Sahih al-Bukhari, hedîsa 6721
Abu Musa al-Ash'ari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Zahdam al‑Jarmi
- 1Ali ibn Hujrji al‑Bukhari re vegotعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Ayyubأَيُّوبَ
- 4Al‑Qasim at‑Tamimiالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ
- 5Zahdam al‑Jarmiزَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ إِخَاءٌ وَمَعْرُوفٌ ـ قَالَ ـ فَقُدِّمَ طَعَامٌ ـ قَالَ ـ وَقُدِّمَ فِي طَعَامِهِ لَحْمُ دَجَاجٍ ـ قَالَ ـ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مَوْلًى ـ قَالَ ـ فَلَمْ يَدْنُ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى ادْنُ، فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ. قَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا قَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ أَبَدًا. فَقَالَ ادْنُ أُخْبِرْكَ عَنْ ذَلِكَ، أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَسْتَحْمِلُهُ، وَهْوَ يُقْسِمُ نَعَمًا مِنْ نَعَمِ الصَّدَقَةِ ـ قَالَ أَيُّوبُ أَحْسِبُهُ قَالَ وَهْوَ غَضْبَانُ ـ قَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ". قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَقِيلَ أَيْنَ هَؤُلاَءِ الأَشْعَرِيُّونَ فَأَتَيْنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، قَالَ فَانْدَفَعْنَا فَقُلْتُ لأَصْحَابِي أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ، فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْنَا فَحَمَلَنَا، نَسِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لَئِنْ تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، ارْجِعُوا بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْنُذَكِّرْهُ يَمِينَهُ. فَرَجَعْنَا فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا فَظَنَنَّا ـ أَوْ فَعَرَفْنَا ـ أَنَّكَ نَسِيتَ يَمِينَكَ. قَالَ " انْطَلِقُوا، فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ، إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ، فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ". تَابَعَهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ وَالْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيِّ. حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا. حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا.
Zehdem el-Cermî (rehmetullahî aleyh) wiha gotiye: Em li cem Ebû Mûsa el-Eş‘erî (razîyallahû anh) bûn û di navbera me û vê eşîra Cerm de biratî û qencî hebûn. Wî xwarin anîn pêşiya wî û di xwarina wî de goştê mirîşkê jî hebû. Di nav civatê de mêrekî ji Benî Teymullayê hebû ku rengê wî sor bû wekî koleyekî azadkirî; ew nêzîkî xwarinê nebû. Ebû Mûsa jê re got:
"Were pêş! Min Resûlullah ﷺ dîtiye ku ji vê (goştê mirîşkê) dixwe." Mêr got: "Min dîtiye ku ew tiştekî pîs dixwe, lewma min sond xwar ku ez ê tu carî goştê wê nexwim." Ebû Mûsa got: "Were pêş, ez ê der barê vê yekê de agahiyê bidim te. Me bi komek Eş‘eriyan serî li Resûlullah ﷺ da da ku ji me re heywanên siwarbûnê bide, dema ku ew deveyên zekatê parve dikirin. (Eyyûb got: Ez wisa difikirim ku wî got Pêxember ﷺ di wê demê de hêrsbûyî bû.) Pêxember ﷺ got: 'Bi Xwedê sond! Ez ê we siwar nekim û tiştekî min tune ku ez we pê siwar bikim.' Piştî ku em çûn, deveyên xenîmetê anîn cem Resûlullah ﷺ û hat gotin: 'Ew Eş‘erî li ku ne?' Em hatin û wî ferman da ku pênc deveyên bi qoçikên spî bidin me. Em siwar bûn û çûn, min ji hevalên xwe re got: 'Me serî li Resûlullah ﷺ da da ku em siwar bibin, wî sond xwar ku ew ê me siwar neke, paşê wî em şandin û em siwar kirin. Resûlullah ﷺ sondeke xwe ji bîr kiriye. Bi Xwedê sond! Heke em sûdê ji jibîrkirina Resûlullah ﷺ ya sondê werbigirin, em ê tu carî serketî nebin. Werin em vegerin cem Resûlullah ﷺ û em sondeke wî bînin bîra wî.' Em vegeriyan û me got: 'Ya Resûlullah ﷺ! Me ji te xwest ku em siwar bibin, te sond xwar ku tu yê me siwar nekî, lê paşê te em siwar kirin û me guman kir -an jî me zanibû- ku te sondeke xwe ji bîr kiriye.' Wî got: 'Herin, Xwedê we siwar kiriye. Bi Xwedê sond! İnşaallah, heke ez sondê bixwim û paşê tiştekî baştir ji wê bibînim, ez ê ya baştir bikim û kefara sondeke xwe bidim.'" (Ev hadîs bi zincîreyên din ên ragihandinê yên ji Zehdem jî hatiye riwayetkirin.)
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Dema ku sondtir eger sond te ji vê yekê dûr dixe, û kefareta sondê bide.
Mêrêk ji xwarina mirîşkê red kir, ji ber ku dîtibû mirîşk tiştekî ku ew pîs dibîne dixwin. Ebu Musa jê re got ku Pêxember ﷺ piştî sondxwarinê deve da Eş‘ariyan û rave kir ku wî ya çêtir kiribû û kefareta sondê dabû.
Gotineke bi rûmet e ku tê de kesek Allah wek şahid vedixwîne.
Kiryarê ku hatiye destûrkirin da ku kes berpirsyariya negirtina sondê ya derbasdar bide.
Alîkariya pereyî ya mecbûrî ye ku li gorî rêgezên Îslamê ji kesên xwedî maf re tê dayîn.
Zanyar ji vê hadîsê derdixin ku kesek divê nehêle sond wî ji hilbijartina tiştekî destûrdayî û çêtir asteng bike; divê ya çêtir bike û kefareta destûrkirî bide. Hadîs herwiha nîşan dide ku şaşî an sondê ji bîrkirinê ne sedem e ku meriv ji armanceke baş dest jê berde. Mezhebên fiqhê şert û awayê rast ê kefaretê li gorî nivîsên din ên derbarê sondan de nîqaş dikin.
- Ger hilbijartineke destûrdayî bi eşkereyî çêtir be, bi her bihayî li ser sondê xwe nesekine; di wê demê de kefareta pêwîst bide.
- Ger di derbarê sondê an kefaretê de dudilî hebe, şêwirdariya zanyarekî pêbawer bixwaze.
- Xwarinê tenê li gorî nefret an nehezkirina xwe ya kesane nirx neke; li ser bingeha zanîna pêbawer a tiştên destûrdayî tevbigere.
Ev rivayeta Sahih herwiha dibêje ku Pêxember ﷺ kefareta sondê da û ya çêtir kir.
Sahih al-Bukhari · #6722 (Sahih)Ev rivayeta Sahih behsa kefaretê dike dema ku kesek piştî sondxwarinê dibîne ku hilbijartineke çêtir heye.
Sahih al-Bukhari · #6723 (Sahih)Ev rivayeta Sahih bi rêberiya ku sond ne li ser kiryareke çêtir were dan re li hev tê.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.