Sahih al-Bukhari, hedîsa 6443
Abu Dharr al-Ghifari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Dharr al-Ghifari hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَرَجْتُ لَيْلَةً مِنَ اللَّيَالِي فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي وَحْدَهُ، وَلَيْسَ مَعَهُ إِنْسَانٌ ـ قَالَ ـ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَكْرَهُ أَنْ يَمْشِيَ مَعَهُ أَحَدٌ ـ قَالَ ـ فَجَعَلْتُ أَمْشِي فِي ظِلِّ الْقَمَرِ فَالْتَفَتَ فَرَآنِي فَقَالَ " مَنْ هَذَا ". قُلْتُ أَبُو ذَرٍّ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ. قَالَ " يَا أَبَا ذَرٍّ تَعَالَهْ ". قَالَ فَمَشَيْتُ مَعَهُ سَاعَةً فَقَالَ " إِنَّ الْمُكْثِرِينَ هُمُ الْمُقِلُّونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، إِلاَّ مَنْ أَعْطَاهُ اللَّهُ خَيْرًا، فَنَفَحَ فِيهِ يَمِينَهُ وَشِمَالَهُ وَبَيْنَ يَدَيْهِ وَوَرَاءَهُ، وَعَمِلَ فِيهِ خَيْرًا ". قَالَ فَمَشَيْتُ مَعَهُ سَاعَةً فَقَالَ لِي " اجْلِسْ هَا هُنَا ". قَالَ فَأَجْلَسَنِي فِي قَاعٍ حَوْلَهُ حِجَارَةٌ فَقَالَ لِي " اجْلِسْ هَا هُنَا حَتَّى أَرْجِعَ إِلَيْكَ ". قَالَ فَانْطَلَقَ فِي الْحَرَّةِ حَتَّى لاَ أَرَاهُ فَلَبِثَ عَنِّي فَأَطَالَ اللُّبْثَ، ثُمَّ إِنِّي سَمِعْتُهُ وَهْوَ مُقْبِلٌ وَهْوَ يَقُولُ " وَإِنْ سَرَقَ وَإِنْ زَنَى ". قَالَ فَلَمَّا جَاءَ لَمْ أَصْبِرْ حَتَّى قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ مَنْ تُكَلِّمُ فِي جَانِبِ الْحَرَّةِ مَا سَمِعْتُ أَحَدًا يَرْجِعُ إِلَيْكَ شَيْئًا. قَالَ " ذَلِكَ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ عَرَضَ لِي فِي جَانِبِ الْحَرَّةِ، قَالَ بَشِّرْ أُمَّتَكَ أَنَّهُ مَنْ مَاتَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ، قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ وَإِنْ سَرَقَ وَإِنْ زَنَى قَالَ نَعَمْ. قَالَ قُلْتُ وَإِنْ سَرَقَ وَإِنْ زَنَى قَالَ نَعَمْ، وَإِنْ شَرِبَ الْخَمْرَ. قَالَ النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، وَحَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، وَالأَعْمَشُ، وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، بِهَذَا. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، مُرْسَلٌ، لاَ يَصِحُّ، إِنَّمَا أَرَدْنَا لِلْمَعْرِفَةِ، وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ. قِيلَ لأَبِي عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثُ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ مُرْسَلٌ أَيْضًا لاَ يَصِحُّ، وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ. وَقَالَ اضْرِبُوا عَلَى حَدِيثِ أَبِي الدَّرْدَاءِ هَذَا. إِذَا مَاتَ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. عِنْدَ الْمَوْتِ.
