Sahih Muslim, hedîsa 387
Abu Musa al-Ash'ari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Musa al-Ash'ari hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ رَأَيْتُ رَجُلاً مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ سَأَلَ الشَّعْبِيَّ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ يَقُولُونَ فِي الرَّجُلِ إِذَا أَعْتَقَ أَمَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَهُوَ كَالرَّاكِبِ بَدَنَتَهُ . فَقَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ثَلاَثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَأَدْرَكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَآمَنَ بِهِ وَاتَّبَعَهُ وَصَدَّقَهُ فَلَهُ أَجْرَانِ وَعَبْدٌ مَمْلُوكٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ تَعَالَى وَحَقَّ سَيِّدِهِ فَلَهُ أَجْرَانِ وَرَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَغَذَاهَا فَأَحْسَنَ غِذَاءَهَا ثُمَّ أَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ " . ثُمَّ قَالَ الشَّعْبِيُّ لِلْخُرَاسَانِيِّ خُذْ هَذَا الْحَدِيثَ بِغَيْرِ شَىْءٍ . فَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِيمَا دُونَ هَذَا إِلَى الْمَدِينَةِ . وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كُلُّهُمْ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Ji me re hate ragihandin ku Şe'bî got: Mêrekî ji xelkê Xorasanê pirsî jê kir û got:
"Ey Ebû Emr! Hinek kesên li ber me ji xelkê Xorasanê dibêjin ku gava mirov kenîza xwe azad bike û paşê bi wê re bizewice, ew mîna yê ku li ser heywana xwe ya qurbanî siwar bûye ye." Şe'bî got: Ebû Burde kurê Ebû Mûsa ji bavê xwe ji min re ragihand ku Balyozê Xwedê ﷺ gotiye: "Sê kes hene ku du caran ecra wan tê dayîn: Mêrekî ji Ehlê Pirtûkê ku bi pêxemberê xwe bawer kiribe û paşê Pêxember ﷺ bibîne û bi wî bawer bike, piştgiriya wî bike û wî rast derxe, ji bo wî du ecir hene; Û koleyekî ku heqa Xwedayê Bilind û heqa efendiyê xwe bicih anîbe, ji bo wî du ecir hene; Û mêrekî ku kenîzeke wî hebûye, wê xwedî kiriye û baş xwedî kiriye, paşê edeb daye wê û baş edeb daye wê, dûv re ew azad kiriye û bi wê re zewiciye, ji bo wî du ecir hene." Paşê Şe'bî ji wî Xorasanî re got: "Vê hedîsê bêyî tiştekî werbigire; berê mirov ji bo hedîseke ji vê kêmtir jî diçûn Medîneyê." Ev hedîs bi heman zincîra ragihandinê ji aliyê Ebû Bekir kurê Ebû Şeybe, Ebde kurê Suleyman, Îbn Ebû Umer, Sufyan, Ubeydullah kurê Muaz û Şu'be ve jî hatiye ragihandin, hemû ji Salih kurê Salih bi vî awayî ragihandine.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Lênêrîna baş, reftarê dadperwer û azadkirin du qat têne xelatkirin.
Ash-Sha'bi vegot ku zilamek ji Khurasanê pirsî ka xelata kesê ku xizmetkara xwe azad dike û bi wê re dizewice çi ye. Ash-Sha'bi bi vê rivayetê bersiv da û zilam teşwîq kir ku wê bê pere bi xwe re bibe.
Cihû û Xiristiyanên ku berî Îslamê pirtûkeke wehyî ji wan re hatibû dayîn.
Jineke ku li gorî pergala hiqûqî ya wê demê wek kole dihate girtin; hedîs behsa azadkirina wê û zewaca bi wê re dike.
Xelatek ji bo pêkanîna her berpirsiyariya ku hatiye gotin.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku xelat dikare zêde bibe dema kesek bi dilpakî çend erkên xwe pêk bîne: yên li hember Allah û yên li hember mirovan. Wek nimûne, koleyek tê gotin ku her du mafan diparêze, û zilamek ku bi baldarî li jina di bin berpirsiyariya wî de dinihêre, wê baş fêr dike, wê azad dike û bi wê re dizewice. Soza xelata duqat ne destûrek e ji bo neheqî an zorê; lênêrîn û pêkanîna mafan bingehîn dimînin.
- Erkên xwe li hember Allah pêk bîne û bi wan kesên ku tu berpirsiyarê wan î re bi dadperwerî reftar bike.
- Ji kesên di bin lênêrîna xwe de ne re perwerdehiya baş, lênêrîna guncaw û rûmetê peyda bike.
- Karên baş, tevî ku hewla zêde dixwazin, bi nirx bihesibîne: lênêrîna dilpak û pêkanîna mafan gelek girîng in.
Ev rivayeta Sahih jî behsa kesên dike ku ji ber sedemên taybet xelata duqat werdigirin.
Sahih Muslim · #386 (Sahih)Ew heman xelatê ji bo bawerî û pêkanîna berpirsiyariyan ronî dike.
Sahih Muslim · #388 (Sahih)Ev rivayeta Sahih bi gotûbêja li ser xelata duqat û reftara bi baldarî li hember kesên din re têkildar e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.