Sahih al-Bukhari, hedîsa 6898
Sahl ibn Abi Hathma rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Bushayr ibn Yasar
- 1Abu Nu'aymji al‑Bukhari re vegotأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Sa'id ibn Ubaydسَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ
- 3Bushayr ibn Yasarبُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، زَعَمَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا، وَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً، وَقَالُوا لِلَّذِي وُجِدَ فِيهِمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا. قَالُوا مَا قَتَلْنَا وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً. فَانْطَلَقُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ انْطَلَقْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَوَجَدْنَا أَحَدَنَا قَتِيلاً. فَقَالَ " الْكُبْرَ الْكُبْرَ ". فَقَالَ لَهُمْ " تَأْتُونَ بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَهُ ". قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ. قَالَ " فَيَحْلِفُونَ ". قَالُوا لاَ نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ. فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ، فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ.
Ebû Nu‘eym ji me re ragihand; Se‘îd kurê ‘Ubeyd ji me re ragihand; ji Beşîr kurê Yesar, wî got ku: Sahil kurê Ebî Hesmeyê Ensarî jê re gotiye ku komek ji qewmê wî çûne Xeyberê û li wir belav bûne, paşê yek ji wan kuştî dîtine. Wan ji wan kesên ku cesed li nik wan hatibû dîtin re gotin:
"We hevalê me kuştiye!" Wan bersiv da: "Me nekuştiye û em nizanin kujer kî ye." Ew çûn cem Pêxember ﷺ û gotin: "Ey Resûlê Allah! Em çûn Xeyberê û me yek ji xwe kuştî dît." Pêxember ﷺ got: "Mezinan! Mezinan!" Paşê ji wan re got: "Ma hûn delîlekê li ser kujer tînin?" Wan got: "Delîla me tune ye." Wî got: "Wê demê ew ê sond bixwin." Wan got: "Em bi sondên Cihûyan razî nabin." Resûlê Allah ﷺ nexwest ku xwîna wî winda bibe, lewma ji deveyên zekatê sed deve wekî xwînbehayê (diyet) da wan.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Bê delîl divê kes neyê tawanbarkirin; lê dîsa jî ji bo mexdûrê diyat hat dayîn.
Komeke Ensaran li nêzî Xeyberê yek ji xwe kuştî dît. Wan kesên ku laş li cem wan hatibû dîtin tawanbar kirin, lê delîlên wan tune bûn. Pêxember ﷺ dozê nirxand û sed deve wek diyat da, ji deveyên ku ji bo zekatê hatibûn veqetandin.
Amûrên îspatkirinê yên bawerbar ku tawanbarî di dadgehê de bi wan tê piştgirîkirin.
Di hin rewşên kuştina neqanûnî de pereya ku wek berdêlê ji xizmên mexdûr re tê dayîn.
Daxuyaniyeke fermî ku tê de kesek ji bo rastiya gotinên xwe Allah wek şahid digire.
Fuqehayên klasîk ji vê yekê derdixin ku tawanbarkirina kesekî bi kuştinê bê delîl nikare bibe sedema sûcdarkirina wî. Li gorî qaîdeya hiqûqî ya ku bi gelemperî li ser daxwazeke înkarkirî tê sepandin, daxwazkar delîl pêşkêş dike û kesê tawanbar di bin mercên diyarkirî de sond dixwe. Mezhebên fiqhê sepandina rast a vê rêbazê û qaîdeyên taybet ên dozeke ku tê de gumaneke xurt heye nîqaş dikin. Dayîna pereyê ji deveyên zekatê nîşan dide ku Pêxember ﷺ piştrast kir ku mirina kesê kuştî bê berdêl nemîne; ev vegotin bi tenê qaîdeyeke giştî ava nake ku her kuştina bê çareserî divê ji zekatê were dayîn.
- Bê delîlên ku dikarin werin kontrolkirin, kesekî bi sûcekî giran tawanbar neke.
- Nîqaşên li ser tundûtûjî an mirinê bide destê saziyên dadweriyê yên desthilatdar; xwe dadgerî neke.
- Dema zirar çêbibe, çareseriyeke dadperwer bibîne ku mafên mexdûran û xizmên wan biparêze.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.