Sahih al-Bukhari, hedîsa 5729
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ، فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّأْمِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ. فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَاءَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّأْمِ فَاخْتَلَفُوا. فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لأَمْرٍ، وَلاَ نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ. وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ. فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي. ثُمَّ قَالَ ادْعُوا لِي الأَنْصَارَ. فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ، فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ، وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلاَفِهِمْ، فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي. ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ. فَدَعَوْتُهُمْ، فَلَمْ يَخْتَلِفْ مِنْهُمْ عَلَيْهِ رَجُلاَنِ، فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ، وَلاَ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَاءِ، فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ، إِنِّي مُصَبِّحٌ عَلَى ظَهْرٍ، فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ. قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ، نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ هَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ، إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ، وَالأُخْرَى جَدْبَةٌ، أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ، وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، وَكَانَ مُتَغَيِّبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي فِي هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلاَ تَقْدَمُوا عَلَيْهِ، وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلاَ تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ ". قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ.
Ebdullah kurê Ebbas (r.a.) ragihand: Omer kurê Xettab (r.a.) ber bi Şamê ve derket rê. Gava gihîşt ciyê bi navê Serx, fermandarên leşker Ebû Ubeyde kurê Cerrah û hevalên wî pê re hevdîtin kirin û jê re gotin ku li erda Şamê belayek (nexweşiyeke giştî) derketiye. Îbn Ebbas dibêje: Omer got:
"Muhacirên pêşîn ji min re bixwazin." Wan ew xwestin, Omer şêwirî wan û agahdar kir ku bela li Şamê ketiye. Di nav wan de nakokî çêbû. Hinekî gotin: "Te ji bo karekî dest pê kiriye, em nabînin ku tu jê vegerî." Hinekî din gotin: "Li gel te mayîna mirovan û hevalên Resûlullah ﷺ hene, em nabînin ku tu wan bixî nav vê belayê." Omer got: "Ji cem min rabin." Paşê got: "Ensaran ji min re bixwazin." Min ew xwestin, wî şêwirî wan; wan jî wekî Muhaciran tevgeriyan û wekî wan nakokî kirin. Wî got: "Ji cem min rabin." Paşê got: "Ji pîrên Qureyş ên ku di sala Fetha Mekkeyê de koç kirine û niha li vir in, ji min re bixwaze." Min ew xwestin, du kes jî di nav wan de li ser biryarê nakok nebûn û gotin: "Em dibînin ku tu bi mirovan re vegerî û wan nexî nav vê belayê." Loma Omer di nav mirovan de bang kir: "Ez ê sibehê siwar bibim, hûn jî sibehê amade bin." Ebû Ubeyde kurê Cerrah got: "Ma tu ji qedera Allah direvî?" Omer got: "Xwezî yekî ji bilî te ev gotina bigota, ey Ebû Ubeyde! Erê, em ji qedera Allah ber bi qedera Allah ve direvin. Ma tu nabînî eger devekî te hebin û dakevin newalekî ku du aliyên wî hene, yek bi bereket û yê din hişk be; ma eger tu li aliyê bi bereket biçerînî, ma ne bi qedera Allah e? Û eger tu li aliyê hişk biçerînî, ma ne bi qedera Allah e?" Di wê demê de Ebdurrehman kurê Evf hat, ew ji bo hinek karên xwe ne li wir bû û got: "Di vê mijarê de zanînek li cem min heye. Min ji Resûlullah ﷺ bihîstiye ku digot: 'Gava hûn bibihîzin ku li welatekî bela derketiye, herin wir; lê gava li welatê ku hûn lê ne bela derkeve, ji tirsa wê dernakevin.'" Omer hemd û senaya Allah kir û paşê vegeriya.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Umer baweriya xwe bi Allah re bi tedbîrên parastinê li hemberî belayekê re girêda.
Umer ibn al-Khattab berê xwe dabû Shamê ku li Sarghê bihîst li wir belayek belav bûye. Ew bi komên cuda yên sahabeyan re şêwir kir; paşê Abd al-Rahman ibn Awf rêberiya pêxemberî ya derbarê ketina herêmeke ku ji hêla belayê ve hatiye girtiye an derketina ji wê veguhast.
Herêma dîrokî ya Levantê, ku deverên Sûriya îroyîn û welatên derdorê dihewîne.
Derketina nexweşiyekê ku li herêmekê belav dibe.
Ya ku Allah biryar dide; hilbijartin û tedbîrên mirov jî di nav qederê Wî de ne.
Zanyar ji vê yekê digirin ku baweriya bi Allah re bi girtina tedbîrên parastinê yên destûrdayî re hevaheng e: vegerîna ji herêmekê ku belayê hê negihîştiye wê, înkarkirina qederê Xwedê nîne. Rêberî ketina herêmeke ku ji hêla belayê ve hatiye girtiye û derketina ji wê ji bo dûrketina ji vegirtinê qedexe dike. Fiqhzanên klasîk vê rivayetê wek bingehekê ji bo tedbîrên ku belavbûna nexweşiyê kêm dikin dibînin; şêwir bi kesên pispor û pêbawer re di vê yekê de alîkar e. Çar mezhebên fiqhê yên Sunnî bi giştî vê rêberiya pêxemberî qebûl dikin, herçend di sepandina wê de li gorî rewşên taybetî hinek cûdahî hene.
- Di dema belayê de rêberiyên pêbawer bişopîne û nekeve rêya herêmeke belavbûyî.
- Tedbîrên parastinê bigire, bêyî ku bifikirî bi vî awayî ji qederê Allah derdikevî.
- Berî ku biryareke girîng bidî, bi kesên xwedî zanîn û ezmûn re şêwir bike.
Ev rivayet herwiha qedexeya ketina herêmeke ku ji hêla taûnê ve hatiye girtiye an derketina ji wê ji bo dûrketina ji wê diyar dike.
Sahih al-Bukhari · #5730 (Sahih)Ev rivayet behsa Umer li Sarghê dike û paşxaneya biryara wî ya ku rêwîtiya xwe ber bi herêma belayê ve dom neke piştgirî dike.
Sahih al-Bukhari · #5731 (Sahih)Ev hedîs rêberiyeke têkildar derbarê dûrketina ji vegirtinê dide û mijara tedbîrên parastinê temam dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.