Sahih al-Bukhari, hedîsa 6936
Umar ibn al-Khattab rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Umar ibn al-Khattab hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ، فَإِذَا هُوَ يَقْرَؤُهَا عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَذَلِكَ، فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَانْتَظَرْتُهُ حَتَّى سَلَّمَ، ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ أَوْ بِرِدَائِي فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا. فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ بِسُورَةِ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا، وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ، اقْرَأْ يَا هِشَامُ ". فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَؤُهَا. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَكَذَا أُنْزِلَتْ ". ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْرَأْ يَا عُمَرُ ". فَقَرَأْتُ فَقَالَ " هَكَذَا أُنْزِلَتْ ". ثُمَّ قَالَ " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ".
Ebû Ebdillah got: Leys got: Yûnis ji min re vegot, ew jî ji Ibn Şîhab, Urwe kurê Zubeir ji min re agahdar kir ku Miswer kurê Mexreme û Ebdurehman kurê Ebdilqarî her duyan jî ji wan re gotine ku wan bi xwe guh dane Omer kurê Xettab dema digot: Min bihîst Hişam kurê Hekîm di jiyana Resûlullah ﷺ de sûreta Furqan dixwend. Min guh da xwendina wî û dît ku ew bi gelek awayên cuda dixwîne ku Resûlullah ﷺ ew fêrî min nekiribûn. Ez hema bibêjim di nav nimêjê de êrîşî wî bikim, lê min li benda wî sekinî heta ku selam da. Paşê min bi kirasê wî an jî bi kirasê xwe stûyê wî girt û min jê pirsî:
"Kî ev sûre fêrî te kiriye?" Wî got: "Resûlullah ﷺ fêrî min kiriye." Min jê re got: "Te derew kir! Bi Xwedê sond, Resûlullah ﷺ ev sûreya ku min bihîst tu dixwînî fêrî min kiriye." Paşê min ew kişand cem Resûlullah ﷺ û got: "Ya Resûlallah! Min bihîst ev mêr sûreta Furqan bi awayekî ku te fêrî min nekiriye dixwîne, lê te sûreta Furqan fêrî min kiribû." Resûlullah ﷺ fermû: "Ey Omer, wî berde! Ey Hişam, bixwîne!" Hişam bi heman awayê ku min bihîstibû xwend. Resûlullah ﷺ fermû: "Bi vî awayî hatiye nazilkirin." Paşê Resûlullah ﷺ fermû: "Ey Omer, tu bixwîne!" Min xwend û wî fermû: "Bi vî awayî hatiye nazilkirin." Dûv re wî zêde kir: "Bêguman ev Qur'an li ser heft tîpan (awayên xwendinê) hatiye nazilkirin, lewma hûn çi ji we re hêsan be wê bixwînin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Qur’an xwedî awayên xwendinê yên naskirî ye; bi awayê ku te fêr bûyî bixwîne.
Omer bihîst ku Hisham ibn Hakim sûreta Al-Furqan bi awayekî ku ew nas nedikir dixwend. Di dema jiyana Pêxember ﷺ de, wî vê mijarê pêşkêşî wî kir û Pêxember piştrast kir ku her du awayên xwendinê formên wahyî bûn.
Pirjimara harfê ye. Hadîs behsa heft awayên xwendinê yên wahyî dike; alim di şirovekirina rast a vê têgehê de cuda ne.
Sûreta 25em a Qur’anê.
Alimên klasîk ji vê yekê derdixin ku Qur’an bi awayên xwendinê yên destûrdayî hatiye şandin û cûdahiya di navbera wan de ne dijberî ye û ne jî sextekariyê nîşan dide. Gotina “wê tiştê ku ji we re hêsan e bixwînin” di nav awayên hatine veguhastin de cihê hilbijartinê dihêle, lê destûrê nade guhertinên kesane. Alim ji bo heft ahruf şiroveyên cuda dane; divê ev têgeh bêyî cudahî bi heft qira'atên naskirî re neyê yekgirtin. Omer ji Pêxember ﷺ zelalkirin xwest û wî her du awayên xwendinê piştrast kir.
- Xwendina Qur’anê ji mamosteyên pêbawer fêr bibe û li ser vegotina naskirî bisekine.
- Heke awayekî xwendinê ji te re nenas xuya bike, berî ku kesekî sûcdar bikî bi aramî daxwaza ravekirinê bike.
- Xwendina Qur’anê hêsan bike û awayê destûrdayî yê ku tu jê dizanî pratîk bike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.