala 'îdetê temam bike. Lê belê, li gorî gotina Allah {Lê eger ew derkevin tu guneh li ser we nîne} (2:240), mafê wê heye ku di vê maweya zêde de bimîne an jî ji mala mêrê xwe derkeve. Îdet wekî berê li ser wê ferz e; Mucahid wiha gotiye. Îbn Ebbas got: Ev ayetê fermana mayîna 'îdetê li cem malbata mêr nesx kiriye (betal kiriye), lewma ew dikare li her cihekî ku bixwaze 'îdetê bimîne. Û Allah dibêje: {Bêyî ku wan derxin}. Ata got: Eger bixwaze, dikare li cem malbata mêrê xwe 'îdetê bimîne û li gorî wasiyetê li wir rûne, û eger bixwaze dikare derkeve, ji ber ku Allah gotiye: {Di tiştê ku ew dikin de tu guneh li ser we nîne} (2:240). Ata zêde kir: Paşê ayetên mîratê hatin û hukmê mayînê (sukna) nesx kirin; êdî ew dikare li her cihekî ku bixwaze 'îdetê bimîne û êdî mafê wê yê mayînê tune ye.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Ev vegotinê behsa awayê derbasandina dema bendewariyê û cihê rûniştina wan dike.

Wateya peyvên dijwar
‘Iddah

Dema bendewariyê ya dişopîne mirina mêr an jinberdanê.

Nesx (naskh)

Dema ku wehiyeke paşîn hukmeke hiqûqî ya berê diguherîne an şûna wê digire.

Cihê rûniştinê

Mafê mayîna di mala mêr de piştî mirina wî.

Zanyar ji vê çi derdixin

Ev vegotin çend şîroveyên destpêkê yên ayeta 2:240 a Qur’anê û pêşketina rêzikên derbarê jinebiyan de vedibêje. Mujāhid di navbera ‘iddeta ferz û mayîna zêde de cudahî dike: li gorî wî, jineba dikaribû biçûya, lê dema bendewariyê hîn jî derbas dibû. Bi riya ‘Aṭā’, gotinek derbarê rakirina mecbûriya derbasandina ‘iddetê li cem malbata mêr ji Ibn ‘Abbās re hatiye nisbetkirin. Herwiha ‘Aṭā’ rêzikên paşîn ên mîrasê wek sedema ku mafê mayînê êdî ji wesiyetê dernekeve destnîşan dike. Ev beş van şîroveyên destpêkê vedibêje û bi xwe ravekirineke tevahî ya hemû rêzikên hiqûqî nîne; mezhebên hiqûqê li ser bingeha delîlên firehtir ‘iddet û cihê rûniştinê dinirxînin.

Dersên ji bo îro
  1. Dema bersiva pirsên derbarê ‘iddetê didî, di navbera dema bendewariyê ya ferz û cihê derbasandina wê de cudahî bike.
  2. Mafên jineban bi baldarî li ber çavan bigire û biryarên pratîkî li ser bingeha zanîna pêbawer a rêzikên derbasdar ava bike.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.