Ebû Zerr (rz) wiha rivayet dike: Şevekê ez derketim derve û min dît ku Resûlullah ﷺ bi tenê dimeşe û kesek li gel wî nîne. Min guman kir ku belkî ew hez nake yek bi wî re bimeşe. Loma ez di siya heyvê de, dûrî ronahiyê meşiyam. Lê wî paş ve mêze kir û min dît û pirsî:
"Kî ye ev?" Min got: "Bila Allah ez ji te re bike qurban! Ez Ebû Zerr im." Wî ferman da: "Ey Ebû Zerr, were vir!" Ez demekê bi wî re meşiyam, paşê wî got: "Bi rastî yên ku [di dinyayê de] pir kom dikin, roja Qiyametê yên ku kêm xwedî ecir in, ji bilî yê ku Allah xêrek daye wî û wî jî ew xêr ber bi rast, çep, pêş û paşiya xwe ve belav kiriye û bi wê xêran kiriye." Paşê min hinekî din bi wî re meşiya û wî ji min re got: "Li vir rûne." Wî ez li cihekî vekirî yê ku bi keviran dorpêçkirî bû rûniştim û got: "Li vir rûne heta ez vegerim cem te." Paşê ew ber bi Herreyê ve çû heta ku min ew nedît û demeke dirêj ma. Dema ew vedigeriya, min bihîst ku digot: "Her çend dizî kiribe û her çend zîna kiribe jî." Dema hat cem min, min nikaribû sebir bikim û min pirsî: "Ey Pêxemberê Allah! Bila Allah ez ji te re bike qurban! Te li kêleka Herreyê bi kê re diaxivî? Min dengê tu kesî nebihîst ku bersivê bide te." Wî ferman da: "Ew Cibrîl (as) bû. Li kêleka Herreyê hat cem min û got: 'Mizgînî bide ummeta xwe ku her kesê bêyî ku tiştekî şerîkê Allah bike bimire, dê bikeve Bihuştê.' Min got: 'Ey Cibrîl! Her çend dizî kiribe û zîna kiribe jî?' Wî got: 'Erê.' Min dîsa pirsî: 'Her çend dizî kiribe û zîna kiribe jî?' Wî got: 'Erê, her çend şerab vexwaribe jî.'" (Têbînî: Ebû Ebdillah [Îmam Buxarî] dibêje: Hadîsa Ebû Salih ji Ebû Derda (rz) mursal e û ne sehîh e; ew tenê ji bo zanînê hatiye anîn. Ya sehîh hadîsa Ebû Zerr e. Ji Ebû Ebdillah hat pirsîn ka hadîsa Ata bîn Yesar ji Ebû Derda çawa ye; wî got ew jî mursal e û ne sehîh e, ya sehîh hadîsa Ebû Zerr e. Û wî emir kir ku ev hadîsa Ebû Derda were jêbirin, û li şûna wê gotina 'La îlahe îllallah' di dema mirinê de were girtin.)
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Bawerî bi Allahê re dilxwazî û bindebûna bi tobe re dixwaze.
Kesê ku gelek tiştên wî hene, lê wan baş dernaxe, dibe ku di Roja Vejînê de xelatek hindik bistîne.
Herêmeke nêzî Medîneyê ye ku bi zeviyên wê yên lavayê yên tarî tê nasîn.
Bê şirîk dimirin: di perestinê de ji Allah re şirîk çênekin.
Zanyar diyar dikin ku xwedîbûna malê bi xwe ne tiştekî şerm e; girîng ew e ka kesek wê bi rêya destûrdayî distîne û bi wê mafên Allah û yên mirovan pêk tîne an na. Gotinên derbarê Cennetê de piştrast dikin ku tewhîd bingeha rizgariyê ye, lê ew destûrê nadin ji bo dizî, zîna an vexwarina şerabê. Guneh dikarin ceza û vegerandina mafên binpêkirî hewce bikin; encama dawî ya misilmanekî ku bi tewhîdê dimire di destê Allah de ye. Ji ber vê yekê, mezhebên fiqhê hem tobekirina dilsoz û hem vegerandina malê ya bi rêya neqanûnî hatî bidestxistin tekez dikin.
- Bi rêkûpêk ji mala xwe alîkariya kesên hewcedar bike û wê di rêyên baş de xerc bike.
- Ji gunehan dûr bikeve û mafên binpêkirî vegerîne; soza Cennetê wekî behane bikar nîne.
- Tewhîda xwe biparêze û piştî xeletiyan bi dilsozî vegere cem Allah.
Ev rivayet dipirse gelo mirov malê xwe zêdetir hez dike an yê mîrasgirê xwe, û bi bangewaziya xerc kirina baş a malê ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #6444 (Sahih)Ev hedîsa Ebu Zer jî li ser mal, Roja Vejînê û berpirsiyariya ku bi dewlemendiyê re tê, diaxive.
Sahih al-Bukhari · #6445 (Sahih)Di wê de, Pêxember ﷺ eşkere dike ku zêrê komkirî sûdeke mayînde nade; girîngî li dayîn û kirinên baş e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.