Sunan Abi Dawud, hadith 4753
Overgeleverd door Al-Bara' ibn Azib. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Al-Bara' ibn Azib
De overlevering
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، - وَهَذَا لَفْظُ هَنَّادٍ - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْمِنْهَالِ، عَنْ زَاذَانَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ : خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي جَنَازَةِ رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ، فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَبْرِ وَلَمَّا يُلْحَدْ، فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ كَأَنَّمَا عَلَى رُءُوسِنَا الطَّيْرُ، وَفِي يَدِهِ عُودٌ يَنْكُتُ بِهِ فِي الأَرْضِ، فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ : " اسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ " . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا - زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ هَا هُنَا - وَقَالَ : " وَإِنَّهُ لَيَسْمَعُ خَفْقَ نِعَالِهِمْ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ حِينَ يُقَالُ لَهُ : يَا هَذَا مَنْ رَبُّكَ وَمَا دِينُكَ وَمَنْ نَبِيُّكَ " . قَالَ هَنَّادٌ قَالَ : " وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولاَنِ لَهُ : مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ : رَبِّيَ اللَّهُ . فَيَقُولاَنِ لَهُ : مَا دِينُكَ فَيَقُولُ : دِينِي الإِسْلاَمُ . فَيَقُولاَنِ لَهُ : مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ قَالَ فَيَقُولُ : هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَيَقُولاَنِ : وَمَا يُدْرِيكَ فَيَقُولُ : قَرَأْتُ كِتَابَ اللَّهِ فَآمَنْتُ بِهِ وَصَدَّقْتُ " . زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ : " فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا } " . الآيَةَ . ثُمَّ اتَّفَقَا قَالَ : " فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ : أَنْ قَدْ صَدَقَ عَبْدِي فَأَفْرِشُوهُ مِنَ الْجَنَّةِ، وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى الْجَنَّةِ وَأَلْبِسُوهُ مِنَ الْجَنَّةِ " . قَالَ : " فَيَأْتِيهِ مِنْ رَوْحِهَا وَطِيبِهَا " . قَالَ : " وَيُفْتَحُ لَهُ فِيهَا مَدَّ بَصَرِهِ " . قَالَ : " وَإِنَّ الْكَافِرَ " . فَذَكَرَ مَوْتَهُ قَالَ : " وَتُعَادُ رُوحُهُ فِي جَسَدِهِ وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولاَنِ : مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ : هَاهْ هَاهْ هَاهْ لاَ أَدْرِي . فَيَقُولاَنِ لَهُ : مَا دِينُكَ فَيَقُولُ : هَاهْ هَاهْ لاَ أَدْرِي . فَيَقُولاَنِ : مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ فَيَقُولُ : هَاهْ هَاهْ لاَ أَدْرِي . فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ : أَنْ كَذَبَ فَأَفْرِشُوهُ مِنَ النَّارِ وَأَلْبِسُوهُ مِنَ النَّارِ، وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى النَّارِ " . قَالَ : " فَيَأْتِيهِ مِنْ حَرِّهَا وَسَمُومِهَا " . قَالَ : " وَيُضَيَّقُ عَلَيْهِ قَبْرُهُ حَتَّى تَخْتَلِفَ فِيهِ أَضْلاَعُهُ " . زَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ قَالَ : " ثُمَّ يُقَيَّضُ لَهُ أَعْمَى أَبْكَمُ مَعَهُ مِرْزَبَّةٌ مِنْ حَدِيدٍ، لَوْ ضُرِبَ بِهَا جَبَلٌ لَصَارَ تُرَابًا " . قَالَ : " فَيَضْرِبُهُ بِهَا ضَرْبَةً يَسْمَعُهَا مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ إِلاَّ الثَّقَلَيْنِ فَيَصِيرُ تُرَابًا " . قَالَ : " ثُمَّ تُعَادُ فِيهِ الرُّوحُ " .
