Xwestina Îznê · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 6259

Ali ibn Abi Talib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Xwestina Îznê
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Ali ibn Abi Talib hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ بُهْلُولٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ حَدَّثَنِي حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَأَبَا مَرْثَدٍ الْغَنَوِيَّ وَكُلُّنَا فَارِسٌ فَقَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى جَمَلٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَأَنَخْنَا بِهَا، فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا، قَالَ صَاحِبَاىَ مَا نَرَى كِتَابًا‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَقَدْ عَلِمْتُ مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ مِنِّي أَهْوَتْ بِيَدِهَا إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتِ الْكِتَابَ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا حَمَلَكَ يَا حَاطِبُ عَلَى مَا صَنَعْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَا بِي إِلاَّ أَنْ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَا غَيَّرْتُ وَلاَ بَدَّلْتُ، أَرَدْتُ أَنْ تَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ هُنَاكَ إِلاَّ وَلَهُ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَدَقَ فَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ فَقَالَ ‏"‏ يَا عُمَرُ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ قَدِ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Werger

Ji Elî (r.e.) hatiye rivayetkirin: Resûlê Allah (ﷺ) ez, Zubejr bîn Ewwam û Ebû Mersed el-Xenewî şandim û em hemû siwar bûn. Wî ferman da:

"Herin heta ku hûn bigihîjin Rewdetu Xaxê, li wir jineke ji muşrîkan heye ku nameyek ji Xatib bîn Ebî Belte'a ji bo muşrîkan hilgirtiye." Me ew jin dît dema ku li ser deve xwe diçû, tam li wê cihê ku Resûlê Allah (ﷺ) ji me re gotibû. Me jê pirsî: "Nameya ku li te ye li ku ye?" Wê got: "Tu name li min nîne." Me deva wê danî erdê û di barê wê de geriya lê me tiştek nedît. Her du hevalên min gotin: "Em tu nameyê nabînin." Min got: "Ez dizanim ku Resûlê Allah (ﷺ) derewan nake. Bi Allah sond! Heke tu wê nameyê dernexî, ez ê cilên te ji te derxînim." Dema ku wê dît ku ez cidî me, destê xwe avêt girêka pêça xwe ya li navtengê û name derxist. Em bi wê nameyê ve çûn ba Resûlê Allah (ﷺ). Wî pirsî: "Ey Xatib! Te çi han da ku tu vê yekê bikî?" Xatib bersiv da: "Tiştek tune ku min han daye ji bilî ku ez bi Allah û Resûlê wî bawer im; min dînê xwe neguherandiye û nebedilandiye. Min tenê xwest ku li cem wan qewmê desteyekî min hebe da ku Allah bi wê malbat û malê min biparêze. Ji hevalên te kesek li wir nîne ku Allah bi riya kesekî malbat û malê wî nepareze." Resûlê Allah (ﷺ) got: "Wî rast gotiye, lewma ji xeyrî qenciyê tiştekî din jê re nebêjin." Omer bîn Xettab got: "Bêguman wî xiyanet li Allah, Resûlê wî û mu'mînan kiriye; rê bide min da ku ez stûyê wî jê bikim!" Resûlê Allah (ﷺ) got: "Ey Omer! Tu çi dizanî; belkî Allah li ehlu Bedrê nihêrtiye û gotiye: 'Hûn çi dixwazin bikin, bêguman Cennet ji we re wacib bûye.'" Çavên Omer tijî hêsir bûn û wî got: "Allah û Resûlê wî baştir dizanin."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ îmanê rastîn ê îdîaya baweriya Hatib qebûl kir û rûmeta wî parast.

Paşxane û sedem

Pêxember ﷺ Elî, ez-Zubeyr û Ebu Merthad şandin ku nameyekê ku Hatib ibn Abi Balta'a ji Mekkeyiyan re şandiye, desteser bikin. Hatib rave kir ku armanca wî parastina malbat û milkê xwe bû, ne ku baweriya xwe bihêle.

Wateya peyvên dijwar
Rawdat Khakh

Cihê ku şandeyên Pêxember ﷺ jina ku name digirt dîtin.

Mirovên Bedrê

Sahabeyên ku beşdarî Şerê Bedrê bûn, şerekî destpêkê û girîng.

Li ser wî nebaş nepeyivin

Kirê wî ya Hatib rexne bikin bêyî ku bawerî an kesayetiya wî bêheq bidin sûcdarkirin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê yekê derdixin ku xeletiyeke giran bi xwe nîşan nade ku kesek baweriya xwe hiştiye: divê niyet û rewş bi baldarî bêne lêkolînkirin. Pêxember ﷺ ravekirina Hatib qebûl kir, lê kirê wî pejirand nekir, û qedexe kir ku sahabeyan li wî îftirayê bikin. Ev vegotin herwiha qîmeta taybet a beşdarên Bedrê destnîşan dike; lê ev qîmet destûreke giştî ji bo kirina gunehan nîne.

Dersên ji bo îro
  1. Berî ku bawerî an karaktera kesekî dadbar bikî, niyet û rewşê lêkolîn bike.
  2. Tevgera zirardar eşkere red bike, lê rûmeta kesekî ji sûcdariyên bêbingeh biparêze.
  3. Dema xeletiyê dikî, bi rastî li ser motîfa xwe biaxive û rêyekî rewa bibîne ku encamên wê rast bike.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.