Sahih al-Bukhari, hedîsa 5843
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَبِثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنِ الْمَرْأَتَيْنِ اللَّتَيْنِ تَظَاهَرَتَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلْتُ أَهَابُهُ، فَنَزَلَ يَوْمًا مَنْزِلاً فَدَخَلَ الأَرَاكَ، فَلَمَّا خَرَجَ سَأَلْتُهُ فَقَالَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ ـ ثُمَّ قَالَ ـ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ لاَ نَعُدُّ النِّسَاءَ شَيْئًا، فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ وَذَكَرَهُنَّ اللَّهُ، رَأَيْنَا لَهُنَّ بِذَلِكَ عَلَيْنَا حَقًّا، مِنْ غَيْرِ أَنْ نُدْخِلَهُنَّ فِي شَىْءٍ مِنْ أُمُورِنَا، وَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ امْرَأَتِي كَلاَمٌ فَأَغْلَظَتْ لِي فَقُلْتُ لَهَا وَإِنَّكِ لَهُنَاكِ. قَالَتْ تَقُولُ هَذَا لِي وَابْنَتُكَ تُؤْذِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا إِنِّي أُحَذِّرُكِ أَنْ تَعْصِي اللَّهَ وَرَسُولَهُ. وَتَقَدَّمْتُ إِلَيْهَا فِي أَذَاهُ، فَأَتَيْتُ أُمَّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ لَهَا. فَقَالَتْ أَعْجَبُ مِنْكَ يَا عُمَرُ قَدْ دَخَلْتَ فِي أُمُورِنَا، فَلَمْ يَبْقَ إِلاَّ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَزْوَاجِهِ، فَرَدَّدَتْ، وَكَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِذَا غَابَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَشَهِدْتُهُ أَتَيْتُهُ بِمَا يَكُونُ، وَإِذَا غِبْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَشَهِدَ أَتَانِي بِمَا يَكُونُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ مَنْ حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدِ اسْتَقَامَ لَهُ، فَلَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَلِكُ غَسَّانَ بِالشَّأْمِ، كُنَّا نَخَافُ أَنْ يَأْتِيَنَا، فَمَا شَعَرْتُ إِلاَّ بِالأَنْصَارِيِّ وَهْوَ يَقُولُ إِنَّهُ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ. قُلْتُ لَهُ وَمَا هُوَ أَجَاءَ الْغَسَّانِيُّ قَالَ أَعْظَمُ مِنْ ذَاكَ، طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ. فَجِئْتُ فَإِذَا الْبُكَاءُ مِنْ حُجَرِهَا كُلِّهَا، وَإِذَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَدْ صَعِدَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ، وَعَلَى باب الْمَشْرُبَةِ وَصِيفٌ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِي. فَدَخَلْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ، وَتَحْتَ رَأْسِهِ مِرْفَقَةٌ مِنْ أَدَمٍ، حَشْوُهَا لِيفٌ، وَإِذَا أُهُبٌ مُعَلَّقَةٌ وَقَرَظٌ، فَذَكَرْتُ الَّذِي قُلْتُ لِحَفْصَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ، وَالَّذِي رَدَّتْ عَلَىَّ أُمُّ سَلَمَةَ، فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَبِثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً، ثُمَّ نَزَلَ.
