Sahih al-Bukhari, hedîsa 679
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
- 4Bavê wî, Urwaأَبِيهِ
- 5AishaDayika Bawermendanعَائِشَةَ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي مَرَضِهِ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ". قَالَتْ عَائِشَةُ قُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ الْبُكَاءِ، فَمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ. فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يُسْمِعِ النَّاسَ مِنَ الْبُكَاءِ، فَمُرْ عُمَرَ فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ. فَفَعَلَتْ حَفْصَةُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَهْ، إِنَّكُنَّ لأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ لِلنَّاسِ ". فَقَالَتْ حَفْصَةُ لِعَائِشَةَ مَا كُنْتُ لأُصِيبَ مِنْكِ خَيْرًا.
Ebdullah kurê Yûsif ji me re vegot; got: Malik ji me re agahî da; ew ji Hişam kurê Urwe, ew jî ji bavê xwe, ew jî ji Aişe, Dayika Bawermendan - Xwedê jê razî be - gihand ku wê gotiye: Bêguman Resûlê Allah ﷺ di nexweşiya xwe de ferman da:
"Ferman bidin Ebû Bekir ku ji xelkê re nimêjê bike." Aişeyê got: Min got: "Heke Ebû Bekir li şûna te rabe, xelk ji ber giriyê dê nikaribin bibihîzin. Loma ferman bide Umer bila ji xelkê re nimêjê bike." Aişeyê zêde kir û got: Min ji Hefseyê re got: "Jê re bibêje: Heke Ebû Bekir li şûna te rabe, xelk ji ber giriyê dê nikaribin bibihîzin. Loma ferman bide Umer bila ji xelkê re nimêjê bike." Hefseyê jî wiha kir. Paşê Resûlê Allah ﷺ got: "Bes e! Bêguman hûn hevalbendên Yûsif in. Ferman bidin Ebû Bekir bila ji xelkê re nimêjê bike." Hefseyê ji Aişeyê re got: "Min tu carî ji te qenciyek nedît."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ di dema nexweşiya xwe de Ebû Bekir tayîn kir ku nimêjê pêşengî bike.
Pêxember ﷺ nexweş bû û fermana da ku Ebû Bekir di nimêjê de pêşengiya mirovan bike. Aîşe bala xwe kişand ser girîna wî ya zêde, lê Pêxember ﷺ fermana xwe dubare kir.
Wekî îmam pêşengî kirin, dema ku kesên amade di nimêza bi cemaatê de wî dişopînin.
Îşaretek e bo jinên di çîroka pêxember Yusuf de, ku bi kirinên xwe balê dikêşandin ser xwe.
Zanyarên klasîk fermana dubarekirî wek nîşaneyeke zelal dibînin ku Ebû Bekir diviyabû di dema nexweşiya Pêxember ﷺ de bibe îmam. Ew ji vê yekê herwiha digirin ku îmam kesê ku nimêzê pêşengî dike û civat jê re dişopîne ye, û hestên xurt — wek girîna Ebû Bekir — bi xweber wî nekê dibin kesekî neguncaw. Ev rivayet di nîqaşa li ser pozîsyona taybet a Ebû Bekir de jî tê gotûbêjkirin; lê bi tenê, ew rêgezên tevahî yên li ser cihgirtinê piştî mirina Pêxember ﷺ nade.
- Ji bo nimêza bi cemaatê îmamekî guncaw hilbijêre û bi rêkûpêk li pey pêşengiya wî bikeve.
- Hestên xurt zû wek nîşana neguncawiyê nebîne; binirxîne ka kes dikare bi rastî erkê xwe pêk bîne an na.
- Li ser cudahiyên ramanê bi rêz biaxive û rêwerzên zelal û xwedîdesthilatdarî bi ciddî bigire.
Enes vedibêje ka Ebû Bekir çawa nimêz pêşengî kir û Pêxember ﷺ çawa tevlî nimêzê bû; ev agahî rivayeta tayînkirina Ebû Bekir temam dike.
Sahih al-Bukhari · #681 (Sahih)Ev rivayet bûyerên derbarê pêşengiya Ebû Bekir di nimêzê de vedibêje û li ser rola wî ya wekî îmam agahiyên zêdetir dide.
Sahih al-Bukhari · #678 (Sahih)Ev rivayet jî behsa pêşengiya Ebû Bekir di nimêzê de dike û mijara rêberiya civatê piştgirî dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.