Exlaq û Tevgera Baş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 6163

Abu Sa'id al-Khudri rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Exlaq û Tevgera Baş
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abu Sa'id al-Khudri hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَالضَّحَّاكِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْسِمُ ذَاتَ يَوْمٍ قِسْمًا فَقَالَ ذُو الْخُوَيْصِرَةِ ـ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ ـ يَا رَسُولَ اللَّهِ اعْدِلْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَيْلَكَ مَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ائْذَنْ لِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ، إِنَّ لَهُ أَصْحَابًا يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِمْ، وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمُرُوقِ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يُنْظَرُ إِلَى نَصْلِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى رِصَافِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى نَضِيِّهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى قُذَذِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ، يَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ، آيَتُهُمْ رَجُلٌ إِحْدَى يَدَيْهِ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ، أَوْ مِثْلُ الْبَضْعَةِ تَدَرْدَرُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ لَسَمِعْتُهُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَشْهَدُ أَنِّي كُنْتُ مَعَ عَلِيٍّ حِينَ قَاتَلَهُمْ، فَالْتُمِسَ فِي الْقَتْلَى، فَأُتِيَ بِهِ عَلَى النَّعْتِ الَّذِي نَعَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Werger

Ebû Seîd el-Xudrî (r.a.) wiha rivayet kiriye: Rojekê dema ku Pêxember ﷺ tiştek parve dikir, zilamekî ji eşîra Benî Temîm ê bi navê Zû'l-Xuweysira got:

"Ey Resûlê Allah! Edaletê bike." Pêxember ﷺ ferman kir: "Heyfa te be! Eger ez edaletê nekim, kî dê edaletê bike?" Wê demê Umer (r.a.) got: "Destûrê bide min da ku ez stûyê wî jê bikim." Pêxember ﷺ ferman kir: "Na, bêguman hevalên wî hene; eger yek ji we nimêja xwe bi nimêja wan re bide ber hev, dê nimêja xwe li hember ya wan kêm bibîne; her wiha rojiya xwe jî li hember ya wan kêm bibîne. Lê ew ê ji dîn derkevin wekî ku tîr di nêçîrê de derbas dibe û diçe aliyê din. Dema serê tîrê tê kontrolkirin, tiştek lê nayê dîtin; dema beşa wê ya navîn tê kontrolkirin, tiştek lê nayê dîtin; dema beşa wê ya paşîn a bi perran tê kontrolkirin jî tiştek lê nayê dîtin. Ji ber ku tîr ew qas bi lez derbas bûye ku xwîn û zibil pê ve nemane. Ev kes dê di demeke ku mirov ji hev cihê dibin de derkevin holê. Nîşana wan ew e ku destê yekî ji wan mîna memika jinê ye an jî mîna perçeyek goşt e ku diheje û dilive." Ebû Seîd got: "Ez şahidiyê didim ku min ev ji Pêxember ﷺ bihîstiye û ez şahidiyê didim ku ez ligel Elî (r.a.) bûm dema ku wî şerê wan kir. Di nav kuştiyan de li wî zilamî hat gerandin û ew tam li gorî wesfa ku Pêxember ﷺ kiribû, hat dîtin."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Dîtina xwe-parêz nabe hincet ji bo tundrewî an sûcdarîkirinên bêbingeh.

Paşxane û sedem

Pêxember ﷺ dema ku Dhu al-Khuwaysira ji Wî xwest ku dadmend be, dest bi dabeşkirina talanê kiribû. Hadîs bixwe vê bûyerê wekî sedemê vedibêje û herwiha nasînê paşê yê zilamek ji wê komê di dema şerê Elî de li dijî wan vedibêje.

Wateya peyvên dijwar
Dhu al-Khuwaysira

Navê zilamekî ji eşîra Benu Temîm ku bi Pêxember ﷺ re axivî.

ji olê derketin

Wateyeke mecazî ya terk kirina Îslamê, mîna tîrekê ku zû ji nav hedefa xwe derbas dibe.

dema perçebûnê

Demek ku nakokî û pevçûn di nav misilmanan de serdest dibin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku dîtina dilsoziyê bi tenê delîla têgihiştina rast an dilpakiyê nîne. Berawirdkirina bi tîrekê hişyarî dide li dijî tundrewiyê û mehkûmkirina bêkûrahî ya kesên din. Pêxember ﷺ pêşniyara Omer red kir; ji ber vê yekê, ev vegotin destûrê nade takekesan ku tundûtûjiyê bikar bînin. Zanyar vê danasînê bi Xawarican ve girêdidin û tekez dikin ku divê gotinên wiha bi hişyarî bên sepandin, ne wekî sûcdarîkirina giştî ya kesên xwedî ramanên cuda.

Dersên ji bo îro
  1. Berî ku tu kesên din bi neheqî an bêbaweriyê sûcdar bikî, gotineke olî bi baldarî lêkolîn bike.
  2. Tenê bi dîtina dilsoziya kesekî xweperêzî ve rêve nebe; zanîn, hevsengî û reftarê wî jî li ber çavan bigire.
  3. Nakokî û sûcdariyan bihêle destê rayedarên rewa û bi desthilata xwe şîdetê bikar neyîne.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.