Sahih al-Bukhari, hedîsa 5550
Abu Bakra rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Muhammad ibn Salamji al‑Bukhari re vegotمُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ
- 2Abd al‑Wahhabعَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3Ayyubأَيُّوبُ
- 4Muhammadمُحَمَّدٍ
- 5Ibn Abu Bakraابْنِ أَبِي بَكْرَةَ
- 6Abu Bakraأَبِي بَكْرَةَ
- 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الزَّمَانُ قَدِ اسْتَدَارَ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ خَلَقَ اللَّهُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، السَّنَةُ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا، مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ، ثَلاَثٌ مُتَوَالِيَاتٌ ذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمُ، وَرَجَبُ مُضَرَ الَّذِي بَيْنَ جُمَادَى وَشَعْبَانَ، أَىُّ شَهْرٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ، قَالَ " أَلَيْسَ ذَا الْحِجَّةِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " أَىُّ بَلَدٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ، قَالَ " أَلَيْسَ الْبَلْدَةَ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَأَىُّ يَوْمٍ هَذَا ". قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ، فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ قَالَ " أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ ". قُلْنَا بَلَى. قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ ـ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ ـ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ، وَسَتَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ، أَلاَ فَلاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي ضُلاَّلاً، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ، أَلاَ لِيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَلَعَلَّ بَعْضَ مَنْ يَبْلُغُهُ أَنْ يَكُونَ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضِ مَنْ سَمِعَهُ ـ وَكَانَ مُحَمَّدٌ إِذَا ذَكَرَهُ قَالَ صَدَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ـ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ".
Ebû Bekre (r.a) wiha rivayet kiriye: Pêxember ﷺ got:
"Dem vegeriyaye ser rewşa xwe ya ewil a roja ku Allah ezman û erd afirandine. Sal diwanzdeh meh in, çar ji wan mehên pîroz in; sê ji wan li pey hev in: Zûl-Qede, Zûl-Hicce û Muharrem. Ya çarem jî Recebê Muzer e ku di navbera Cemaziyelaxir û Şebanê de ye. Ev kîjan meh e?" Me got: "Allah û Resûlê wî baştir dizanin." Ew qas bêdeng ma ku me guman kir dê bi navekî din ji navê wê yê rastîn bang bike. Got: "Ma ev ne meha Zûl-Hicceyê ye?" Me got: "Belê." Got: "Ev kîjan bajar e?" Me got: "Allah û Resûlê wî baştir dizanin." Ew qas bêdeng ma ku me guman kir dê bi navekî din ji navê wê yê rastîn bang bike. Got: "Ma ev ne Bajar (Mekke) e?" Me got: "Belê." Got: "Îro kîjan roj e?" Me got: "Allah û Resûlê wî baştir dizanin." Ew qas bêdeng ma ku me guman kir dê bi navekî din ji navê wê yê rastîn bang bike. Got: "Ma ev ne Roja Nahr (Qurbanê) ye?" Me got: "Belê." Paşê got: "Xwîna we, malê we û namûsa we, mîna pîroziya vê roja we, di vî bajarê we de û di vê meha we de, ji bo we pîroz e. Hûn ê li ba Xwediyê xwe hazir bibin û ew ê ji we karên we bipirse. Hişyar bin! Piştî min venegerin rêya şaştiyê û stuyên hevdu nebirrin. Bila yên amade vê peyamê bigihînin yên neamade; belkî hinek ji yên ku ev peyam digihîje wan, ji hinekên ku rasterast bihîstine baştir fêm bikin." (Rivayetker Mihemed dema behsa vê dikir digot: Pêxember ﷺ rast gotiye. Paşê digot: Ma min negihandiye? Ma min negihandiye?)
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pîroziya can, mal û rûmetê wek pîroziya Mekkeyê û dema pîroz e.
Çar mehên xwedî pîroziyeke taybet: Dhu al-Qa'da, Dhu al-Hijja, Muharrem û Receb.
Roja dehemîn a Dhu al-Hijja ye, ku di dema hecê de heciyan qurbanî dikin.
Rûmet û navûdengê kesekî, ku bê maf nayê binpêkirin.
Zanayên klasîk ji vê yekê derdixin ku binpêkirina bêmaf a can, mal û rûmetê bi tundî qedexe ye. Pêxember ﷺ vê parastinê bi pîroziya Roja Qurbanê, Mekkeyê û meha pîroz re dişibîne û girîngiya wê radixe ber çavan. Zanayan herwiha dibêjin ku kesên amade divê zanînê ragihînin û guhdarên paşerojê carinan dikarin peyamê çêtir fam bikin. Hişyariya li dijî kuştina hevdu eşkere dike ku şerê navbera wan û rijandina xwînê ne rêya hidayetê ye.
- Can, mal û navûdengê kesên din biparêze û heke tu li kesekî zilm kiriye, zirarê telafî bike.
- Zanîna olî ya pêbawer bi baldarî ragihîne û eşkere bike ka tu çi bi xwe bihîstiye û çi hîn bûye.
- Di pevçûnan de li lihevhatinê bigere û tundûtûjiyê li dijî kesên din red bike.
Ev hedîs îstîsnayên qedexeya rijandina xwîna misilmanekî vedibêje û ji famkirina hişyariya giştî ya li dijî xwînrêjiyê re alîkar e.
Sahih al-Bukhari · #31 (Sahih)Ev rivayet nîşan dide ku dema misilman bi şûrê li dijî hev şer dikin, ev çiqas xeternak e.
Sahih al-Bukhari · #67 (Sahih)Ev rivayet ji heman zincîra veguhêzeran e û ew jî behsa pîroziya xwînê û malê dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.