Sahih al-Bukhari, hedîsa 6143
Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَسَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ، فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ، فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَبَدَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَبِّرِ الْكُبْرَ ". ـ قَالَ يَحْيَى لِيَلِيَ الْكَلاَمَ الأَكْبَرُ ـ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَتَسْتَحِقُّونَ قَتِيلَكُمْ ـ أَوْ قَالَ صَاحِبَكُمْ ـ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَرَهُ. قَالَ " فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ فِي أَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ. فَوَدَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ. قَالَ سَهْلٌ فَأَدْرَكْتُ نَاقَةً مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ، فَدَخَلَتْ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي بِرِجْلِهَا. قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ يَحْيَى حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مَعَ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ وَحْدَهُ.
Suleyman kurê Herb ji me re ragihand; Hemmad kurê Zeyd ji me re ragihand; ji Yehya kurê Seîd, ji Buşeyr kurê Yesar (azadkiriyê Ensaran), ji Rafi' kurê Xedîc û Sehl kurê Ebû Hesmê hatiye vegotin: Her duyan wiha gotin: Ebdullah kurê Sehl û Muheyisa kurê Mes'ûd çûn Xeyberê û di nav baxçeyên xurmayan de belav bûn. Ebdullah kurê Sehl hat kuştin. Paşê Ebdurehman kurê Sehl û Huweyyisa û Muheyisa, her du kurên Mes'ûd, hatin cem Pêxember ﷺ û li ser meseleya hevalê xwe axivîn. Ebdurehman ku ji hemûyan biçûktir bû dest bi axaftinê kir. Pêxember ﷺ ferman da:
"Bila yê mezin biaxive." (Yehya dibêje: Wate bila yê herî mezin pêşî biaxive). Paşê wan li ser meseleya hevalê xwe axivîn. Pêxember ﷺ pirsî: "Gelo hûn dikarin bi sondxwarina pêncî kesên ji we, mafê xwînbahayê qurbanê xwe - an jî hevalê xwe - bidest bixin?" Wan gotin: "Ey Resûlê Allah! Ev tiştek e ku me nedîtiye." Pêxember ﷺ got: "Wê demê Cihû dê bi sondxwarina pêncî kesên xwe we ji tawanê paqij derxin." Wan gotin: "Ey Resûlê Allah! Ew kafir in (û dê bi derew sond bixwin)." Loma Resûlê Allah ﷺ xwînbaha ji aliyê xwe ve da wan. Sehl got: "Min deveke ji wan deven stend, ew ket hundirê axurekî wan û min bi lingê xwe lê da." Leys got: Yehya ji Buşeyr, ji Sehl ji min re ragihand. Yehya got: Min wisa texmîn kir ku wî ev yek ligel Rafi' kurê Xedîc ragihandiye. Îbn Uneyne got: Yehya tenê ji Buşeyr, ji Sehl ji me re ragihand.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di nakokiyeke giran de, yê herî mezin pêşî diaxive û delîl li gorî rêzikên diyarkirî tên nirxandin.
Abdullah ibn Sahl li baxçeyên xurmeyan ên li Khaibarê hate kuştin. Xizmên wî dozê pêşkêşî Pêxember ﷺ kirin.
Pêxember ﷺ destnîşan kir ku divê kesê herî mezin ê di civatê de biaxive.
Tezmînek pereyî ye ku ji xizmên kesê kuştî re tê dayîn.
Pêvajoyeke fermî ku tê de di derbarê îdiayê û dozê de pêncî sond têne xwestin.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku di axaftinê de divê pêşîtiya kesên mezin were rêzgirtin, bêyî ku ev rastiyê an mafên kesên din paşguh bike. Vegotin herwiha pêvajoya îslamî ya delîlan di doza kuştinê de vedibêje: tenê îdia bes nake, û çareserkirina dadgehê li gorî rêzikên diyarkirî dimeşe. Fiqhzan serîlêdana rast a pêvajoya sondan di çarçoveya hiqûqê de nîqaş dikin; ev beş destûrê nade ku mirov bixwe kesekî tawanbar bike an ceza pêk bîne.
- Di axaftinê de cihê xwe bidin kesên mezin û bihêlin ezmûna xwe parve bikin.
- Bê delîl kesekî tawanbar mekin; çareserkirina nakokiyên giran li dadgehên berpirsiyar bihêlin.
- Di awayê axaftina xwe de rêz nîşan bidin, her çend hûn dozekê lezgîn an jî hestiyar bibînin.
Ev vegotin ji heman beşê jî doza Abdullah ibn Sahl û bûyerên li Khaibarê vedibêje.
Sahih al-Bukhari · #3173 (Sahih)Ev vegotin jî doza Abdullah ibn Sahl bi nav dike û alîkar dibe ku çarçoveya hiqûqî ya pêvajoya sondan were fêmkirin.
Sahih al-Bukhari · #6144 (Sahih)Ev vegotin ji heman pirtûkê agahiyên zêde derbarê edeba baş û rêzgirtinê dide.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.