Sahih al-Bukhari, hedîsa 6032
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Amr ibn Isaji al‑Bukhari re vegotعَمْرُو بْنُ عِيسَى
- 2Muhammad ibn Sawaمُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ
- 3Rawh ibn al‑Qasimرَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ
- 4Muhammad ibn al‑Munkadirمُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Aishaعَائِشَةَ
- 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَجُلاً، اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهُ قَالَ " بِئْسَ أَخُو الْعَشِيرَةِ، وَبِئْسَ ابْنُ الْعَشِيرَةِ ". فَلَمَّا جَلَسَ تَطَلَّقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي وَجْهِهِ وَانْبَسَطَ إِلَيْهِ، فَلَمَّا انْطَلَقَ الرَّجُلُ قَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ حِينَ رَأَيْتَ الرَّجُلَ قُلْتَ لَهُ كَذَا وَكَذَا، ثُمَّ تَطَلَّقْتَ فِي وَجْهِهِ وَانْبَسَطْتَ إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عَائِشَةُ مَتَى عَهِدْتِنِي فَحَّاشًا، إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ تَرَكَهُ النَّاسُ اتِّقَاءَ شَرِّهِ ".
Ji Aişeyê (r.a) hatiye rivayetkirin: Mêrekî ji Pêxember ﷺ destûr xwest ku bikeve hundir. Gava Pêxember ﷺ ew dît, got:
"Çiqas birayekî xerab ê eşîra xwe ye! Û çiqas kurekî xerab ê eşîra xwe ye!" Lê gava ew mêr rûnişt, Pêxember ﷺ bi rûyekî vekirî û bi awayekî nazik û dostane tev li wî geriya. Gava ew mêr çû, Aişeyê (r.a) ji Pêxember ﷺ re got: "Ey Resûlê Allah! Dema te ew mêr dît, te wiha û wiha li ser wî got, paşê te bi rûyekî vekirî û bi nazikahî tev li wî geriya?" Resûlê Allah ﷺ got: "Ey Aişe! Te qet dîtiye ku ez peyvên nebaş an jî zimanekî qirêj bikar bînim? Bêguman, di roja Qiyametê de li cem Allah kesên herî xerab ew in ku ji ber tirs û zerara wan, mirov wan tenê dihêlin û ji wan dûr disekinin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ bi edeb ma, lê dîsa li dijî tevgerek zirardar a kesekî hişyarî da.
Nirxandineke tund a mêrî ku tevgera wî zirarê dide endamên eşîra xwe.
Axaftina bêedeb, heqaretbar an jî dilşikên.
Mirov dûrî wî digirin, ji ber ku ji tevgera zirardar an reaksiyoneke nebaş ditirsin.
Zanyar ji vê derdixin ku mirov dikare li dijî tevgereke zirardar a kesekî hişyarî bide, dema ku armanceke rewa hebe, wekî pêşîgirtina li zirarê. Divê ev yek bi rastî bê kirin, bê derew û bê heqaretên zêde. Bi kesekî re bi edeb tevdigerîn, hişyariya dilsoz dernaxe. Zanyar herwiha dibêjin ku mirovên ku ji tirsa xirabiya kesekî wî bêhnveder dihêlin, bi tundî tên şermezarkirin; lê ev ne destûrek e ku bê sedem navûdengê kesekî were xera kirin.
- Bi rastî û tenê dema ku ji bo pêşîgirtina li zirarê pêwîst be, hişyariya kesên din bide.
- Dema ku behsa tevgereke zirardar a kesekî dikî jî bi wî re bi edeb bimîne.
- Baldar be ku mirov ji tirsa reaksiyona te xemgîniyên xwe veşêrin.
Ev vegotin diyar dike ku Pêxember ﷺ heqaret nedikir, bi awayekî bêedeb naaxivî û nifir nedikir; bi vî awayî cûdahiya di navbera hişyariya rewa û axaftina bêedeb de piştrast dike.
Sahih al-Bukhari · #6030 (Sahih)Ev vegotin herwiha li ser awayê ku Pêxember ﷺ bi mirovan re tev digeriya û çiqasî bi baldarî peyvên xwe hilbijart, diaxive.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.