Oethman ibn Abi Shayba heeft ons overgeleverd, Jarir heeft ons overgeleverd, en Hannad ibn as-Sarri heeft ons overgeleverd, Aboe Mo'awiya heeft ons overgeleverd - en dit is de bewoording van Hannad - van al-A'masj, van al-Minhal, van Zadhan, van al-Bara' ibn Azib, die zei: Wij gingen met de Boodschapper van Allah ﷺ mee naar de begrafenis van een man van de Ansar. Toen we bij het graf aankwamen, was het nog niet volledig uitgegraven. De Boodschapper van Allah ﷺ ging zitten en wij zaten om hem heen alsof er vogels op onze hoofden zaten. In zijn hand had hij een stokje waarmee hij in de aarde kraste. Hij hief zijn hoofd op en zei: 'Zoek toevlucht bij Allah tegen de bestraffing van het graf.' Hij zei dit twee of drie keer. In de overlevering van Jarir wordt hieraan toegevoegd: 'Hij hoort het geluid van hun sandalen wanneer zij zich omdraaien en weggaan, op het moment dat tegen hem wordt gezegd: O jij daar! Wie is jouw Heer, wat is jouw godsdienst en wie is jouw Profeet?' Hannad zei: 'Er komen twee engelen tot hem, zij laten hem rechtop zitten en vragen hem: Wie is jouw Heer? Hij antwoordt: Mijn Heer is Allah. Zij vragen hem: Wat is jouw godsdienst? Hij antwoordt: Mijn godsdienst is de Islam. Zij vragen hem: Wat zeg je over deze man die onder jullie is gezonden? Hij antwoordt: Hij is de Boodschapper van Allah ﷺ. Zij vragen: Hoe weet je dit? Hij antwoordt: Ik heb het Boek van Allah gelezen, ik heb erin geloofd en het als waarheid aanvaard.' In de overlevering van Jarir wordt toegevoegd: 'Dat is wat Allah de Verhevene zegt: {Allah versterkt degenen die geloven met het standvastige woord}.' Vervolgens zijn beide overleveringen eensluidend: 'Dan roept een oproeper vanuit de hemel: Mijn dienaar heeft de waarheid gesproken, spreid voor hem een bed uit van het Paradijs, kleed hem met kleding van het Paradijs en open voor hem een deur naar het Paradijs.' Hij zei: 'Dan bereikt hem de geur en de aangename wind ervan.' Hij zei: 'En zijn graf wordt voor hem verruimd zover zijn blik reikt.' Hij zei: 'En wat betreft de ongelovige...' - hij noemde diens dood - 'zijn ziel wordt teruggeplaatst in zijn lichaam, er komen twee engelen tot hem, zij laten hem rechtop zitten en vragen: Wie is jouw Heer? Hij antwoordt: Hah, hah, hah, ik weet het niet. Zij vragen hem: Wat is jouw godsdienst? Hij antwoordt: Hah, hah, ik weet het niet. Zij vragen: Wie is deze man die onder jullie is gezonden? Hij antwoordt: Hah, hah, ik weet het niet. Dan roept een oproeper vanuit de hemel: Hij heeft gelogen, spreid voor hem een bed uit van de Hel, kleed hem met kleding van de Hel en open voor hem een deur naar de Hel.' Hij zei: 'Dan bereikt hem de hitte en de verschroeiende wind ervan.' Hij zei: 'En zijn graf wordt voor hem samengeperst totdat zijn ribben door elkaar worden gedrukt.' In de overlevering van Jarir wordt toegevoegd: 'Dan wordt er een blinde en stomme engel voor hem aangesteld met een ijzeren hamer; als daarmee op een berg zou worden geslagen, zou deze tot stof vergaan.' Hij zei: 'Hij slaat hem ermee met een slag die gehoord wordt door alles tussen het oosten en het westen, behalve door mensen en djinns, waarna hij tot stof wordt.' Hij zei: 'Vervolgens wordt de ziel weer in hem teruggeplaatst.'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
De gelovige wordt bij het graf standvastig bevonden en ontvangt gunst.
De aanleiding die in de tekst wordt genoemd, is de begrafenis van een man uit de Ansar. De Profeet ﷺ sprak bij diens nog niet voltooide graf over de bestraffing en ondervraging in het graf.
De vaste belijdenis van het geloof, waarmee Allah de gelovigen ondersteunt.
De bestraffing die volgens de overlevering een mens in de periode na de dood kan treffen.
De inwoners van Medina die de Profeet ﷺ en de vroege moslims verwelkomden en steunden.
Geleerden leiden hieruit af dat de ondervraging en de beloning of bestraffing in het graf werkelijk tot het geloof in het hiernamaals behoren. De uitleg van de Koranpassage over het standvastige woord verbindt Allahs steun aan de gelovige met diens juiste antwoord. De oproep om toevlucht te zoeken bij Allah leert dat bescherming van Hem wordt gevraagd. De hadith geeft geen reden om overledenen zelf te veroordelen; het uiteindelijke oordeel behoort aan Allah.
- Neem in je smeekbeden de vraag op om bescherming tegen de bestraffing van het graf.
- Leer de geloofsbelijdenis en leef naar de Koran, zodat geloof meer is dan alleen een antwoord met de tong.
- Sta bij een begrafenis stil bij het hiernamaals en behandel de overledene en diens nabestaanden met respect.
Deze sahih-overlevering uit hetzelfde boek behandelt de ondervraging en de toestand van de overledene in het graf.
Sunan Abi Dawud · #4752 (Sahih)Deze sahih-overlevering geeft een vergelijkbare weergave van de gebeurtenissen rond de ondervraging in het graf.
Sahih al-Bukhari · #218 (Sahih)Deze sahih-overlevering raakt aan de gevolgen van geloofspraktijk en sluit aan bij de oproep om bescherming tegen bestraffing te zoeken.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.