Pêgirtina bi Qur'an û Sunetê · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 7369

Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêgirtina bi Qur'an û Sunetê
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Aisha hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ، وَابْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ يَسْأَلُهُمَا، وَهْوَ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ، وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَسَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ مَا رَأَيْتُ أَمْرًا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ‏.‏ فَقَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِي، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ فَذَكَرَ بَرَاءَةَ عَائِشَةَ‏.‏ وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ‏.‏

Werger

El-Ewêyisî ji me re got, Îbrahîm ji me re got, ji Salih, ji Ibn Şîhab, Urwe, Ibn el-Museyyeb, Elqeme bin Weqqas û Ubeydullah ji Ayişe (razî be Allah jê) ragihandin: Dema ku xelkê îftirayê li ser wê derew gotin, dema ku wehyê dereng ma, Resûlullah ﷺ Elî bin Ebû Talib û Usame bin Zeyd gazî kir da ku ji wan bipirse û di bara veqetandina ji malbata xwe de şêwirî bike. Usame li gorî tiştê ku ji pakîtiya malbata wî dizanibû şahidî da, lê Elî got:

"Allah tengahî li te nekir û ji bilî wê jinên din ên zêde hene; cariyê bipirse, ew ê rastiyê ji te re bibêje." Loma Pêxember ﷺ ji Berîre pirsî: "Te tiştek dîtiye ku gumanê bixe dilê te?" Wê bersiv da: "Min tiştek ji bilî vê yekê nedîtiye ku ew keçeke ciwan e, li ser hevîra malbata xwe razaye û pezê malê tê û wê dixwe." Paşê ew çû ser mînberê û got: "Ey civaka Misilmanan! Kî ji min re dibe alîkar li hember mêrekî ku bi zerar dayîna malbata min ez incandime? Bi Allah sond, min li ser malbata xwe ji bilî qenciyê tiştek nedîtiye." Paşê wî pakîtiya Ayişeyê anî ziman. Û Ebû Usame jî ji Hişam ragihandiye.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ şêwira kesên din girt û Aişeyê li hember îftirayê parast.

Paşxane û sedem

Ev di dema Bûyera Îftirayê de qewimî; Aişe bi derewan hat sûcdarkirin û wehy ji bo demekê rawestiya. Pêxember ﷺ bi Usama ibn Zeyd û Alî ibn Ebî Talib re şêwir kir, ji Berîre pirsî ka wê çi dîtiye û ji bo parastina jina xwe bi civakê re axivî.

Wateya peyvên dijwar
Bûyera Îftirayê

Sûcdariya derewîn a li dijî Aişeyê ku di Qur’anê de hatiye redkirin.

hevîrê malbata wê

Hevîra ku Aişe dema ku radizayî bêparastin hiştibû; heywanên malê ew xwarin.

şêwir

Berî ku biryarek were girtin, ji kesên din şîret xwestin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku dema mijarek girîng nezelal be, şêwir girtin guncan e, hetta ji bo serokekî jî. Kesê ku şîret dide divê li gorî tiştê ku dizane bi rastî biaxive. Usama navûdengê baş ê Aişeyê destnîşan kir, lê Alî pêşniyar kir ku rastiyên bûyerê bi pirsîna Berîre bên lêkolînkirin. Pêxember ﷺ nîşan da ku bê delîl divê tu sûcdarî neyên belavkirin û dikare mirov bi awayekî eşkere bersiva bêedaletiyê ya li dijî namûsa kesekî bide. Mezhebên fiqhê bi giştî qedexebûna îftirayê û erkê parastina namûsa kesên din qebûl dikin; lê ev rivayet bi serê xwe ravekirineke tevahî ya rêgezên hiqûqî yên delîlan nîne.

Dersên ji bo îro
  1. Dema mijarek girîng nezelal be, ji kesên pêbawer şîret bixwaze.
  2. Berî ku rastiyan bi baldarî lêkolîn bikî, sûcdariyekê belav neke.
  3. Bi gotina rastî û bi sînordarkirina xwe bi tiştê ku bi rastî dizanî, namûsa kesekî biparêze.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.