Exlaq û Tevgera Baş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 5974

Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Exlaq û Tevgera Baş
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Sa'id ibn Abu Maryamji al‑Bukhari re vegotسَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ
  2. 2Isma'il ibn Ibrahim ibn Uqbaإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ
  3. 3Nafi'نَافِعٌ
  4. 4Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
  5. 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ يَتَمَاشَوْنَ أَخَذَهُمُ الْمَطَرُ، فَمَالُوا إِلَى غَارٍ فِي الْجَبَلِ، فَانْحَطَّتْ عَلَى فَمِ غَارِهِمْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ، فَأَطْبَقَتْ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْظُرُوا أَعْمَالاً عَمِلْتُمُوهَا لِلَّهِ صَالِحَةً، فَادْعُوا اللَّهَ بِهَا لَعَلَّهُ يَفْرُجُهَا‏.‏ فَقَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَ لِي وَالِدَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، وَلِي صِبْيَةٌ صِغَارٌ كُنْتُ أَرْعَى عَلَيْهِمْ، فَإِذَا رُحْتُ عَلَيْهِمْ فَحَلَبْتُ بَدَأْتُ بِوَالِدَىَّ أَسْقِيهِمَا قَبْلَ وَلَدِي، وَإِنَّهُ نَاءَ بِيَ الشَّجَرُ فَمَا أَتَيْتُ حَتَّى أَمْسَيْتُ، فَوَجَدْتُهُمَا قَدْ نَامَا، فَحَلَبْتُ كَمَا كُنْتُ أَحْلُبُ، فَجِئْتُ بِالْحِلاَبِ فَقُمْتُ عِنْدَ رُءُوسِهِمَا، أَكْرَهُ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ نَوْمِهِمَا، وَأَكْرَهُ أَنْ أَبْدَأَ بِالصِّبْيَةِ قَبْلَهُمَا، وَالصِّبْيَةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ قَدَمَىَّ، فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ دَأْبِي وَدَأْبَهُمْ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ، فَافْرُجْ لَنَا فُرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ، فَفَرَجَ اللَّهُ لَهُمْ فُرْجَةً حَتَّى يَرَوْنَ مِنْهَا السَّمَاءَ‏.‏ وَقَالَ الثَّانِي اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَتْ لِي ابْنَةُ عَمٍّ، أُحِبُّهَا كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرِّجَالُ النِّسَاءَ، فَطَلَبْتُ إِلَيْهَا نَفْسَهَا، فَأَبَتْ حَتَّى آتِيَهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ، فَسَعَيْتُ حَتَّى جَمَعْتُ مِائَةَ دِينَارٍ، فَلَقِيتُهَا بِهَا، فَلَمَّا قَعَدْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ يَا عَبْدَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ، وَلاَ تَفْتَحِ الْخَاتَمَ‏.‏ فَقُمْتُ عَنْهَا، اللَّهُمَّ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي قَدْ فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مِنْهَا فَفَرَجَ لَهُمْ فُرْجَةً‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنِّي كُنْتُ اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقِ أَرُزٍّ فَلَمَّا قَضَى عَمَلَهُ قَالَ أَعْطِنِي حَقِّي‏.‏ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَقَّهُ، فَتَرَكَهُ وَرَغِبَ عَنْهُ، فَلَمْ أَزَلْ أَزْرَعُهُ حَتَّى جَمَعْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيَهَا، فَجَاءَنِي فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَظْلِمْنِي، وَأَعْطِنِي حَقِّي‏.‏ فَقُلْتُ اذْهَبْ إِلَى ذَلِكَ الْبَقَرِ وَرَاعِيهَا‏.‏ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَهْزَأْ بِي‏.‏ فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَهْزَأُ بِكَ، فَخُذْ ذَلِكَ الْبَقَرَ وَرَاعِيَهَا‏.‏ فَأَخَذَهُ فَانْطَلَقَ بِهَا، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ، فَافْرُجْ مَا بَقِيَ، فَفَرَجَ اللَّهُ عَنْهُمْ ‏"‏‏.‏

Werger

Îbn Omer (rezîyê Xwedê li ser wan be) gotiye: Pêxemberê Xwedê (ﷺ) gotiye:

