Sahih Muslim, hedîsa 18
Abu Sa'eed al-Khudri rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Sa'eed al-Khudri hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ، لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ . قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا . أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَىٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلاَ نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلاَّ فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ " . قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ " بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنَ الْقُطَيْعَاءِ - قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنَ التَّمْرِ - ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ - أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ - لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ " . قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ . قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَأُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " فِي أَسْقِيَةِ الأَدَمِ الَّتِي يُلاَثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلاَ تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الأَدَمِ . فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ " . قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ " إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالأَنَاةُ " .
Yehya kurê Eyyûb ji me re ragihand, Ibn Uleyye ji me re ragihand, Seîd kurê Ebî Erûbe ji me re ragihand, ji Qetade, got: Kesekî ku li wafda ji eşîra Ebdulqeys a ku hatibû cem Resûlullah ﷺ dîtibû, ji me re ragihand. Seîd got: Di vê hedîsê de Qetade behsa Ebû Nedre jî kir, ji Ebû Seîd Xudrî. Çend kesên ji eşîra Ebdulqeys hatin cem Resûlullah ﷺ û gotin:
"Ey Pêxemberê Allah! Em ji eşîra Rebîa ne û di navbera me û te de kafirên Muzar hene; em nikarin bên cem te tenê di mehên heram de. Loma fermanekê bide me ku em pê ferman bidin yên pişt me û bi wê bikevin Bihuştê dema em pê bigirin." Resûlullah ﷺ frmo: "Ez ferman didim we çar tiştan û qedexe dikim çar tiştan: Tenê Allah biparêzin û tiştekî pê re şerîk nekin, nimêjê li dar bixin, zekatê bidin, Remezanê rojî bigirin û ji xenîmetan pênciyekê bidin. Û ez çar tiştan li ser we qedexe dikim: Dubba, Hentem, Muzefet û Neqîr." Wan got: "Ey Pêxemberê Allah! Tu çi dizanî ka Neqîr çi ye?" Got: "Belê, ew qurmek e ku hûn dikolin, tê de xurma an şekir davêjin, paşê avê lê dikin heta keliyana wê rûnişte, hûn jê vedixwin heta yek ji we - an yek ji wan - kurxalê xwe bi şûr dixe." Di nav wan de mêrek hebû ku bi vî awayî birîndar bûbû. Got: Min ev yek ji ber şerma xwe ya ji Resûlullah ﷺ vedişart. Min got: "Em ê di çi de vexwin ey Resûlullah?" Got: "Di tûrikên çermîn ên ku devê wan tê girêdan de." Wan got: "Ey Resûlullah! Erdê me mişk zêde ne û tûrikên çermîn lê namînin." Pêxemberê Allah ﷺ got: "Her çend mişk wan bixwin, her çend mişk wan bixwin, her çend mişk wan bixwin." Û Pêxemberê Allah ﷺ ji Eşecê Ebdulqeys re got: "Di te de du xislet hene ku Allah wan hez dike: Hilm (sebr û aramî) û Enat (nermbûn û baldarî)."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ erkên baweriyê hîn dike, vexwarinên serxweşker qedexe dike û hişmendiyê pesn dide.
Delegasyonek ji Abd al-Qays ji Pêxember ﷺ rêzikên ku bikaribûn ji hevwelatiyên qebîleya xwe re veguhezînin xwest, ji ber ku bêbawerên Mudar ew ji wî dûr dihêştin û ew tenê di mehên pîroz de dikaribûn rêwîtî bikin.
Li gorî rêzikên Îslamê pêncek ji ganîmetê dihat dayîn; dabeşkirina mayî li gorî rêzikên pêwendîdar bû.
Ev cureyên qab bûn. Qedexe li ser bikaranîna wan ji bo vexwarinên ku dikaribûn bifermentin û mirov serxweş bikin bû.
Hilm aramî û xwekontrolkirin e; anaah bi hişmendî û bê lez tevgerîn e.
Zanayan ji fermanên hatine rêzkirin girîngiya tewhîdê, nimêjê, zekatê, rojîgirtina mehê Ramazanê û dayîna para diyarkirî ya ganîmeta şer derdixin. Hişyariya derbarê qabên de bi xetera fermentbûna vexwarinê û serxweşkirina mirovan ve girêdayî ye; rêgeza giştî ya Îslamê ew e ku vexwarinên serxweşker, bêyî ku di kîjan qabê de bin, qedexe ne. Pesnê Eşecê Abd al-Qays nîşan dide ku aramî û hişmendî xisletên hêja ne. Ev rîwayet herwiha nîşan dide ku zanîn dikare gav bi gav ji civakekê re bê veguhestin.
- Erkên bingehîn ên Îslamê baş fêr bibe û wan bi zelalî ji malbat û civaka xwe re veguhezîne.
- Ji vexwarinên serxweşker û her tiştê ku dibe sedema windakirina xwekontrolkirinê an zirarê gihandina kesên din dûr bikeve.
- Aramiyê pratîk bike û berî axaftin an kirinê bifikire.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.