Sahih al-Bukhari, hedîsa 6254
Usama ibn Zaid rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Ibrahim ibn Musaji al‑Bukhari re vegotإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Ma'marمَعْمَرٍ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 6Usama ibn Zaydأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ
- 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ، تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ، وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهْوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا. فَسَلَّمَ عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِنْ هَذَا، إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا فِي مَجَالِسِنَا، وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ، فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ. قَالَ ابْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا، فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ. فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا، فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ، ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ " أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ". يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ الَّذِي أَعْطَاكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ، فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم.
Urwa bîn Ez-Zubeyr (reh) wiha rivayet kiriye: Usame bîn Zeyd (rez) gotiye: Pêxember ﷺ li ser kerekî siwar bûbû û di bin zînê wî de rûmaleke stûr a qedîfe ya Fedekiyye hebû. Usame bîn Zeyd jî li pişta wî siwar bûbû û ew ji bo seredana Se'd bîn Ubade (ku nexweş bû) diçûn mala Benî Haris bîn Xezrec. Ev bûyer beriya Şerê Bedirê qewimiye. Pêxember ﷺ li ber civatekê derbas bû ku tê de Misilman, Muşrîkên pûtperest û Cihû tevlihev rûniştibûn. Di nav wan de Ebdullah bîn Ubey bîn Selûl û Ebdullah bîn Rewahe jî hebûn. Dema ku toza ajelê bi ser civatê de belav bû, Ebdullah bîn Ubey pozê xwe bi çarşefa xwe girt û got:
"Li ser me tozê nekin." Pêxember ﷺ silav da wan, sekinî, peya bû û wan bangî Allah kir û Qur'anê li ser wan xwend. Ebdullah bîn Ubey bîn Selûl got: "Ey mêrik! Heke tiştê tu dibêjî rast be, ji vê çêtir tune ye. Lê belê, di civatên me de me aciz neke; vegere ba siwara xwe (an malê), eger yek ji me were ba te, jê re vebêje." Li ser vê yekê Ebdullah bîn Rewahe got: "Ey Pêxemberê Allah (ﷺ)! Were nav civatên me, em ji vê hez dikin." Piştre Misilman, Muşrîk û Cihûyan dest bi nîqaşê kirin heta ku xwestin bi hev re şer bikin. Pêxember ﷺ her tim wan aram dikir. Paşê siwarê ajelê xwe bû û çû ba Se'd bîn Ubade û got: "Ey Se'd! Te nebîst ku Ebû Hubbab (Ebdullah bîn Ubey) çi got? Wisa û wisa got." Se'd bîn Ubade got: "Ey Pêxemberê Allah (ﷺ)! Wî efû bike û lê borîne. Sond be bi Allah, Allah daye te tiştê ku daye te. Gelê vî bajarî biryar dabûn ku wî tac bikin û bibin mîrê xwe. Lê dema ku Allah bi wê Rastiya ku daye te rê li ber vê yekê girt, ew pê xeniqî û ji ber vê yekê wiha tevgeriya." Loma Pêxember ﷺ wî efû kir.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ komeke tengasîbû aram kir û kesê ku wî aciz kir bibexşî.
Bûyer berî Şerê Bedrê qewimî, dema ku Pêxember ﷺ di rê de ber bi Sa‘d ibn ‘Ubâde ve diçû û komeke ji kesên cuda pêkhatî dît. Sa‘d rave kir ku ‘Abdallâh ibn Ubayy bêhêvî bû, ji ber ku serokatiya ku hêvî dikir pê bigihêje kesekî din re ketibû.
Navê bangkirinê yê ku Sa‘d ibn ‘Ubâde ji bo ‘Abdallâh ibn Ubayy bikar dianî.
Bertekeke nerm û stûr a ji Fadakê, ku di bin zînê de bû.
Nîşana serokatiyê: ev dê wateya naskirina ‘Abdallâh ibn Ubayy wek serokê wan bide.
Zanyar vê yekê wek mînakek ji nermî û xwe-nizmkirina Pêxember ﷺ dibînin; wî bê xwe-nîşandanê digeriya û bi xwe mirovan vedixwend bo Allah. Rivayet herwiha hîn dike ku serok divê bi aramî nakokiyê sivik bike û ne hewce ye ku bersiva heqaretê bi tolhildanê bide. Daxwaza Sa‘d ji bo lêborînê nîşan dide ku famkirina rewşa kesekî dikare alîkar be ku mirov bi nermî bersivê bide, bêyî ku tevgera hêrsbêj were pejirandin.
- Bi rêz û hurmet bi mirovan re biaxive, heta dema ku peyama te red dikin.
- Berî ku gotin bibe sedema tundûtûjiyê, germahiya nakokiyê kêm bike.
- Biceribîne rewşa kesekî din fam bikî û, dema guncaw be, lêborînê hilbijêre.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.