Sahih al-Bukhari, hedîsa 6373
Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Sa'd ibn Abi Waqqas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ أَبَاهُ، قَالَ عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ شَكْوَى، أَشْفَيْتُ مِنْهَا عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مَا تَرَى مِنَ الْوَجَعِ، وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ " لاَ ". قُلْتُ فَبِشَطْرِهِ قَالَ " الثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ أُجِرْتَ، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ". قُلْتُ أَأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ " إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ ". قَالَ سَعْدٌ رَثَى لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ.
Amir bin Se'd ragihand ku bavê wî got:
"Di sala Hecce Wida' de, dema ez ji nexweşiyekê êşiyam ku min gihandibû ber mirinê, Resûlullah ﷺ hat serdana min. Min got: 'Ya Resûlallah! Nexweşî gihandiye vê rewşa ku tu dibînî û ez xwedî mal im, lê ji bilî keçeke min ti mîratgirê min tune ye. Gelo ez dikarim sêyên du parên mala xwe bidim sedeqeyê?' Wî fermû: 'Na.' Min got: 'Wê demê nîvê wê?' Wî fermû: 'Sêyek jî zêde ye. Çimkî tu mîratgirên xwe dewlemend bihêlî, ji wê yekê çêtir e ku tu wan feqîr bihêlî da ku destê xwe dirêjî xelkê bikin. Tu çi mesrefê jî bikî bi niyeta razîbûna Allah, teqez ecra wê heye, hetta loka xwarinê ya ku tu didî devê jina xwe jî.' Min got: 'Ya Resûlallah! Gelo ez ê piştî hevalên xwe bimînim?' Wî fermû: 'Heke tu bimînî û karekî bikî ku tu pê raziya Allah bixwazî, ew ê derece û bilindahiya te zêde bike. Belkî tu bimînî da ku hinek kes ji te sûd werbigirin û hinekên din jî zirarê bibînin. Ya Allah! Hicreta hevalên min temam bike û wan paşve venegerîne. Lê belê, Sa'd bin Xewle yê reben...'" Se'd got: Pêxember ﷺ ji bo Sa'd bin Xewle şîn girt, ji ber ku ew li Mekkeyê wefat kiribû.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Saʿd fêr bû ku xêrxwazî bi nirx e, lê divê zirarê nede mîrasxwaran.
Di dema Hecca Wendayî de, Pêxember ﷺ serdana Saʿd ibn Abi Waqqas kir; ew pir nexweş bû. Saʿd pirsî ka dikare çiqas ji malê xwe wek xêrxwazî bihêle, ji ber ku tenê keçek wî wek mîrasxwar hebû.
Mezinahiya herî zêde ya malê ku kesek dikare bi wesiyetê destnîşan bike; Pêxember ﷺ got ku ev jixwe gelek e.
Kirina tiştekî bi niyeta dilsoz a bidestxistina razîbûna Allah.
Hicret: koça misilmanan ji Mekkeyê ji ber baweriya wan.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku wesiyeta xêrxwaziyê divê ji sê-yeka mîrasê zêdetir nebe û ev sînorkirin piştî dayîna lêçûnên definkirinê û deynan derbas dibe. Wesiyet ji bo mîrasxwarekî heyî razîbûna mîrasxwarên din pêdivî dike. Çar mezhebên hiqûqî yên sunî vê rêgeza bingehîn dipejirînin. Ev vegotin her wiha hîn dike ku lênihêrîna malbatê xelatê tîne, dema ku bi dilsozî ji bo Allah tê kirin.
- Dema ku wesiyetê amade dikî, pêşî navnîşa deynan, mîrasxwaran û wesiyetên gengaz derxîne.
- Lênihêrîna malbata xwe bike bi niyeta lêgerîna razîbûna Allah; lênihêrîna rojane jî dikare xelatê bîne.
- Bi aqilmendî xêrxwaziyê bike û malbata xwe bêyî hewcedarî nehiştî li kesên din girêdayî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.