Sahih al-Bukhari, hedîsa 7145
Ali ibn Abi Talib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Ali ibn Abi Talib hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يُطِيعُوهُ، فَغَضِبَ عَلَيْهِمْ وَقَالَ أَلَيْسَ قَدْ أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ تُطِيعُونِي قَالُوا بَلَى. قَالَ عَزَمْتُ عَلَيْكُمْ لَمَا جَمَعْتُمْ حَطَبًا وَأَوْقَدْتُمْ نَارًا، ثُمَّ دَخَلْتُمْ فِيهَا، فَجَمَعُوا حَطَبًا فَأَوْقَدُوا، فَلَمَّا هَمُّوا بِالدُّخُولِ فَقَامَ يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ، قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا تَبِعْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِرَارًا مِنَ النَّارِ، أَفَنَدْخُلُهَا، فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ خَمَدَتِ النَّارُ، وَسَكَنَ غَضَبُهُ، فَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَوْ دَخَلُوهَا مَا خَرَجُوا مِنْهَا أَبَدًا، إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوفِ ".
Elî (r.a) ragihand: Pêxember ﷺ leşkereke şand û zilamekî ji Ensaran wekî fermandarê wan tayîn kir û ferman da wan ku guh bidin wî. Di seferê de ew li ser wan hêrs bû û got:
"Ma Pêxember ﷺ ferman neda we ku hûn guh bidin min?" Wan got: "Belê." Wî got: "Ez sond dixwim ku hûn êzingan kom bikin, agir pêxin û xwe têxin navê." Wan êzing kom kirin û agir pêxistin, lê gava xwestin xwe têxin navê, dest bi nihêrîna hev kirin. Hin ji wan gotin: "Me tenê ji bo revîna ji agir Pêxember ﷺ şopand; ma em ê niha bikevin nav vê agirê?" Dema ew di vê rewşê de bûn, agir vemirî û hêrsa wî jî danî. Ev bûyer ji Pêxember ﷺ re hat vegotin û wî fermû: "Heke wan biketa navê, dê qet jê derneketana. Bêguman teat tenê di karên baş de ye."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Guhdariya li hember fermandarekî tenê dema fermand baş be derbas dibe.
Hadîs bi xwe sedemê vedibêje: fermandarek ji Ensaran ji ber hêrsê emr da leşkerên xwe ku bikevin nav agir. Wan ev fermana zirardar red kir û Pêxember ﷺ piştrast kir ku guhdarî tenê di tiştên baş de ye.
Niștecihên Medîneyê ku piştgirî dan Pêxember ﷺ û misilmanên ji Mekkeyê.
Ya ku li gorî rêberiyên Îslamê baş û destûrdar e.
Komek şervan ku bi wezîfeyekê re tê şandin.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku guhdariya kesekî desthilatdar bê sînor nîne: fermana ku guneh, zirarê dayîna xwe an neposîtiya ji Allah re dihewîne nayê bicihanîn. Çar mezhebên hiqûqî yên sunî prensîba ku guhdarî di tiştên destûrdar de pêwîst e qebûl dikin; lê nirxandina fermana taybet pêdivî bi zanîna rewşan û qaîdeyên Îslamê heye.
- Di karên destûrdar de li pey serkarê xwe here, lê fermana ku zirar an guneh tê de ye li gorî rêberiyên Îslamê binirxîne.
- Li hember fermana neheq bi aramî bersiv bide û rave bike çima nikarî wê pêk bînî.
- Desthilatdariyê di dema hêrsê de bi kar neyne da ku kesên din neçar bikî kirinên xeternak an qedexekirî bikin.
Ev vegotin hîn dike ku divê mirov ji tiştên qedexekirî dûr bikeve û li gorî şiyanê fermanan pêk bîne; bi hev re eşkere dikin ku erkên olî di sînorên rêzikên Allah de ne.
Sahih al-Bukhari · #7141 (Sahih)Ev vegotin her wiha behsa şopandina rêberî û desthilatdariyê dike û alîkar e ku sînorên guhdariyê di rêveberiya giştî de bêne diyarkirin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.