"Sê kes di rêwîtiyê de bûn, baranê girtin û ew çûne nav şikefteke li çiyayekî. Kevirekî mezin ji çiyê xwar bû û devê şikeftê girtibû. Wan ji hev re got: 'Li wan kirinên xwe yên qenc binerin ku we tenê ji bo raziya Xwedê kirine û bi wan dua bikin, belkî Xwedê vê tengasiyê ji we rake.' Yekemîn kes got: 'Ya Ellah! Dê û bavê min ên pîr hebûn û zarokên min ên biçûk jî hebûn. Ez ji bo wan pez dida ber çêre. Dema ez vedigeriyam malê û pez didoşim, min pêşî dida dê û bavê xwe û paşê dida zarokên xwe. Rojekê ez ji bo çêreçerandinê dûr ketim û heta êvarê venegeriyam. Dema hatim malê, min dît ku dê û bavê min razane. Min wekî her car pez doşî û tasa şîr anî û li serê wan sekinîm. Min nexwest ez wan ji xewa wan hişyar bikim û min nexwest ez berî wan bidim zarokên xwe, her çend zarok ji ber birçîbûnê li ber lingên min digiriyan. Ev rewşa min û ya wan heta sibehê dewam kir. Ya Ellah! Heke tu bizanibî ku min ev yek tenê ji bo raziya te kiriye, ji me re qulikekê veke ku em jê ezmên bibînin.' Xwedê ji wan re qulikek vekir ku wan jê ezmên dît. Kesê duyem got: 'Ya Ellah! Keç-xalteke min hebû, min ew qas jê hez dikir ku mêr ji jinan hez dikin. Min xwest nêzîkî wê bibim, lê wê red kir heta ku min sed dînar bide wê. Min xebitî heta ku min sed dînar kom kirin û ez çûm cem wê. Dema ez di navbera lingên wê de rûniştim, wê got: 'Ey bendeyê Xwedê! Ji Xwedê bitirse û morê (paqijiya min) veneke.' Ez ji ser wê rabûm. Ya Ellah! Heke tu bizanibî ku min ev yek tenê ji bo raziya te kiriye, ji me re qulikekê veke.' Xwedê ji wan re qulikek din vekir. Kesê sêyem got: 'Ya Ellah! Min karkerek bi pîvanek birinc (fereq) kirê kiribû. Dema karê xwe qedand, wî got: 'Mafê min bide min.' Min mafê wî pêşkêş kir, lê wî ew red kir û nehilda. Min ew birinc çand heta ku min ji berhemê wê ga û şivanek kirîn. Paşê karker hat cem min û got: 'Ji Xwedê bitirse û li min zilm neke, mafê min bide min.' Min got: 'Here wan ga û şivanê wan bistîne.' Wî got: 'Ji Xwedê bitirse û tinazên xwe bi min neke.' Min got: 'Ez tinazên xwe bi te nakim, wan ga û şivanê wan bistîne.' Wî ew standin û çû. Ya Ellah! Heke tu bizanibî ku min ev yek tenê ji bo raziya te kiriye, tiştê mayî jî rake.' Û Xwedê ew ji wê tengasiyê xelas kirin."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Karên baş ên bi dilsozî dikarin bibin wesîleya ku ji Allah re daxwaza rehetî bê kirin.

Wateya peyvên dijwar
Dînar

Pereyek zêrîn ku di wê demê de wekî pere dihat bikaranîn.

Pîvanek birincê

Miqdarek diyarkirî ya birincê ku wekî destûrê ji bo karê dihat dayîn.

Şikandina mohrê

Wêneyek gotinê ye ji bo destpêkirina têkiliya zayendî ya qedexekirî.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku mirov dikare bi bîranîna karên baş ên bi dilsozî hatine kirin ji Allah dua bike. Mînakên di vê vegotinê de rêzgirtina ji dê û bav, devjêberdana gunehê ji tirsa Allah û bi tevahî dayîna mafên kesên din derdixin pêş. Zanyar vê wekî formeke tawassulê dibînin: nêzîkbûna bi Allah re bi karê xêrê; ev çîrok ne destûr e ku berpirsiyariyên li hember zarokan an kesên din bêne paşguhkirin.

Dersên ji bo îro
  1. Karên baş bike da ku razîbûna Allahê bistînî, heta dema ku kesên din wan nabînin.
  2. Rêz û lênêrîna dê û bav bike, lê hewcedariyên zarokên xwe jî bi baldarî û dadmendî dabîn bike.
  3. Ji tirsa Allahê xwe ji kirinên qedexekirî dûr bigire û meaşê lihevkirî bi tevahî bide karkeran.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.