Sahih Muslim, hedîsa 147
Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Muslim heta Pêxember ﷺ
- 1Zuhayr ibn Harbji Muslim re vegotزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ
- 2Umar ibn Yunus al‑Hanafiعُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ
- 3Ikrima ibn Ammarعِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ
- 4Abu Kathirأَبُو كَثِيرٍ
- 5Abu Hurayraأَبُو هُرَيْرَةَ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ - وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ - فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَبُو هُرَيْرَةَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلاَءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ " يَا أَبَا هُرَيْرَةَ " . وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ " اذْهَبْ بِنَعْلَىَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ " فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلاَنِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ . فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ . فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَىَّ فَخَرَرْتُ لاِسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ " . قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَىَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لاِسْتِي قَالَ ارْجِعْ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ . قَالَ " نَعَمْ " . قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَخَلِّهِمْ " .
Ebû Hureyre (r.a.) wiha rivayet dike: Em li dora Resûlê Allah ﷺ rûniştibûn. Ebû Bekir û Omer jî di nav me de bûn. Di vê navberê de Resûlê Allah ﷺ ji nav me rabû û çû. Ew dereng ma û venegeriya, lewma em tirsiyan ku dijmin tiştekî bi ser wî de neyne dema em li kêleka wî nînin; ji ber vê yekê em tirsan û rabûn. Ez yekem kes bûm ku tirsam. Min derket da li Resûlê Allah ﷺ bigerim heya ku ez gihîştim baxçeyekî Ensaran ê Benî Neccar. Min li dora wî geriya da ku deriyekî bibînim lê min nedît. Min dît ku cihê avê (rebî') ji bîrekê diherike nav baxçe. Min xwe wekî rovî teng kir û bi dizî ketim hundir cem Resûlê Allah ﷺ. Wî ferman kir:
"Ebû Hureyre ye?" Min got: "Erê, ey Resûlê Allah!" Wî pirsî: "Çi bûye?" Min got: "Tu di nav me de bûyî, paşê tu rabûyî û çûyî û dereng mayî, em tirsiyan ku dijmin tiştekî bi ser te de neyne dema em li kêleka te nînin, lewma em tirsan. Ez yekem kes bûm ku tirsam. Dema ez hatim vî baxçeyî, min xwe wekî rovî teng kir û ev mirov li pey min in." Wî bang kir: "Ey Ebû Hureyre!" û her du solên xwe dan min û got: "Van her du solên min bibe û kîjan kesê ku li pişt vî baxçeyî tu bibînî û şahidiyê bide ku ji bilî Allah tu îlah tune ye û dilê wî bi vê yekê misoger be, mizgîniya Biheştê bide wî." Yekem kesê ku min dît Omer bû. Wî pirsî: "Ev her du sol çi ne, ey Ebû Hureyre?" Min got: "Ev solên Resûlê Allah ﷺ ne; wî ez şandime da ku kîjan kesê ku ez bibînim û şahidiyê bide ku ji bilî Allah tu îlah tune ye û dilê wî bi vê yekê misoger be, mizgîniya Biheştê bidim wî." Li ser vê yekê Omer bi destê xwe li singa min xist û ez li ser pişta xwe ketim. Paşê got: "Vegere, ey Ebû Hureyre!" Ez vegeriyam cem Resûlê Allah ﷺ û hema digiriya. Omer li pey min hat û li wir li dû min bû. Resûlê Allah ﷺ ji min re got: "Çi bûye, ey Ebû Hureyre?" Min got: "Min Omer dît û peyama ku te ez pê şandibûm jê re got. Wî li singa min xist û ez li ser pişta xwe ketim û ferman kir ku ez vegerim." Resûlê Allah ﷺ ji Omer re got: "Ey Omer! Çi te han da ku tu wiha bikî?" Wî got: "Ey Resûlê Allah! Dayik û bavê min qurbanî te bin! Te Ebû Hureyre bi solên xwe şandiye da ku kîjan kesê ku ew bibîne û şahidiyê bide ku ji bilî Allah tu îlah tune ye û dilê wî bi vê yekê misoger be, mizgîniya Biheştê bide wî?" Wî got: "Erê." Omer got: "Wisa neke, ji ber ku ez ditirsim ku mirov tenê pişta xwe bi vê girê bidin û dev ji kirina başiyan berdin. Bila ew karên xwe yên baş bikin." Resûlê Allah ﷺ ferman kir: "Bila wan bihêle."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Baweriya dilpak di tewhîdê de hêviya bihiştê dide, lê kirinên baş naguherîne.
Sahabeyan xemgîn bûn dema ku Pêxember ﷺ demeke dirêj dereng ma. Wî fermana Ebû Hureyre kir ku mizgîniya bihiştê bide wan kesên ku bi dilpakî û bi baweriyeke qetî bi yekîtiya Allah bawer dikin. Omer ditirsiya ku ew xwe bispêrin vê mizgîniyê û kirinên baş paşguh bikin.
Baweriya ku tenê Allah mafê îbadetkirinê heye.
Bi dilpakî bawer kirina bi rastiya şehadetê, ne tenê gotina peyvên wê.
Guman kirin ku tiştek têra xwe dike û ji ber vê yekê êdî hewldanê nekirin.
Zanyar tekez dikin ku şehadeta baweriyê baweriyeke dilpak dixwaze û soza wê destûrê nade ku mirov kirinên baş paşguh bike. Omer bal kişand ser pirsgirêkeke şêwirmendiyê: peyameke rast dikare şaş were famkirin heke bêyî çarçoveyê were ragihandin. Pêxember ﷺ hişyariyê pejirand û fermana da ku mirov kirinên xwe bidomînin. Çar mezhebên hiqûqî yên sunî qebûl dikin ku hem bawerî hem jî kirin girîng in, her çend wan bi berfirehî nîqaş dikin ka kirin bi awayekî rast çawa bi baweriyê ve girêdayî ne.
- Şehadeta baweriyê bi baweriyeke dilpak bêje û bihêle ku ev bawerî hilbijartinên te rêberî bike.
- Nimêjê bike, başiyê bike û berpirsiyariyê bistîne; hêviya te bi Allah re şûna hewldanê nagire.
- Mizgîniyên baş bi aqilmendî ragihîne û wan rave bike da ku mirov encamên şaş dernexînin.
Ev rivayeta Sahih ji heman pirtûkê şahidiya ku ji bilî Allah tu xwedayek tune ye vedibêje û alîkariya famkirina bingehê tewhîdê dike.
Sahih Muslim · #146 (Sahih)Ev rivayeta Sahih bi soza bihiştê û wateya baweriya dilpak ve girêdayî ye.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Ev rivayet şehadeta baweriyê û kirinên baş wekî beşên pratîka Îslamê bi nav dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.