Îbn Ebbas (r.e.) wiha rivayet dike: Ez salekê dixwestim ji Omer (r.e.) li ser wan du jinan bipirsim ku li dijî Pêxember ﷺ piştgiriya hev kiribûn, lê min jê ditirsiya. Rojekê ew ji heywana xwe ya siwariyê peya bû û çû nav darên Erakê da ku pêdiviya xwe ya siruştî bi cih bîne; gava vegeriya, min jê pirsî û wî got:
"Ew Ayşe û Hefseyê ne." Paşê wiha berdewam kir: "Di dema Cahiliyetê de me qet girîngiyê nedida jinan, lê gava Îslam hat û Allah behsa mafên wan kir, me mafên wan dan wan, lê me rê nedida ku ew têkevin nav karûbarên me. Carekê di navbera min û jina min de nîqaşek derket û wê bi dengekî bilind bersiva min da. Min jê re got: 'Çi ecêb e! Tu jî wiha bersivê didî?' Wê got: 'Erê, tu vê yekê ji min re dibêjî, halê ku keça te Pêxemberê Allah ﷺ diêşîne?' Vêca ez çûm cem Hefseyê û jê re got: 'Ez hişyariyê didim te ku tu guh nede Allah û Resûlê Wî.' Piştre ez çûm cem Umm Seleme û heman tişt jê re got. Wê ji min re got: 'Ey Omer! Ez ji te matmayî dimînim; te xwe têkiliyeke wisa daye nav karên me ku êdî tenê maye tu têkevî navbera Resûlê Allah ﷺ û jinên wî!' Û wî şîreta min red kir. Mêrekî Ensarî hebû; gava ew ji cem Resûlê Allah ﷺ dûr diket û ez li wir bûma, min tiştên ku diqewitîn jê re vedigotin. Gava ez dûr diketim û ew li wir bûya, ew jî nûçeyên Resûlê Allah ﷺ ji min re vedigot. Di wê demê de hemû hikumdarên derdorê teslîmî Resûlê Allah ﷺ bibûn, tenê Qiralê Xessanê li Şamê mabû û em ditirsiyan ku ew êrîşî me bike. Ji nişka ve wî Ensarî hat û got: 'Bûyerek mezin qewimiye!' Min jê pirsî: 'Çi ye? Ma Xessanî hatiye?' Wî got: 'Ji wê mezintir e! Resûlê Allah ﷺ jinên xwe berdan!' Ez çûm û dîtim ku ji hemû odeyên wan dengê giriyê tê û Pêxember ﷺ derketiye jora odeyeke xwe ya bilind. Li ber deriyê wê odeyê xizmetkarek hebû; ez çûm cem wî û got: 'Ji bo min destûra ketinê bixwaze.' Ez ketim hundir û dîtim ku Pêxember ﷺ li ser hasirekê razaye û şopa wê li kêleka wî derketiye. Di bin serê wî de balîfek ji çerm hebû ku bi rîşalên xurmeyê tije bûbû. Li wir çend post daleqandî bûn û giyayên ji bo debaxkirinê jî hebûn. Min behsa tiştên ku min ji Hefse û Umm Selemeyê re gotibûn û bersiva ku Umm Seleme dabû min kir. Resûlê Allah ﷺ bişirî û bîst û neh şev li wir ma, paşê daket xwarê.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Omer li ser mafên jinan û sadebûna Pêxember ﷺ vedibêje.
Aîşe û Hafse di mijarekê de piştgirî da hev, ku di malbata Pêxember ﷺ de aloziyek çêkir.
Giyayekî darî an darek biçûk e ku li herêma Erebî mezin dibe.
Cihêkî taybet û sade li qata jor a malê, ku Pêxember ﷺ demekê lê xwe vekişand.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, destnîşan dikin ku Omer helwesta xwe ya berê ya li hember jinan vedibêje û qebûl dike ku Îslam mafên wan nas kiriye. Gotinên wî yên derbarê tevlînekirina jinan di hin mijaran de, nêrîna wî ya kesane ya wê demê nîşan dide, ne rêgezeke giştî ya ku beşdarbûna wan qedexe dike. Herwiha ev rivayet nîşan dide ku jin dikaribûn raya xwe bêjin û şîretkirin tiştekî guncaw bû, bi rêzgirtina ji sînor û kesên têkildar. Sadelîya odeyê şêwaza jiyana zühdî ya Pêxember ﷺ nîşan dide; kenê wî li Omer re tehemûl û nermiya wî ronî dike.
- Rûmet û mafên jinan nas bike û di mijarên malbatê de guhdariya nêrînên wan bike.
- Bi dilpakî şîret bike, lê sînorên jiyana taybet a kesên din biparêze.
- Sadelî hilbijêre û li hember aloziyan bi tehemûl û nermî bersiv bide.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.